II SA/Bk 719/09
PostanowienieWSA w Białymstoku2009-12-18
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej, uwzględniająca dochody rodziny, bieżące wydatki, brak majątku i konieczność spłaty zobowiązań, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącej, charakteryzująca się niskim dochodem rodziny (2.176 zł miesięcznie), znacznymi bieżącymi wydatkami (około 2.112 zł miesięcznie), brakiem majątku i oszczędności, a także koniecznością spłaty pożyczki, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca U. Ch. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Rektora Uniwersytetu w B. w przedmiocie umorzenia opłaty czesnego. Skarżąca przedstawiła szczegółowe dane dotyczące dochodów jej i męża (łącznie 2.176 zł miesięcznie) oraz bieżących wydatków (około 2.112 zł miesięcznie), w tym kosztów najmu, mediów, Internetu, telefonu, komunikacji miejskiej, spłaty pożyczki, żywności, środków czystości oraz wydatków związanych ze studiami. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada majątku ani oszczędności.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi U. Ch. na decyzję Rektora Uniwersytetu w B. z dnia [...] października 2009 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia opłaty czesnego p o s t a n a w i a przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
U. Ch. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 36). Skarżąca podniosła, iż prowadzi gospodarstwo domowe z mężem. Dochód wnioskodawczyni stanowi wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia w wysokości 600 zł oraz stypendium naukowe w wysokości 300 zł. Ponadto jej mąż otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.276 zł. W uzasadnieniu swego wniosku skarżąca oświadczyła, że bieżące wydatki związane z utrzymaniem jej rodziny wynoszą 792 zł i kształtują się następująco: najem mieszkanie – 600 zł, Internet – 60 zł, energia elektryczna – 50 zł, bilet miesięczny komunikacji miejskiej – 32 zł, telefon – 50 zł. Ponadto skarżąca spłaca dług zaciągnięty na ślub i zakup rzeczy niezbędnych w kwocie 3.000 zł i co miesiąc przeznacza na ten cel kwotę 300 zł. Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych (k. 36-37).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 2 grudnia 2009 r. skarżąca podniosła, iż dodatkowo ponosi takie wydatki jak zakup: książek oraz opłaty za ksero – 115-125 zł za bieżący rok akademicki, środków czystości – 100-120 zł, żywności – 450 zł na każdą z osób. Ponadto podkreśliła, iż nie posiada żadnego majątku, w tym samochodu i pochodzi z rodziny bardzo biednej. Aktualnie również uzyskiwane dochody pozwalają jej rodzinie jedynie na opłacenie bieżących kosztów utrzymania, w tym opłacenia studiów. Skarżąca znajduje się pod stałą opieką poradni gastrologicznej, neurologicznej i laryngologicznej i na lekarstwa wydaje średnio około 30 zł (k.41).
Do wniosku U. Ch. dołączyła: kserokopie dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki (k. 43-46, 51-54, 56-59), umowę pożyczki (k. 47), zaświadczenia o wysokości uzyskiwanych dochodów (k. 48-50, 55).
Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna U. Ch. uzasadnia tezę, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna U. Ch.j uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, a uzyskiwany przez nich miesięczny dochód wynosi 2.176 zł (wynagrodzenie męża – 1.276 zł, wynagrodzenie wnioskodawczyni - 600 zł, stypendium naukowe – 300 zł). Wnioskodawczyni i jej mąż nie posiadają żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Zamieszkują w wynajętym mieszkaniu. Niski comiesięczny dochód wystarcza im jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych. Bieżące wydatki związane z jej utrzymaniem wynoszą około 2.112 zł, co oznacza, iż po ich odliczeniu skarżącej nie zostaje z dochodów żadna wolna kwota środków finansowych, która mogłaby być przeznaczona na poniesienie kosztów sądowych. Ponadto wnioskodawczyni ponosi koszty związane z nauką na studiach wyższych.
Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu rodziny skarżącej, a także zestawienie jej stałych wydatków oraz brak majątku i zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło