II SA/Bk 710/12

WyrokWSA w Białymstoku2013-02-26

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Grażyna Gryglaszewska, Mirosław Wincenciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości położonych w otoczeniu inwestycji, której pozwolenie na budowę zostało wydane przed nowelizacją przepisów Prawa budowlanego z 2003 r., posiadają interes prawny do bycia stroną w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją, nawet jeśli inwestycja spełnia wymogi techniczne dotyczące odległości od budynków mieszkalnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie dokonały właściwych ustaleń co do interesu prawnego skarżących. Samo spełnienie wymogów technicznych dotyczących odległości inwestycji od budynków mieszkalnych nie przesądza o braku interesu prawnego osób trzecich. Należy ocenić całokształt oddziaływania inwestycji na nieruchomość skarżącego, w tym na granice jego posesji, a także uwzględnić fakt, że inwestycja była przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko. Wątpliwości co do legitymacji strony należy rozstrzygać na korzyść strony domagającej się uznania jej za stronę postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. Sz. na decyzję Wojewody P. odmawiającą uchylenia w wznowionym postępowaniu decyzji Starosty S. z 2003 r. udzielającej pozwolenia na budowę pięciu zbiorników magazynowych na gaz płynny. Skarżący domagali się wznowienia postępowania, twierdząc, że bez własnej winy nie brali udziału w pierwotnym postępowaniu, mimo że inwestycja zagraża ich zdrowiu i życiu. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że inwestycja spełniała wymogi techniczne i nie naruszała interesów osób trzecich.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody P. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty S., stwierdził, że decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 lutego 2013 r. sprawy ze skargi S. Sz. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, we wznowionym postępowaniu, decyzji w sprawie pozwolenia na budowę pięciu zbiorników magazynowych zakopcowanych na gaz płynny każdy z instalacją technologiczną do przeładunku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty S. z dnia [...].10.2009 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącego S. Sz. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności. Decyzją z dnia [...] maja 2003 r., nr [...] Starosta S. zatwierdził projekt budowlany i udzielił firmie S. Spółka z o. o. z siedzibą w S. pozwolenia na budowę pięciu zbiorników magazynowych zakopcowanych na gaz płynny o poj. 200 m 3 każdy z instalacją technologiczną do przeładunku na działce o nr [...] w S. przy ul. O. Decyzja stała się ostateczna zaś inwestycja przyjęta została do użytkowania ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...]. Wnioskiem z dnia 19 czerwca 2009 r. T. P., J. P., S. Sz., R. W., K. R., M. J., K. C. i R. K. wystąpili do Starostwa Powiatowego w S. o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 i 5 kpa postępowania zakończonego ww. decyzją. Wskazali, że bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu jako strony, mimo że inwestycja zagraża bezpośrednio ich zdrowiu i życiu i przez to mieli interes prawny aby być stroną tego postępowania. Wskazali też na, ich zdaniem, nową okoliczność, tj. decyzję SKO w B. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...], którą organ wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza S. z dnia [...] października 1996 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu inwestycji polegającej na budowie punktu przeładunkowego gazu płynnego oraz rozlewni gazu przewidzianej do realizacji na działce o nr. geod. [...] w S. przy ul. B., i wyznaczyło do jej załatwienia Burmistrza Cz., zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z [...] czerwca 2009 r., sygn. akt [...] oddalił skargę inwestora na powyższą decyzję. W dacie składania wniosku, pomimo iż wyrok był nieprawomocny wnioskodawcy twierdzili, że w obrocie prawnym pozostawała ostateczna decyzja SKO. Wnioskodawcy wskazali, że o decyzjach dowiadywali się stopniowo począwszy od dnia 19 maja 2009 r., kiedy to firma B. - w odpowiedzi na pozew T. P. do Sądu Rejonowego w B. przedłożyła szereg pozwoleń na użytkowanie obiektów, gdzie w uzasadnieniach wymienione były daty i numery decyzji o pozwoleniu na budowę. Natomiast o wyroku WSA dowiedzieli się 18 czerwca 2009 r. Tym samym zachowany został miesięczny termin określony wart. 148 § 1 kpa. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Starosta S. