II SA/Bk 719/09

PostanowienieWSA w Białymstoku2009-12-18

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej, uwzględniająca dochody rodziny, bieżące wydatki, brak majątku i konieczność spłaty zobowiązań, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącej, charakteryzująca się niskim dochodem rodziny (2.176 zł miesięcznie), znacznymi bieżącymi wydatkami (około 2.112 zł miesięcznie), brakiem majątku i oszczędności, a także koniecznością spłaty pożyczki, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca U. Ch. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Rektora Uniwersytetu w B. w przedmiocie umorzenia opłaty czesnego. Skarżąca przedstawiła szczegółowe dane dotyczące dochodów jej i męża (łącznie 2.176 zł miesięcznie) oraz bieżących wydatków (około 2.112 zł miesięcznie), w tym kosztów najmu, mediów, Internetu, telefonu, komunikacji miejskiej, spłaty pożyczki, żywności, środków czystości oraz wydatków związanych ze studiami. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada majątku ani oszczędności.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi U. Ch. na decyzję Rektora Uniwersytetu w B. z dnia [...] października 2009 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia opłaty czesnego p o s t a n a w i a przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. U. Ch. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 36). Skarżąca podniosła, iż prowadzi gospodarstwo domowe z mężem. Dochód wnioskodawczyni stanowi wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia w wysokości 600 zł oraz stypendium naukowe w wysokości 300 zł. Ponadto jej mąż otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.276 zł. W uzasadnieniu swego wniosku skarżąca oświadczyła, że bieżące wydatki związane z utrzymaniem jej rodziny wynoszą 792 zł i kształtują się następująco: najem mieszkanie – 600 zł, Internet – 60 zł, energia elektryczna – 50 zł, bilet miesięczny komunikacji miejskiej – 32 zł, telefon – 50 zł. Ponadto skarżąca spłaca dług zaciągnięty na ślub i zakup rzeczy niezbędnych w kwocie 3.000 zł i co miesiąc przeznacza na ten cel kwotę 300 zł. Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych (k. 36-37). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 2 grudnia 2009 r. skarżąca podniosła, iż dodatkowo ponosi takie wydatki jak zakup: książek oraz opłaty za ksero – 115-125 zł za bieżący rok akademicki, środków czystości – 100-120 zł, żywności – 450 zł na każdą z osób. Ponadto podkreśliła, iż nie posiada żadnego majątku, w tym samochodu i pochodzi z rodziny bardzo biednej. Aktualnie również uzyskiwane dochody pozwalają jej rodzinie jedynie na opłacenie bieżących kosztów utrzymania, w tym opłacenia studiów. Skarżąca znajduje się pod stałą opieką poradni gastrologicznej, neurologicznej i laryngologicznej i na lekarstwa wydaje średnio około 30 zł (k.41). Do wniosku U. Ch. dołączyła: kserokopie dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki (k. 43-46, 51-54, 56-59), umowę pożyczki (k. 47), zaświadczenia o wysokości uzyskiwanych dochodów (k. 48-50, 55). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna U. Ch. uzasadnia tezę, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna U. Ch.j uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, a uzyskiwany przez nich miesięczny dochód wynosi 2.176 zł (wynagrodzenie męża – 1.276 zł, wynagrodzenie wnioskodawczyni - 600 zł, stypendium naukowe – 300 zł). Wnioskodawczyni i jej mąż nie posiadają żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Zamieszkują w wynajętym mieszkaniu. Niski comiesięczny dochód wystarcza im jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych. Bieżące wydatki związane z jej utrzymaniem wynoszą około 2.112 zł, co oznacza, iż po ich odliczeniu skarżącej nie zostaje z dochodów żadna wolna kwota środków finansowych, która mogłaby być przeznaczona na poniesienie kosztów sądowych. Ponadto wnioskodawczyni ponosi koszty związane z nauką na studiach wyższych. Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu rodziny skarżącej, a także zestawienie jej stałych wydatków oraz brak majątku i zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło