II SA/Bk 712/08

PostanowienieWSA w Białymstoku2008-12-09

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna osoby samotnie mieszkającej, schorowanej, posiadającej jedynie rentę w wysokości 636,29 zł, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna osoby samotnie mieszkającej, schorowanej, posiadającej jedynie rentę w wysokości 636,29 zł, która ledwo pokrywa bieżące wydatki na leki, wyżywienie, rachunki i opał, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi wykazać brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
A. G., 83-letnia samotna osoba, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zawieszenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o przejęciu gospodarstwa rolnego. Skarżąca wskazała, że jej jedynym dochodem jest renta w wysokości 636,29 zł, a jej wydatki na leki, wyżywienie, rachunki i opał znacząco obciążają jej budżet. Jest inwalidką I grupy, po udarze mózgu, cierpi na choroby przewlekłe i nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia o przejęciu gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. A. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k.25). Skarżąca podniosła, iż ma 83 lata i mieszka samotnie. Jedyny jej dochód stanowi renta w wysokości 636,29 zł (k. 34 odcinek za rentę). Wnioskodawczyni nie posiada żadnych nieruchomości, a zamieszkuje w 85 – letnim drewnianym domu, który stanowi własność jej synowej. Bieżące wydatki związane z jej utrzymaniem kształtują się następująco: leki – 120 zł, wyżywienie - 450 zł, opłata za telefon – około 55 zł, energia elektryczna – 20 zł, butla gazu – 40 zł (na dwa miesiące), środki czystości – 50 zł, wyjazdy do lekarza (neurologa, okulisty, lekarza pierwszego kontaktu w H., endokrynologa w B.) – 20 zł, drewno opałowe i jego obróbka – 150 zł, pomoc w utrzymaniu nieruchomości (koszenie podwórka i terenów przylegających do ulicy – latem, drobne naprawy, zimą odśnieżanie, noszenie drewna) – 80 zł (k. 33). Dodatkowo wnioskodawczyni wskazała, iż jest osobą schorowaną, inwalidką I grupy, po udarze mózgu. Cierpi również na nadciśnienie, chorobę serca oraz leczy guzy tarczycy. Z uwagi na niską rentę wykupuje jedynie niezbędne leki. Wnioskodawczyni nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych (k.25). Do pisma dołączono kopie rocznego zeznania podatkowego oraz odcinek za rentę (k.26, 34). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna A. G. uzasadnia tezę, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia i dołączonych do sprawy dokumentów wynika, że sytuacja materialna A. G. uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni jest inwalidką I grupy, osobą starszą, a także samotnie mieszkającą w drewnianym domu, stanowiącym własność synowej. Jedynym jej dochodem jest renta w wysokości 636,29 zł (k. 34 odcinek za rentę). Wnioskodawczyni nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Ponadto skarżąca jest osobą schorowaną, a w związku z tym musi ponosić koszty leczenia (k. 25). Niski comiesięczny dochód wystarcza jej jednak jedynie na zakup niezbędnych leków. Bieżące wydatki związane z jej utrzymaniem kształtują się następująco: leki – 120 zł, wyżywienie - 450 zł, opłata za telefon – około 55 zł, energia elektryczna – 20 zł, butla gazu – 40 zł (na dwa miesiące), środki czystości – 50 zł, wyjazdy do lekarza (neurologa, okulisty, lekarza pierwszego kontaktu w H., endokrynologa w B.) – 20 zł, drewno opałowe i jego obróbka – 150 zł, pomoc w utrzymaniu nieruchomości (koszenie podwórka i terenów przylegających do ulicy – latem, drobne naprawy, zimą odśnieżanie, noszenie drewna) – 80 zł (k. 33). Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżącej, a także zestawienie jej stałych wydatków oraz brak majątku i zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło