II SA/Bk 722/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 05 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. M. na uchwałę Rady Miejskiej B. z dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie określenia zasad udzielania bonifikat od ceny sprzedaży na rzecz najemców lokali mieszkalnych stanowiących własność Gminy B. oraz zmiany uchwały w sprawie określenia zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata. postanawia - oddalić wniosek G. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem B. M. Jedyne źródło utrzymania rodziny stanowi dochód w wysokości 3600zł. brutto uzyskiwany przez wnioskodawczynię z tytułu zatrudnienia w Sądzie Okręgowym w B. na stanowisku [...] [...]. W skład majątku skarżącej wchodzi mieszkanie komunalne o powierzchni [...] m². W uzasadnieniu wnioskodawczyni podkreśliła, iż samodzielnie ponosi koszty bieżącego utrzymania rodziny (czynsz, telefon, telewizja, energia elektryczna). Młodszy syn skarżącej B. M. jest studentem Politechniki B., starszy syn usamodzielnił się i prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawczyni jest słuchaczką trzeciego semestru dwuletniego studium [...], z tego tytułu ponosi wydatki w kwocie 120 zł miesięcznie (k. 18). Pismem z dnia [...] listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wezwał G. M. do złożenia oświadczenia, w którym należało wskazać: wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem wnioskodawczyni i pozostającego we wspólnym gospodarstwie domowym syna B. M. ( np. opłaty ponoszone za prąd, wodę, telefon, czynsz, zakup żywności itp.); czy pełnoletni syn B. M. osiąga dochód, należało określić z jakiego tytułu i w jakiej wysokości. Dodatkowo zobowiązano skarżącą do nadesłania zaświadczenia z zakładu pracy poświadczającego wysokość uzyskiwanych dochodów z okresu ostatnich trzech miesięcy (k. 17). W odpowiedzi na powyższe wezwanie G. M. wywiodła, iż miesięczne wydatki związane z pokryciem kosztów bieżącego utrzymania rodziny stanowią łącznie 2070 zł, w skład tej kwoty wchodzą w szczególności opłaty za: czynsz, energię elektryczną, telewizję, internet, bilety miesięczne MPK, szkołę – łącznie 870 zł oraz wydatki związane z zakupem żywności, środków czystości, odzieży – razem 1200 zł. Syn wnioskodawczyni B. M. nie osiąga dochodu, jest studentem studiów stacjonarnych na Politechnice B. G. M. podkreśliła, iż zarobki za trzy ostatnie miesiące poświadczone w załączonym do akt sprawy zaświadczeniu o zatrudnieniu i osiąganych dochodach są zawyżone, gdyż obejmują również pracę w godzinach nadliczbowych – wnioskodawczyni wyjątkowo w tym okresie miała dodatkowe zajęcia w pracy, natomiast przeciętne miesięczne wynagrodzenie skarżącej wynosi 3600 zł brutto (k. 17). Do akt sprawy G. M. dołączyła: zaświadczenie z dnia [...] listopada 2007 r. o zatrudnieniu i osiąganych dochodach za okres ostatnich trzech miesięcy (k. 18) oraz zaświadczenie Politechniki B. z dnia [...] października 2007 r. (k. 19). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Deuter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu G. M. wykazała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z pełnoletnim, studiującym synem. Przeciętne dochody miesięczne dwuosobowej rodziny za okres trzech ostatnich miesięcy stanowi kwota 4436,02 zł brutto (3050,60 zł netto) uzyskiwana przez wnioskodawczynię z tytułu zatrudnienia w Sądzie Okręgowym w B. na stanowisku [...] [...] - skarżąca zaakcentowała, iż wykazane zarobki przewyższają jej normalne miesięczne wynagrodzenie, które wynosi 3600 zł brutto, gdyż obejmują również przepracowane nadgodziny. B. M. pozostaje na utrzymaniu skarżącej, nie osiąga żadnego dochodu. Wyszczególnione wydatki miesięczne związane z bieżącym utrzymaniem rodziny wynoszą łącznie 2070 zł. Majątek wnioskodawczyni stanowi mieszkanie komunalne o powierzchni [...] m². G. M. nie posiada zgromadzonych oszczędności (k. 12). Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez skarżącą stałego źródła dochodu (z tytułu umowy o pracę) w wysokości 3600 zł brutto miesięcznie – przeciętne wynagrodzenie miesięczne z okresu trzech ostatnich miesięcy wyniosło 4436,02 zł brutto (3050,60 zł netto) w połączeniu z wykazanymi miesięcznymi kosztami utrzymania dwuosobowej rodziny (2070 zł), pozwalają na uznanie, iż G. M. jest w stanie pokryć koszty sądowe w sprawie niniejszej. Podkreślenia wymaga, iż na obecnym etapie postępowania koszty te ograniczają się do uiszczenia wpisu w wysokości 300 zł. Negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych stanowi fakt posiadania przez G. M. stałego źródła dochodów w wysokości przekraczającej wykazane wydatki. Jak wykazano wyżej, biorąc pod uwagę przeciętne miesięczne wynagrodzenie skarżącej z okrsu ostatnich trzech ostatnich miesięcy (tj. 3050,60 zł netto), skarżącej nawet po uiszczeniu wykazanych miesięcznych kosztów bieżącego utrzymania rodziny (tj. 2070 zł) pozostaje kwota 980 zł, która to powinna być przeznaczona na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej, skarżąca inicjując postępowanie sądowoadministracyjne powinna się liczyć bowiem z obowiązkiem ponoszenia związanych z nim wydatków. W tej sytuacji bez znaczenia pozostaje podkreślany przed wnioskodawczynię fakt, iż wykazane zarobki za okres trzech ostatnich miesięcy przewyższają jej normalne miesięczne wynagrodzenie, które wynosi 3600 zł brutto. Co do zasady prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (vide: Magdalena Baduchowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, cz. II, Doradztwo Podatkowe 2005/9/51 [w] System Informacji Prawnej Lex OMEGA nr publ. 49597). Niewątpliwie koszty postępowania sądowoadministracyjnego – w tym koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawczyni natomiast nie udowodniła zaistnienia takiej okoliczności. W tym stanie rzeczy uiszczenie przez G. M. kwoty 300 zł tytułem wpisu sądowego oraz pokrycie pozostałych kosztów, które ewentualnie mogą wystąpić w niniejszej sprawie nie doprowadzi do powstania niedostatku w utrzymaniu jej rodziny, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawczyni. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.