II SA/Bk 720/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, asesor WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 lutego 2007 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazania zdemontowania i usunięcia pieca c.o. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]września 2006r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2006r. nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., nakazującą M. O. zdemontowanie i usunięcie z pomieszczenia zlokalizowanego w piwnicy budynku mieszkalnego w S. przy ul. S. [...] (na działce nr geod. [...]), stanowiącym własność M. O. pieca c.o. na olej opałowy i zbiornika na olej opałowy o pojemności [...] dm³. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w S., na skutek wpływu pisma z w dniu [...] maja 2006r. dotyczącego informacji o montażu w suterenie budynku mieszkalnego w S. przy ul. S. [...] pieca na olej opałowy, przeprowadził w dniu [...] maja 2006r. kontrolę, a następnie wszczął postępowanie administracyjne, o czym powiadomił strony zawiadomieniem z dnia [...] maja 2006r. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w terenie, łącznie z dokonaniem wizji lokalnej w dniu [...] maja 2006r., organ I instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2006r. nr [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) zobowiązał M. O. do przedłożenia w terminie do [...] lipca 2006r. inwentaryzacji i opinii technicznej wykonanych robót, związanych z zainstalowaniem pieca na olej opałowy i zbiornika na olej opałowy, sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. W związku z faktem, iż zobowiązana – M. O. nie przedłożyła wymaganych dokumentów, organ I instancji decyzją z dnia 7 sierpnia 2006r. w trybie przepisów art. 51 ust. 3 pkt 2 cytowanej ustawy nakazał wyżej wymienionej zdemontowanie i usunięcie z pomieszczenia w piwnicy budynku mieszkalnego w S. przy ul. S. [...] (działka nr geod. [...]) pieca c.o. na olej opałowy i zbiornika na olej opałowy o pojemności [...] dm³. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem M. O. reprezentowana przez pełnomocnika – W. O. odwołała się do P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. podnosząc, iż w 2000 bądź 2001 roku (dokładnej daty nie pamięta) został zainstalowany piec c.o. [...] o mocy [...] kW oraz zbiornik na olej o pojemności [...]. Powyższe rozwiązanie dokonano przed dniem [...] grudnia 2002r. i obowiązujące wówczas przepisy nie wymagały montażu kotła tej pojemności i zbiornika na olej opałowy. Stąd powoływanie się organów administracji na obecnie obowiązujące w tym zakresie przepisy § 136 i § 137 uznać należy za niezasadne, gdyż nie mają one zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto podniesiono, iż wedle posiadanych informacji nie było wówczas obowiązku uzyskiwania pozwolenia na budowę lub zgłoszenie montażu pieca i zbiornika na olej w pomieszczeniu istniejącej kotłowni. Pełnomocnik odwołującej podał, iż nie będąc zadowolonym z powyższego pieca, który w chwili zakupu był już używany, w grudniu 2003r. i na początku 2004r. dokonano modernizacji urządzeń grzewczych i zamontowano piec o większej wydajności w tym samym miejscu. Dlatego na tabliczce znamionowej figuruje rok 2003. Nadto w odwołaniu wskazano, iż budynek, w którym zamontowano przedmiotowe urządzenia został wykonany zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją przez architekta Powiatu D. z dnia [...] sierpnia 1974r. oraz zezwoleniem na budowę wydanym w dniu [...] czerwca 1974r. przez Urząd Gminy w S. W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nie podzielił zarzutów w nim podniesionych i decyzją z dnia [...] września 2006r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia podkreślono, iż przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte z urzędu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. w dniu [...] maja 2006r. tj. w czasie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, stąd w konkretnej sprawie mają zastosowanie przepisy art. 51 ust. 3 znowelizowanej po dniu 11 lipca 2003r. tejże ustawy (Dz. U. Nr 207 z 2003r., poz. 2016 ze zm.). Stosownie zaś do przepisu art. 29 powołanej ustawy wykonany zakres robót budowlanych polegających na montażu kotła c.o na olej opałowy (o wydajności [...] kW) i zbiornika na olej opałowy wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Z przeprowadzonego zaś postępowania wyjaśniającego wynika, iż M. O. nie uzyskała pozwolenia na budowę, ani też nie dokonała zgłoszenia w Starostwie S. W tym stanie rzeczy wobec wykonanych robót budowlanych (montażowych) w omawianej sprawie należało zastosować przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy, gdyż są to niewątpliwie roboty budowlane. W tym miejscu organ podkreślił, iż obowiązujące prawo budowlane nie nakazuje rozbiórki w przypadku robót budowlanych, lecz dopuszcza usunięcie skutków samowoli budowlanej w trybie wyznaczonym ściśle przepisami ustawy - Prawo budowlane, poprzez określenie zakresu obowiązków wynikających z treści art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, a następnie z przepisów art. 51 ust. 3, co znalazło odzwierciedlenie w wydanym rozstrzygnięciu merytorycznym. Zgodnie z ustaleniami organu I instancji w piwnicy budynku M. O. zainstalowany został w 2004 roku piec c.o. oraz zbiornik na olej opałowy o pojemności [...] dm³, które są połączone z instalacją wewnętrzną c.o. Z pisma zaś pełnomocnika M. O. z dnia [...] sierpnia 2006r., skierowanego do organu I instancji jednoznacznie wynika, że wykonywany zakres robót budowlanych (montaż kotła i zbiornika na olej opałowy) miał miejsce w roku 2004r. Wokół zbiornika nie wykonano zabezpieczenia w postaci wanny wychwytującej na wypadek wycieku oleju. Pomieszczenie, w którym znajduje się piec i zbiornik na olej opałowy posiada wysokość 2,08 m oraz wymiary 4,1 m x 3,3 m. Pomieszczenie wentylowane jest przez jedną kratkę wentylacyjną umieszczoną w oknie. Brak jest wentylacji wywiewnej. Do pomieszczenia prowadzą drzwi płytowe w ilości 2 szt. Wydajność zamontowanego pieca c.o. wynosi [...] kW. Nadto ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynika, że M. O., ani też poprzedni właściciel działki nr geod. [...], położonej w S. przy ul. S. [...], nie zgłaszali zamiaru wykonania żadnych robót budowlanych w Starostwie Powiatowym w S. Powyższy fakt potwierdził organ administracji architektoniczno-budowlanej pismem z dnia [...] maja 2006r. nr [...]. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podkreślił, iż instalacja pieca na olej opałowy oraz zbiornika na olej opałowy podlega szczególnym rygorom i wymaganiom określonym w Polskiej Normie, dotyczącym kotłowni wbudowanych na paliwo stałe i pomieszczeń na kotły. Zarówno kotłownie, wydzielone pomieszczenia techniczne zlokalizowane w piwnicy, w których mogą być instalowane kotły jak i instalacje ogrzewcze powinny odpowiadać przepisom wykonawczym do ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane, co wynika z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z dnia 15 czerwca 2002r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Zgodnie z treścią § 136 ust. 5 cytowanego rozporządzenia - kotły na paliwo stałe o mocy cieplnej nominalnej powyżej 25 kW do 2.000 kW powinny być instalowane w wydzielonych pomieszczeniach technicznych, zlokalizowanych w poziomie piwnicy lub na poziomie terenu. Skład paliwa powinien być umieszczony w oddzielnych pomieszczeniach technicznych znajdujących się bezpośrednio obok pomieszczenia kotłów. W przedmiotowej sprawie zarówno kocioł jak i zbiornik na paliwo płynne znajdują się w jednym pomieszczeniu, zatem występuje naruszenie warunków technicznych. Natomiast z przepisu § 137 ust. 5 rozporządzenia wynika, że dopuszcza się w pomieszczeniu, w którym zainstalowane są kotły na olej opałowy ustawienie zbiornika tego oleju o objętości nie większej niż 1 m³. Podczas, gdy z ustaleń organu wynika, że przedmiotowy zbiornik na olej posiada pojemność znacznie większą tj. [...] dm³, zatem przepis ten również nie jest zachowany. Z kolei treść § 136 ust. 10 stanowi o gabarytach, jakie powinny mieć pomieszczenia, w których instaluje się kotły na olej opałowy, a mianowicie wysokość pomieszczenia nie może być mniejsza niż 2,2 m, kubatura zaś nie mniejsza niż 8 m³. W omawianym przypadku nie jest zachowana wysokość pomieszczenia, gdyż wynosi 2,08 m, poza tym zbiornik na olej opałowy stosownie do treści § 136 ust. 11 i 12 powinien mieć zapewniony nawiew niezbędnego strumienia powietrza dla prawidłowej pracy kotłów, a także nawiew i wywiew powietrza dla wentylacji kotłowni. Odprowadzenie spalin z kotłów na olej opałowy powinno spełniać wymagania dla urządzeń gazowych określone w § 174 ust. 1,2,5,8 i 10 cyt. rozporządzenia. W omawianej sprawie pomieszczenie, w którym znajduje się kocioł i zbiornik na olej napędowy jest wentylowane poprzez jedną kratkę wentylacyjną znajdującą się w oknie. Ponadto w pomieszczeniu wokół zbiornika nie wykonano wanny wychwytującej na wypadek wycieku oleju, co narusza przepis § 137 ust. 4 rozporządzenia. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji decyzją z dnia z dnia [...] czerwca 2006r. prawidłowo zobowiązał inwestora robót do przedłożenia w określonym terminie inwentaryzacji i opinii technicznej wykonanego zakresu robót budowlanych z uwzględnieniem zapisów zawartych w przepisach § 136 i § 137 powołanego rozporządzenia do ustawy prawo budowlane, opracowanych przez osobę ze stosownymi uprawnieniami budowlanymi. Skoro zaś M. O. nie wywiązała się z nałożonego wyżej obowiązku, uznano, iż PINB w S. prawidłowo decyzją z dnia 7 sierpnia 2006r. w trybie przepisów art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane nakazał inwestorce zdemontowanie i usunięcie z pomieszczenia w piwnicy budynku mieszkalnego pieca c.o. na olej opałowy i zbiornika na olej opałowy o pojemności [...] dm³. Od powyższej decyzji M. O. reprezentowana przez pełnomocnika – W. O. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W jej uzasadnieniu powtórzono zarzuty oraz argumentację uprzednio podnoszone w postępowaniu odwoławczym. W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Zgodnie z w art. 3 ustawy z dn. 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu prawnego, to jest jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Sąd nie ma uprawnień do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, ma wyłącznie uprawnienia kasatoryjne. Rozpoznając sprawę nie może, zatem zmienić zaskarżonej decyzji a jedynie uwzględniając skargę, może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności stanowiące podstawę uwzględnienia skargi wskazane w art. 145 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skarga podlega oddaleniu. Dopiero orzeczenie sądu administracyjnego stanowi podstawę uzyskania merytorycznego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w chwili jego wydawania. Przeciwnie w ocenie Sądu kwestionowane rozstrzygnięcie odpowiada prawu. W szczególności uznać należy, iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie oraz właściwie zastosowały i zinterpretowały przepisy prawa obowiązujące w chwili wydawania skarżonej decyzji. Przede wszystkim zauważyć należy, iż przedmiotowe postępowanie wszczęte zostało z urzędu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. w dniu [...] maja 2006r., a zatem w czasie obowiązywania przepisów znowelizowanej po dniu 11 lipca 2003r. ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 207 z 2003r., poz. 2016 ze zm.), zwanej dalej ustawą. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż w budynku będącym własnością M. O. w piwnicy w jednym pomieszczeniu został zamontowany piec c.o. na olej opałowy oraz zbiornik na olej opałowy o pojemności [...] dm³. Piec został podłączony do zbiornika. Pomieszczenie, w którym znajdują się wyżej wymienione urządzenia posiada posadzkę wyłożoną terakotą. Przy piecu ułożona jest na ścianie glazura do wysokości sufitu. Natomiast wokół zbiornika nie wykonano zabezpieczenia na wypadek wycieku oleju. Pomieszczenie wentylowane jest tylko poprzez kratkę wentylacyjną w oknie. Do pomieszczenia prowadzą drzwi płytowe. Powyższe ustalenia organu I instancji znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w szczególności zaś protokole oględzin dokonanych na miejscu w dniu [...] maja 2006r. i jako takie nie budzą wątpliwości i nie są kwestionowane przez stronę skarżącą (k. 9 akt administracyjnych). Stosownie natomiast do treści art. 29 ustawy wykonany zakres robót budowlanych polegających na montażu kotła c.o na olej opałowy (o wydajności [...] kW) i zbiornika na olej opałowy wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Tymczasem jak wynika z akt sprawy - ani skarżąca ani poprzedni właściciel nieruchomości nie uzyskali pozwolenia na budowę oraz nie dokonywali zgłoszenia zamiaru wykonania jakichkolwiek robót budowlanych. Powyższy fakt potwierdził organ administracji architektoniczno-budowlanej - Starostwo Powiatowe w S. - pismem z dnia [...] maja 2006r. nr [...] (k. 26 akt administracyjnych). Następstwem stwierdzonych okoliczności było podjęcie w dniu [...] czerwca 2006r. przez organ I instancji decyzji nr [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy zobowiązującej M. O. do przedłożenia w terminie do 14 lipca 2006r. inwentaryzacji i opinii technicznej wykonanych robót, związanych z zainstalowaniem pieca na olej opałowy i zbiornika na olej opałowy, sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. Przedmiotową decyzję doręczono adresatce w dniu [...] czerwca 2006r., co też poświadczyła ona osobiście na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Powyższa decyzją nie była kwestionowana przez M. O. i stała się ostateczna. Skarżąca pomimo nałożonego na nią obowiązku realizacji wskazanych powyżej czynności do dnia [...] lipca 2006r., nie wykonała ich w zakreślonym terminie. Natomiast w dniu [...] lipca 2006r. W. O. pełnomocnik skarżącej złożył do organu I instancji pismo, w którym podniósł, iż piec c.o. na olej opałowy i zbiornik na olej opałowy zostały zainstalowane przed dniem [...] grudnia 2002r. a w związku z czym w konkretnej sprawie nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 maja 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z uwagi na treść powyższego pisma oraz fakt, iż na tabliczce znamionowej umieszczonej na piecu c.o na olej opałowy widniał rok produkcji 2003r. organ zwrócił się do pełnomocnika skarżącej o dostarczenie dokumentu świadczącego o zamontowaniu pieca c.o i zbiornika na olej opałowy o pojemności [...] dm³ przed dniem [...] grudnia 2002r. W odpowiedzi na powyższe W. O. w piśmie z dnia [...] sierpnia 2006r. jednoznacznie stwierdził, iż wskazane urządzenia będące przedmiotem niniejszego postępowania zostały zainstalowane w 2004r. (k. 38 akt administracyjnych). W ustalonym przez organy obu instancji stanie faktycznym nie budzi zatem wątpliwości Sądu podjęcie decyzji nakazującej wyżej wymienionej zdemontowanie i usunięcie z pomieszczenia w piwnicy budynku mieszkalnego pieca c.o. na olej opałowy i zbiornika na olej opałowy o pojemności [...] dm³. W myśl bowiem art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy w przypadku wykonania robót budowlanych w warunkach tzw. samowoli budowlanej, ustawodawca dopuszcza możliwość usunięcia jej skutków w trybie wyznaczonym ściśle przepisami ustawy - Prawo budowlane, poprzez określenie zakresu obowiązków wynikających z treści art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, a następnie z przepisów art. 51 ust. 3. W tym miejscu podkreślić należy, iż celem nałożonych na skarżącą określonych czynności było doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Natomiast konsekwencją prawną niewykonania tych czynności jest zastosowanie przepisów art. 51 ust. 3 ustawy, co też organy prawidłowo uczyniły. Dodać tez należy, iż decyzja wydawana na tej podstawie nie jest decyzją uznaniową, lecz wynikającą wprost z przepisów ustawy. Inaczej mówiąc organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do jej podjęcia w każdym przypadku stwierdzenia nie wykonania obowiązków nałożonych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 ustawy. Ustosunkowując się natomiast do zarzutów zawartych w skardze a dotyczących wykonania wszystkich robót budowlanych zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją oraz pozwoleniem na budowę z dnia [...] czerwca 1974r. nr [...] stwierdzić należy, iż przedmiotem niniejszego postępowania w sprawie nie jest budynek mieszkalny czy też gospodarczy, lecz piec c.o. i zbiornik na olej opałowy, zamontowane w istniejącym pomieszczeniu w piwnicy budynku mieszkalnego. A zatem twierdzenie, iż wszystkie prace zostały wykonane zgodnie z dokumentacją zatwierdzoną w 1974r. w pozwoleniu na budowę uznać należy za bezprzedmiotowe. Przede wszystkim zauważyć należy, iż budynek mieszkalny realizowany był w drugiej połowie lat 70-tych, natomiast urządzenia grzewcze w istniejącym pomieszczeniu w piwnicy budynku zamontowano w roku 2004, co zostało w sposób niebudzący wątpliwości wykazane przez organy administracji. Końcowo podkreślić należy, iż wykonana instalacja pieca c.o. na olej opałowy pociąga za sobą konieczność zamontowania zbiornika na olej opałowy, którego montaż podlega szczególnym rygorom. Stąd pomieszczenie w piwnicy przed zamontowaniem urządzeń grzewczych należało odpowiednio przygotować. Pomieszczenie nie zostało przez inwestora przystosowane do wymogów warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (rozdział 4 - instalacje grzewcze – powoływanego wyżej rozporządzenia), co szczegółowo przedstawiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2006r. wskazując, jakie konkretnie przepisy wykonawcze do ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane zostały naruszone przy montażu przedmiotowych urządzeń cieplnych. Podana zaś w tym względzie argumentacja odpowiada w ocenie sądu zarówno ustalonemu w sprawie stanowi faktycznemu jak i prawnemu. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30.08.2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono jak na wstępie.