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ww. ostateczną własną decyzją z dnia [...] maja 2003 r. Następnie decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr j.w., na podstawie art. 151 § 2 kpa, odmówił stwierdzenia, że ww. decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Organ l instancji wskazał na brak spełnienia przez wnioskodawców przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Odwołanie od tej decyzji złożyli wnioskodawcy, reprezentowani przez J. B. Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] Wojewoda P., na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 kpa i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 243, poz. 1623 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję w części podstawy orzeczenia, tj. art. 151 § 2 kpa oraz orzeczenia tj. " odmawiam stwierdzenia, że ostateczna decyzja Starosty S. z dnia [...] maja 2003 r., znak: [...] (...) wydana została z rażącym naruszeniem prawa" i w tym zakresie orzekł: wskazując jako część podstawy orzeczenia art.151 § 1 pkt 1 kpa oraz orzeczenia: "odmawiam uchylenia, we wznowionym na żądanie stron postępowaniu, dotychczasowej ostatecznej decyzji Starosty S. z dnia [...] maja 2003 r., znak: [...] (...)", w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że postanowieniem Starosty S. z dnia [...] lipca 2009 r., otwarte zostało postępowanie wznowieniowe, w którym organ w pierwszej kolejności bada, czy wnioskodawcy posiadają interes prawny do bycia stroną w postępowaniu podstawowym o wznowienie którego wystąpili, tj. czy bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] maja 2003 r. Wskazano, że decyzja ta wydana została na podstawie obowiązującej w dacie jej wydawania wersji ustawy - Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Ustawa nie definiowała stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Stąd strony postępowania określane były na podstawie z art. 28 kpa. Zatem właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiadujących z nieruchomością której dotyczy postępowanie, mogą być jego stroną po wykazaniu w konkretnej sprawie i w konkretnych okolicznościach tej sprawy przesłanek z art. 28 kpa, a więc wpływu wyniku tego postępowania na własny interes prawny lub obowiązek. Uznanie za stronę właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości dalej położonych wymaga wykazania, że wynik postępowania dotyczy ich interesu prawnego lub obowiązku. Organ odwoławczy podał, że w aktach sprawy organu l instancji znajduje się pismo wnioskodawców z dnia 12 sierpnia 2009 r. przesłane w odpowiedzi na zobowiązanie przez Starostę S., każdego z nich oddzielnie, do wskazania interesu prawnego. W piśmie tym wskazano, że ich interes prawny wynika z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, zgodnie z którą obiekt budowlany należy projektować, budować, użytkować i utrzymywać w sposób zapewniający bezpieczeństwo pożarowe, ochronę przed hałasem i drganiami, ochronę ludności zgodnie z wymaganiami obrony cywilnej, ochronę uzasadnionego interesu osób trzecich min. przed zanieczyszczeniami powietrza wody i gleby. Natomiast obecnie zakład nie zapewnia wskazanych wymogów, zaś wnioskodawcy znajdują się na liście osób przeznaczonych do ewakuacji w razie ewentualnej awarii obiektu. Na potwierdzenie swoich racji wnioskodawcy przy skierowanym do Wojewody P. wniosku z dnia [...] maja 2012 r. o podjęcie zawieszonych postępowań załączyli dodatkowy materiał dowodowy wskazujący na uciążliwości związane z obecnym funkcjonowaniem inwestycji firmy B. (m.in. płytki DVD, zdjęcia, opinie z zakresu ochrony przeciwpożarowej, pisma z Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w S. oraz z Komendy Powiatowej Policji w S., Zewnętrzny plan operacyjno-ratowniczy dla zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej bazy gazu płynnego z maja 2005 r., raport bezpieczeństwa B. Oddział w S. z 2009 r.). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że niniejsze postępowanie dotyczy wznowionego postępowania o pozwolenie na budowę pięciu zbiorników magazynowych zakopcowanych na gaz płynny o poj. 200 m3 każdy z instalacją technologiczną do przeładunku. Wskazano, że zgodnie przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2002r., nr. 179, poz. 1490), wydanym na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2002 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2001 r. nr 62 póz. 627), inwestycja zaliczona była do inwestycji mogącej znacząco oddziaływać na środowisko: instalacje do magazynowania lub dystrybucji ropy naftowej, produktów rafinacji ropy naftowej lub substancji chemicznych, w tym stacje paliw (zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 12 lit. c) oraz instalacje do podziemnego magazynowania gazów łatwopalnych (zgodnie z par. 3 ust. 1 pkt 12 lit. d). Znajdujący się w dokumentacji raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko obejmował również obiekty już istniejące na działce inwestora jak i projektowane. Autor raportu w pkt. 4.14 wskazał, że wg przeprowadzonej analizy w rozdziałach opracowania obecne funkcjonowanie jak i po rozbudowie obiektu nie zachodzi potrzeba ani konieczność wyznaczania obszaru ograniczonego użytkowania. Rozwiązania projektowe oraz stosowane dotychczas środki techniczne, zapewniają ograniczenie wpływu tak, że oddziaływanie na środowisko w poszczególnych jego komponentach mieści się w granicach terenu, do którego inwestor posiada tytuł prawny. Przeprowadzona analiza i obliczenia wskazywały, że zamierzone przedsięwzięcie po zastosowaniu rozwiązań wg dokumentacji projektowej nie będzie stwarzało zagrożeń dla środowiska, nie powinno pogorszyć jego stanu na terenach przyległych, nie będzie negatywnie oddziaływać na ludzi. W pkt 4.12 dotyczącym ochrony interesów osób trzecich wskazano, że zamierzenia inwestora i prowadzony proces inwestycyjny są znane i przebiegają przy pełnej wiedzy użytkowników sąsiadujących terenów. W aktach sprawy znajduje się decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dn. [...] kwietnia 2003r. znak: [...], uzgadniająca pozytywnie planowane przedsięwzięcie na etapie pozwolenia na budowę na warunkach wg wniosków zawartych w Raporcie oddziaływania na środowisko. W materiałach dowodowych organu l instancji znajdują się dokumenty potwierdzające przeprowadzenie, wymaganego przepisami ustawy - Prawo budowlane i ustawy - Prawo ochrony środowiska, postępowania w sprawie oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. W materiałach brak jest jakichkolwiek uwag wniesionych do organu w związku z prowadzonym postępowaniem środowiskowym. Nadto organ podał, że w dacie wydawania przedmiotowej decyzji z dnia [...] maja 2003 r. obowiązywało rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. z 2000 r, nr. 98, poz. 1067 ze zm.). W myśl § 2 pkt 6 przez bazę gazu płynnego rozumie się zespół obiektów budowlanych przeznaczonych do magazynowania lub przeładunku gazu płynnego, nie posiadających cech stacji gazu płynnego. Wymogi dotyczące bazy gazu płynnego zawarte zostały w Dziale III rozporządzenia. W myśl § 5 rozporządzenia zbiornik uważa się za podziemny, jeżeli jest on przykryty lub obsypany warstwą ziemi o grubości co najmniej 0,5 m (§ 5 rozporządzenia). Zgodnie natomiast z § 75 ust. 1 rozporządzenia odległość zbiorników podziemnych z gazem płynnym o pojemności zbiornika 200 m 3 od budynków mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego lub użyteczności publicznej powinna wynosić co najmniej 25 m, przy czym odległość między zbiornikami powinna wynosić co najmniej 1/4 sumy średnic dwóch sąsiednich zbiorników. W niniejszej sprawie, jak wynika z załączonego projektu budowlanego, do realizacji planowane były zbiorniki o średnicy 3,2 m i pojemności 200 m 3 każdy, obsypane warstwą ziemi o grubości min. 0,5 m (czyli podziemne), a odległość między nimi zaprojektowana została na 1,6 m. W niniejszej sprawie jak wynika z projektu zagospodarowania terenu projektowane zbiorniki zlokalizowane zostały w ciągu zbiornika istniejącego w kierunku południowym, tj. do wewnątrz działki inwestora. Takie usytuowanie zbiorników nie powoduje zmiany odległości (jako całości) od budynków mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego lub użyteczności publicznej jaka została określona w pierwszej decyzji o pozwoleniu na budowę punktu gazu płynnego i (mierzona skalówką) wynosiła 102 m do najbliższych budynków mieszkalnych. Lokalizacja zbiorników na gaz zaprojektowane zostały w dużo większych odległościach od budynków mieszkalnych niż wymagały tego obowiązujące w dacie wydawania decyzji ww. przepisy warunków technicznych. Ww. wymogi odległościowe zawarte w powyższych przepisach zostały więc spełnione. Organ podkreślił, że bezzasadny jest zarzut skarżących, że liczba zbiorników w grupie nie powinna przekraczać sześciu sztuk. Omawiane rozporządzenie rzeczywiście nakłada ograniczenie ilości zbiorników w grupie (§ 67 ust. 1) lecz dotyczy to zbiorników naziemnych, nie zaś podziemnych, z jakimi mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Nadto organ podał, że powołane wyżej rozporządzenie zawiera załącznik określający "Minimalne wymiary stref zagrożenia wybuchem dla urządzeń technologicznych baz paliw, stacji paliw i gazu płynnego oraz rurociągów dalekosiężnych do transportu ropy naftowej i produktów naftowych". Zgodnie z poz. Nr. 2 pkt 3 lit. b dotyczącą urządzeń technologicznych, przeznaczonych do magazynowania, przeładunku i dystrybucji gazu płynnego strefa zagrożenia wybuchem Z2 dla zbiorników podziemnych i przysypanych o pojemności powyżej 110 m3 do 500 m3 ustalona została w promieniu 2 m od króćców zbiornika. Organ podkreślił, że analizując załączony w sprawie projekt budowlany pod kątem opisanych wyżej stref zagrożenia wybuchem, stwierdzić należy, że występują one wyłącznie na terenie inwestycji w znacznym oddaleniu od budynków mieszkalnych na nieruchomościach skarżących. Omawiany projekt budowlany został bez uwag uzgodniony przez rzeczoznawcę d/s zabezpieczeń przeciwpożarowych. W konkluzji stwierdzono, że decyzja stanowiąca pozwolenie na budowę uwzględniała istotne wymogi wynikające z przepisów obowiązujących w dacie jej wydania, a oddziaływanie inwestycji zamykało się w jej terenie. Zaplanowane obiekty nie miały wpływu na interes prawny wnioskodawców bowiem nie naruszały interesów osób trzecich zagwarantowanych art. 5 - Prawa budowlanego. Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożyli wnioskodawcy i zarzucili naruszenie: - art. 28 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, poprzez uznanie, że nie mieli interesu prawnego w byciu stroną w postępowaniu zakończonym przedmiotową decyzją, - art. 170 ppsa, poprzez nieuznanie oceny prawnej WSA w Białymstoku i NSA co do kwestii uznania ich za strony postępowań administracyjnych dotyczących warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie terminalu przeładunkowego. Wskazując na powyższe naruszenia wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i generalnie podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. WSA w Białymstoku odrzucił skargę T. P., J. P., R. W., K. R., M. J., K. C. i R. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest rozstrzygnięcie na podstawie którego odmówiono uchylenia we wznowionym postępowaniu ostatecznej decyzji Starosty S. z dnia [...] maja 2003 r. udzielającej pozwolenia na budowę pięciu zbiorników magazynowych zakopcowanych na gaz płynny o poj. 200 m 3 każdy z instalacją technologiczną do przeładunku. Powodem takiego rozstrzygnięcia było ustalenie przez organ odwoławczy, że decyzja o pozwoleniu na budowę uwzględniała istotne wymogi wynikające z przepisów obowiązujących w dacie jej wydania (organ wskazał art. 28 kpa, § 3 ust. 1 pkt 12 lit. c i d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko - Dz. U. z 2002r., nr 179, poz. 1490, § 2 pkt 6, § 5 i § 75 ust. 1 rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie - Dz. U. z 2000 r. nr. 98, poz. 1067 ze zm.) a oddziaływanie inwestycji zamykało się w jej terenie, w konsekwencji inwestycja nie miała wpływu na interes prawny wnioskodawców. W ocenie Sądu organ odwoławczy nie dokonał właściwych ustaleń i ocen pozwalających na stwierdzenie, że przedmiotowa inwestycja nie dotyczy prawem chronionych interesów właścicieli okolicznych nieruchomości, a w szczególności skarżącego i uczestników postępowania. Z kolei uzasadnienie decyzji organu I instancji sprowadza się do konstatacji, że Raport oddziaływania na środowisko nie przewidywał zagrożeń oddziaływania inwestycji na tereny sąsiednie i brak jest przesłanki wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona 3 ab initio uzasadnienia decyzji Starosty S.). Rację miał organ odwoławczy, że z uwagi na datę wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, przymiot strony należało oceniać wg kryteriów wskazanych w art. 28 kpa. Decyzja była bowiem wydana przed dniem 11 lipca 2003 r. tj. przed dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane dokonanej ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 80, poz. 718), która doprowadziła do zmiany pojęcia strony w sprawie pozwolenia na budowę. Przedmiotowa nowelizacja art. 28 prawa budowlanego wprowadziła znaczące ograniczenie kręgu podmiotów, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Ustawodawca dokonał tego, wskazując, po pierwsze, kategorie podmiotów uprawnionych do występowania w postępowaniu w charakterze strony oraz, po drugie, definiując pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, w celu określenia przy jego pomocy w sposób szczególny na potrzeby prawa budowlanego treści interesu prawnego podmiotów, które do występowania w postępowaniu są uprawnione. W świetle dotychczasowej regulacji oceny, czy danej osobie przysługuje przymiot strony w postępowaniu, dokonywano na podstawie zasad sprecyzowanych w art. 28 kpa. Kodeks postępowania administracyjnego określa pojęcie strony bardzo szeroko: stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie ze wskazaną definicją w przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę był wyposażony bardzo szeroki krąg podmiotów, m.in. przyjmowano, że atrybut strony postępowania przysługuje nie tylko właścicielom (użytkownikom wieczystym) działek bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji, ale również właścicielom działek dalej położonych, jeśli zamierzona inwestycja będzie miała wpływ na ich interesy chronione przepisem art 5 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane (vide: wyrok NSA z 22 października 1998 r., IV SA 116/98, Lex nr 43747). W związku z tym stwierdzić należy, że istotną rolę przy określaniu strony postępowania pełni odnalezienie i właściwe odczytanie norm prawnych zawartych w przepisach odrębnych, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Nie budzi wątpliwości, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania pozwolenia na budowę przez Starostę S., obejmowała przepisy z zakresu ochrony środowiska, przepisy techniczno – budowlane, w tym przepisy określające warunki techniczne jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie. Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1067 ze zm.) określa m.in. w § 75 odległości zbiorników z gazem płynnym od budynków mieszkalnych. W ocenie organu lokalizacja zbiorników na gaz zaprojektowane zostały w dużo większych odległościach od budynków mieszkalnych niż wymagały tego obowiązujące w dacie wydawania decyzji ww. przepisy warunków technicznych. Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku organu samo zachowanie wymaganych odległości, czy też szerzej warunków technicznych w zakresie sytuowania inwestycji na działce nie oznacza jeszcze, że osoby mające tytuł prawny do działek znajdujących się w otoczeniu projektowanego obiektu nie posiadają interesu prawnego, a zatem nie mogą być stroną w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę. Jak wskazuje organ odwoławczy w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji w toku postępowania określono odległości budowli między innymi od budynku mieszkalnego Skarżącego oraz innych uczestników postępowania. Wielkości te są większe od wymaganych powołanym rozporządzeniem. Zdaniem Sądu rozumowanie organu odwoławczego, jakie wynika z uzasadnienia kwestionowanej decyzji (strony 8 i 9 uzasadnienia decyzji), jest błędne. Organ odwoławczy zdaje się przyjmować, że zachowanie norm odległościowych przewidzianych w ww. rozporządzeniu oznacza, że Skarżący nie miał przymiotu strony w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę. Powołane przepisy rozporządzenia stanowią o odległościach planowanej inwestycji od budynków mieszkalnych i innych obiektów. Spełnienie norm odległościowych od zabudowy mieszkaniowej Skarżącego może świadczyć o legalnym usytuowaniu obiektów budowlanych względem zabudowy mieszkaniowej i ewentualnie innej ale nie przesądza o tym, że Skarżący nie miał przymiotu strony w postępowaniu. Podkreślenia wymaga, że organ skupił się na zachowaniu norm odległościowych względem budynku mieszkalnego. Ocena organów obu instancji winna obejmować całokształt oddziaływania inwestycji na nieruchomość Skarżącego, w tym wzięcie pod uwagę okoliczności, że granice nieruchomości Skarżącego są niewątpliwie położone bliżej spornej inwestycji, niż sam budynek mieszkalny skarżącego. Normy odległościowe wynikające z powołanego rozporządzenia są elementem kształtowania zabudowy na tym terenie, ale nie jedynym. Mogą ograniczać prawo do zabudowy z uwagi na uciążliwości i ewentualne zagrożenia wynikające z usytuowania w/w obiektów. Innymi słowy ocena w zakresie spełnienia norm odległościowych nie powinna odnosić się jedynie do zbadania odległości przewidzianych rozporządzeniem do budynku mieszkalnego Skarżącego ale do granic posesji Skarżącego. Ustalenie bowiem, że choćby nieznaczna część nieruchomości Skarżącego znajduje się w strefie oddziaływania obiektu, rozumianej jako istnienie norm wynikających z przepisów prawa, które dotyczą nieruchomości skarżącego, w związku z planowaną inwestycją, oznaczałoby że Skarżący winien był być uznanym za stronę w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę. Decyzja organ odwoławczego takich rozważań nie zawiera, gdyż jak już wspomniano ograniczono się w niej jedynie do stwierdzenia spełnienia norm odległościowych względem konkretnych obiektów i do konkluzji, że obszar oddziaływania inwestycji zamyka się w granicach działki inwestora. W orzecznictwie NSA jest utrwalony pogląd, że samo zachowanie wymaganych odległości, czy też szerzej warunków technicznych w zakresie sytuowania obiektu na działce nie oznacza jeszcze, że osoby mające tytuł prawny do działek znajdujących się w otoczeniu projektowanego obiektu nie posiadają interesu prawnego, a zatem nie mogą być stroną w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę (por. wyrok NSA z 09.10.2007 r., II OSK 1321/06, cbosa, wyrok NSA z 18.06.2010r. sygn.akt II OSK 1053/09 cbosa). Ocena wpływu konkretnej inwestycji na otoczenie obejmuje cały wachlarz zagadnień związanych z oddziaływaniem projektowanego obiektu na nieruchomości znajdujące się w otoczeniu tego obiektu i odwrotnie i nie może zamykać się do kwestii zachowania warunków technicznych w zakresie sytuowania obiektów na działce. Należy więc przyjąć, że o ile istnieje możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie, biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora, osoby legitymujące się tytułem prawnym do działek położonych na tak wyznaczonym "obszarze oddziaływania obiektu" są stroną w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę. Powyższe argumenty wzmacnia fakt, że przedmiotowa inwestycja na podstawie § 3 ust. 1 pkt 12 lit. c i d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2002r., nr 179, poz. 1490), obowiązującego w dacie wydania pozwolenia na budowę, zaliczona była do inwestycji mogącej znacząco oddziaływać na środowisko. Ocena interesu prawnego Skarżącego winna więc odbywać się również przez pryzmat przepisów z zakresu ochrony środowiska. Warunku tego nie spełnia konstatacja organu, że według przedłożonej oceny oddziaływania na środowisko nie wykracza poza granice inwestycji. Rozważania organ nie obejmują wszystkich czynników składających się na ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 3 i 4 Prawa budowlanego, w dacie wydawania decyzji przez Starostę Sokólskiego. W ocenie Sądu należy przyjąć, że o ile istnieje możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie, osoby legitymujące się tytułem prawnym do działek położonych w tym otoczeniu powinny być stroną w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę. Jak zwraca uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 września 2010 r. sygn. akt II OSK 1481/09, skoro postępowania administracyjne mają w szczególności zapewnić ochronę interesów prawnych stron, więc wątpliwości na temat legitymacji do udziału w postępowaniu w charakterze strony należy rozstrzygać na korzyść domagającej się uznania jej za stronę postępowania. Oczywiście zupełnie oddzielnym zagadnieniem jest, czy podnoszone przez te osoby zarzuty w stosunku do projektowanej inwestycji są usprawiedliwione i zasadne z punktu widzenia obowiązujących norm prawnych. Osoby takie mogą bowiem skutecznie kwestionować poczynania inwestora tylko w takim zakresie, w jakim zamierzenie inwestycyjne koliduje z ich uzasadnionym interesem, o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane. Jednakże badanie, analizowanie tych zarzutów może odbywać się wyłącznie w toku postępowania przy zapewnieniu właścicielom, użytkownikom wieczystym lub zarządcom nieruchomości położonych w otoczeniu inwestycji, czynnego udziału w postępowaniu. Powyższe rozważania skłaniają do przyjęcia, że organy mogły naruszyć przepis art. 28 kpa, wobec braku wyjaśnienia wszystkich okoliczności w sprawie. Rozpoznając sprawę ponownie organy rozważą w kontekście treści przepisu art. 5 ust. 2 prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym na datę wydania pozwolenia na budowę) czy wnioskodawcom przysługiwał przymiot strony. Sąd uchylił decyzje organów obu instancji uznając, że braki w zakresie oceny statusu prawnego skarżącego nie mogły być naprawione na etapie postępowania odwoławczego bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Uzasadnienie decyzji Starosty S. z dnia [...] października 2009 r. nie zawiera w zasadzie rozważań faktycznych powiązanych z argumentacją prawną odnośnie statusu strony osób składających wniosek o wznowienie postępowania. Rozważania organu I instancji w tym zakresie sprowadzają się do stwierdzenia, że Raport oddziaływania na środowisko, nie przewidywał zagrożeń wpływających swym oddziaływaniem na tereny sąsiednie (strona 3 ab initio uzasadnienia decyzji organu I instancji). Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. W pkt. 2 wyroku orzeczono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. Zwrot kosztów postępowania sądowego od organu na rzecz strony skarżącej orzeczono w oparciu o art. 200 cyt. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło