II SA/Bk 71/17

PostanowienieWSA w Białymstoku2017-03-09

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej jest zasadny, biorąc pod uwagę ustawowe zwolnienie od tych kosztów?
Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu, ponieważ skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zostało przyznane, ponieważ sytuacja finansowa i zdrowotna skarżącego wykazała, że nie jest on w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
W. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. odmawiającą umorzenia należności z tytułu funduszu alimentacyjnego. Skarżący wskazał na niskie dochody (zasiłki), posiadanie nieruchomości o niewielkiej wartości, zły stan zdrowia oraz brak stałego miejsca zamieszkania. Wniosek dotyczył sprawy z zakresu pomocy społecznej.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności łącznie z odsetkami powstałych z tytułu wypłaconego funduszu alimentacyjnego p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. W. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca podniósł, iż w ostatnim okresie zamieszkiwał w domu dla bezdomnych, a obecnie pozostaje bez stałego adresu zameldowania. Źródło miesięcznego utrzymania skarżącego stanowi zasiłek stały – 481 zł, zasiłek pielęgnacyjny – 153 zł, refundacja za leki – 87,35 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi nieruchomość o powierzchni 0,05 ha o wartości 65.000 zł oraz 250 zł z tytułu zasiłku wypłacanego przez MOPS. Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. W. M. jest osobą schorowaną. Do jego wydatków należy zaliczyć opłacenie: 150 zł - na rzecz NFZ za pobyt w szpitalu, 118 zł – rata za jazdę bez biletu, 100 zł – leczenia na zasadach komercyjnych, 50-150 zł – kosztów leków, 50 zł – kosztów dojazdu do lekarza, 50 zł – kosztów związanych z lekarzem (k. 81-82). Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 j.t.), strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Niniejsza sprawa dotyczy sprawy z zakresu pomocy społecznej, należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W konsekwencji skarżący W. M. korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych i nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy. Postępowanie zatem w tym zakresie jest bezprzedmiotowe i zasadnym jest jego umorzenie (vide postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2013 r. sygn. akt I OZ 482/13 publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Dlatego też, na podstawie art. 249 a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie I sentencji. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez W. M. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanym przypadku W. M. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał, że wysokość jego miesięcznego dochodu to łącznie kwota 721,35 zł, w tym m.in. zasiłek stały, dodatek pielęgnacyjny i refundacja za leki. W skład majątku skarżącego wchodzi niewielka działka i 250 zł. W. M. jest osobą schorowaną, ponoszącą zwiększone wydatki na leczenie i obecnie nie posiada stałego miejsca zamieszkania (wcześniej skarżący mieszkał w domu dla bezdomnych). W tym miejscu należało zatem stwierdzić, że wysokość miesięcznego dochodu skarżącego wystarcza jedynie na pokrycie podstawowych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem. Ponadto skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. W tej sytuacji należy skonstatować, iż W. M. nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych do równoczesnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz pokrycia kosztów ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło