II SA/Bk 713/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.), sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego oddala skargę, - Decyzją z dnia [...] IX 2004 r. wydaną z upoważnienia Wojewody P. organ utrzymał w mocy decyzję Starosty B. z dnia [...] VII 2004 r. o odmowie przyznania M. W. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 3 VII 2004 r. W motywach obu decyzji organy stwierdziły, iż wnioskodawca nie spełnił warunków do uzyskania żądanego świadczenia, wskazanych przepisami ustawy z dnia 14 XII 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i to zarówno obowiązujących do dnia 31 XII 2001 r. jak i zmienionych, obowiązujących od dnia 1 I 2002 r. M. W. zarejestrował się w Rejonowym Urzędzie Pracy w B. w dniu 16 I 1997 r. i z dniem tym został uznany za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku. Prawo do zasiłku dla bezrobotnych utracił z dniem 24 I 1998 r. z powodu upływu okresu jego pobierania. W dniu 2 lipca 2004 r. złożył wniosek o przyznanie mu prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 1 I 1999 r., dołączając do wniosku dokumenty stwierdzające staż pracy. Organ rozpoznający sprawę uznał, iż ze względu na przepis art. 29 ust 2 ustawy z 30 IV 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252) w sprawie mają zastosowanie zasady nabywania prawa do świadczenia przedemerytalnego przewidziane w ustawie z 14 XII 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.), obowiązujące przed dniem 1 VI 2004 r., to jest przed dniem przejęcia zadań związanych z przyznawaniem i wypłatą tego rodzaju świadczeń przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Do dnia 31 XII 2001 r. warunki do nabycia świadczenia przedemerytalnego regulował art. 37 lit. "k" ust. 1 pkt 1 – 4 wymienionej wyżej ustawy z dnia 14 XII 1994 r., po dniu 1 I 2002 r. odpowiedni przepis w brzmieniu wprowadzonym art. 3 ustawy z 20 XII 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz zmianie ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 r., Nr 6, poz. 65). M. W. nie spełnił żadnego z warunków przewidzianych tymi przepisami, w szczególności ze względu na zbyt krótki staż pracy i brak odpowiedniego wieku, do przyznania żądanego świadczenia. Świadczenie to nie może być też przyznane – jak tego żądała strona – z przyczyn wskazanych w odwołaniu, to jest ze względu na jej trudną sytuację spowodowaną wieloletnim już okresem pozostawania bez pracy. Wymienioną wyżej decyzję Wojewody P. M. W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. Zarzucił jej naruszenie przepisów art. 65 ust 5, art. 66 ust 1 i 2 oraz art. 71 ust 1 Konstytucji R.P. Skarżący podał, iż od 7 lat z krótką przerwą jest zarejestrowany jako bezrobotny w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. i mimo poszukiwania nie uzyskał pracy. Świadczy to o niewywiązywaniu się przez państwo z obowiązku zapewnienia obywatelowi miejsca pracy. Skoro więc znalazł się on bez swojej winy w szczególnej sytuacji życiowej to państwo ma obowiązek wspomagać go, zgodnie z Konstytucją R.P. Dlatego skarżący zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji i przyznanie mu żądanego świadczenia przedemerytalnego. W odpowiedzi na tę skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie i odwołał się do argumentów podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Powołane w skardze przepisy Konstytucji R.P z 2 IV 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483) regulują tzw. prawa socjalne: prawo do pracy, prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, ochronę rodziny. Są one adresowane do organów państwa tworzących i stosujących prawo i nie tworzą praw podmiotowych, na podstawie których obywatele mogliby występować z określonymi, konkretnymi żądaniami. Prawo do pracy nie może bowiem być rozumiane w sensie dosłownym jako rodzące po stronie władz publicznych obowiązek zagwarantowania wszystkim zatrudnienia. Prawa socjalne z Konstytucji są realizowane w drodze ustaw je konkretyzujących a roszczenia o ich realizację powstają wówczas, gdy ustawodawca przyznał je obywatelom w tych ustawach. Skarżący nie wskazał, iż przysługiwało mu takie konkretne roszczenie do organów władzy publicznej, za brak realizacji którego organy te ponoszą odpowiedzialność. Niedopuszczalne jest też opieranie żądań regulowanych konkretnymi przepisami ustawowymi na ogólnie sformułowanym zarzucie naruszenia konstytucyjnych praw socjalnych, na przykład prawa do pracy. Przepis art. 67 ust 2 Konstytucji R.P stanowi, iż obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa. Obowiązek państwa wynikający z tego konstytucyjnego przepisu realizują przepisy ustawy z 30 IV 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252) a względem wcześniej zaistniałych stanów faktycznych przepisy ustawy z 14 XII 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 514 ze zm.). Prawo do świadczenia przedemerytalnego nabywają te osoby, które spełniają szczegółowe wymogi przewidziane przepisami tych ustaw. Jest w sprawie kwestią bezsporną, że skarżący nie spełnił ustawowych przesłanek do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego. Jego trudna sytuacja osobista i materialna wynikająca z braku pracy nie stanowi przesłanki do przyznania spornego świadczenia. Skoro więc skarżący nie spełnił ustawowych warunków do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, to odmowa przyznania mu tego świadczenia była zgodna z obowiązującym prawem. Dlatego na mocy art. 151 ustawy z 30 VIII 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.