II SA/Bk 723/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia NSA Stanisław Prutis, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 08 lutego 2007 r. sprawy ze skargi D. J. –Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę Z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wystąpiło Przedsiębiorstwo Komunalne Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego i uzyskaniu ustawowych uzgodnień ze Starostą S. i Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w dniu [...] lipca 2006 r. Burmistrz Miasta S. wydał decyzję ustalającą środowiskowe uwarunkowania - zgodę na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrociepłowni miejskiej o mocy cieplnej 13 MWt i elektrycznej 1,1 MWel opalanej biomasą (zrębki drzewne) wraz ze składem opału oraz towarzyszącą infrastrukturą techniczną, na działkach nr geod. [...], części [...], [...], [...] oraz części [...] położonych w S. W decyzji organ I instancji ustalił, że w zasięgu planowanej inwestycji nie występują obszary przyrodnicze wchodzące w skład terenów objętych ochroną przyrody, a także że wnioskowana inwestycja będzie usytuowana w części miasta S. wpisanej do rejestru zabytków, w związku z tym wymagać będzie zezwolenia konserwatora zabytków na prowadzenie robót budowlanych. Organ I instancji określił także szereg wymagań dotyczących ochrony środowiska koniecznych do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Ponadto stwierdził, że przedsięwzięcie nie jest zaliczone do przedsięwzięć o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, nie przewiduje się przeprowadzenia postępowania dotyczącego transgranicznego oddziaływania na środowisko, ani nie zachodzi konieczność utworzenia obszaru ograniczonego oddziaływania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji - powołując się na przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska stwierdził, że wnioskowane przedsięwzięcie zostało zaliczone na podstawie § 3 ust. l pkt. 4 oraz pkt. 72 a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, póz. 2573, ze zmianą Dz. U. z 2005r. Nr 92, póz. 769 ) do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Od decyzji organu I instancji odwołanie złożyli Pani D. J. – Ł. i Pan J. R., wnosząc o uchylenie decyzji. Skarżący przedstawili szereg zarzutów, w tym min. innymi, że organ nie powiadomił wszystkich stron o zamiarze wydania decyzji, nie ogłosił tego na tablicy ogłoszeń, ani w internecie oraz lokalnym tygodniku. Ponadto zarzucili, że decyzja nie przedstawia kilku wariantów lokalizacji poza terenem miasta, że inwestycja zaliczona jest do przedsięwzięcia o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Skarżący podnieśli, że przedmiotowa decyzja nie ustala szczegółowo miejsca usytuowania wszystkich elementów projektowanej inwestycji, ochrony osób trzecich, dopuszczalnego poziomu hałasu w odniesieniu do konkretnych nieruchomości, wskazania sposobów unieszkodliwiania odpadów, segregacji odpadów. Skarżący zarzucili brak warunków postępowania na wypadek awarii wybuchu kotłowni w odniesieniu do zabytków, awarii technologicznej oraz katastrofy budowlanej oraz warunków dowozu pentanu do elektrociepłowni. Zdaniem Skarżących w decyzji brak jest warunków wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, a także brak jest określeń co do konieczności zastosowania technologii obniżających lub eliminujących szkodliwe związki siarki i azotu. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, powołując się na przepisy art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 17 pkt 1 kpa oraz art. 56 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. 2006 r. nr 129, poz. 902). Kolegium nie doszukało się uchybień, w kwestionowanej decyzji, polegających na naruszeniu przepisów art. 52, 56 ustawy Prawo ochrony środowiska. Zdaniem Kolegium zarzuty z odwołania nie znajdują oparcia w obowiązujących przepisach prawa i zgromadzonym materialne dowodowym. Argumenty skarżących odnośnie niewłaściwej lokalizacji projektowanej inwestycji, jak też brak ochrony osób trzecich, czy też ochrony gruntów rolnych odnoszą się do ustalania lokalizacji inwestycji celu publicznego (lub warunków zabudowy) prowadzonej przez organ gminy, a więc innego odrębnego postępowania, nie obecnego etapu wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia Organ I instancji, wbrew zarzutom Skarżących, ustalił zgodnie z art. 56 ust. 2 pkt. 3 w/w ustawy, szczegółowe wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym, a mianowicie: woda będzie doprowadzona z miejskiej sieci wodociągowej, ścieki socjalno - bytowe oraz technologiczne będą odprowadzane do kanalizacji sanitarnej, a ścieki opadowe po oczyszczeniu w separatorze koalescencyjnym zostaną odprowadzone do rzeki Kamionki. Organ zalecił zainstalowanie urządzeń odpylających o skuteczności gwarantującej usunięcie pyłów do ilości poniżej 30mg/Nm3. Organ ustalił, że dopuszczalny poziom hałasu poza granicami działek, do których inwestor posiada tytuł prawny nie może przekraczać poziomów 55 dB w porze dnia i 45 dB w nocy, co oznacza, że ustalono nieprzekraczalne poziomy hałasu na terenie działek otaczających nieruchomości, na których ma być zlokalizowana inwestycja. Ponadto organ zobowiązał wnioskodawcę do uwzględnienia w projekcie budowlanym takiego rozwiązania transportu zrębków drewna do elektrociepłowni, aby ruch samochodowy nie odbywał się od strony południowej (przy zabudowie jednorodzinnej) terenu planowanej inwestycji, a także zobowiązał, by transport paliwa odbywał się w porze dnia (godz. 600 - 2200). W decyzji zalecono dokonanie nasadzeń roślinności średniej i wysokiej po granicach działek inwestora, utwardzenie i wyposażenie we wpusty kanalizacji deszczowej terenu, na którym będzie się odbywał ruch pojazdów dostawczych, jak również tereny parkingów. Organ zobowiązał wnioskodawcę do zapewnienia prawidłowej eksploatacji studzienek kanalizacji deszczowej oraz urządzeń podczyszczających, a także do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego w przypadku odprowadzenia ścieków deszczowych do rzeki. Ponadto organ ustalił, że inwestor winien zapewnić odbiór odpadów i segregację i nie dopuszczać do mieszania się odpadów bytowo -gospodarczych z produkcyjnymi i technologicznymi, a także musi zaprojektować magazyn zrębków jako budynek szczelny, a zrębki przechowywać wyłącznie w magazynie. Organ l instancji, w świetle art. 56 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska zobowiązał wnioskodawcę, pomimo braku takiego obowiązku, do wykonania analizy porealizacyjnej w pół roku po rozpoczęciu eksploatacji elektrociepłowni, zawierającej w szczególności pomiary ładunków substancji wprowadzanych do powietrza oraz pomiary hałasu emitowanego poza granicami zakładu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło w uzasadnieniu decyzji, że inwestor, jak i autorzy raportu, przedstawili cały proces technologiczny funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia oraz określili środki zapobiegawcze ewentualnego negatywnego oddziaływania projektowanej elektrociepłowni miejskiej. Przeprowadzona analiza, dowodzi iż działalność obiektu po zastosowaniu środków minimalizujących oddziaływanie na środowisko nie stwarza zagrożeń dla środowiska, nie pogorszy jego stanu na terenach przyległych, nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych norm poza terenem, do którego inwestor posiada tytuł prawny, nie będzie negatywnie oddziaływać na ludzi. Założono, że inwestycja powinna posiadać takie zabezpieczenia, rozwiązania i urządzenia techniczne, by ewentualne uciążliwości mieściły się w granicach działki, na której ma być zlokalizowana inwestycja, a potencjalny wpływ projektowanej inwestycji ograniczył się jedynie do terenu będącego w posiadaniu inwestora. Przedstawione w raporcie obliczenia wykazały, że planowana inwestycja nie będzie szkodliwie oddziaływać na środowisko poza terenem przemysłowym oraz nie będzie uciążliwa dla mieszkańców okolicznych budynków pod warunkiem zastosowania ściśle określonych wymogów, szczegółowo przedstawionych wyżej. W projektowanej elektrociepłowni opalanej biomasą (zrębki drewna) zastosowano czynnik termodynamiczny pochodzenia organicznego (pentan) w ilości 1,3 Mg, który jest podgrzewany i odparowywany w wymienniku kotła, a następnie doprowadzany na wlot turbiny. Zastosowanie biopaliwa w procesie wytwarzania energii elektrycznej, oprócz ograniczenia zużycia paliw naturalnych, ma również korzystny wpływ na bilans emisji dwutlenku węgla. Produkcja ciepła lub energii elektrycznej w kotłach opalanych biomasą przyczynia się pośrednio do obniżenia emisji gazów cieplarnianych. Do ważniejszych efektów zastosowanej technologii należy zaliczyć obniżenie emisji tlenków azotu ze względu na niższe temperatury spalania, wyeliminowanie niemal w całości dwutlenku siarki i zmniejszenie ilości odpadu ze spalania - popiołu oraz redukcja emisji bezpośredniej dwutlenku węgla. Planowana technologia oczyszczania spalin oraz zastosowane paliwo (biomasa) pozwoli zredukować emisje zanieczyszczeń do poziomu kilkakrotnie niższego od dopuszczalnego dla obiektów nowobudowanych oraz wielokrotnie w stosunku do zanieczyszczeń obecnie emitowanych z istniejących lokalnych kotłowni węglowych. Odnosząc się do zarzutów Skarżących odnośnie nie powiadomienia stron postępowania o procedurze prowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko z udziałem społeczeństwa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że wszystkie strony zostały powiadomione odrębnymi zawiadomieniami o wszczęciu postępowania, jak również doręczono im decyzję. Ponadto organ zamieścił w publicznie dostępnym wykazie danych zarówno zawiadomienie o wpływie wniosku, jaki zawiadomienie o wydaniu decyzji, zgodnie z art. 32 ust. 3 Prawa ochrony środowiska. Informacje tej treści znalazły się na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w S. Zgodnie z postanowieniem określającym zakres raportu, opracowanie zawiera wariant niepodejmowania inwestycji oraz drugi wariant polegający na podjęciu przedsięwzięcia, najkorzystniejszy dla środowiska. W świetle obowiązujących przepisów, a konkretnie art. 52 ust. l pkt 3 wskazanej ustawy, jak i postanowienia o zakresie raportu, nie ma obowiązku przedstawienia kilku wariantów korzystnych dla środowiska, a istnieje obowiązek przedstawienia wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, co uczynili autorzy raportu. W dokumencie tym znajduje się także rozdział dotyczący postępowania na wypadek awarii. Autorzy jednoznacznie stwierdzają, że nie przewiduje się zaistnienia sytuacji awaryjnych, w wyniku których mogłaby nastąpić emisja substancji szkodliwych dla zdrowia ludzi lub toksycznych dla środowiska oraz nadzwyczajnego zagrożenia środowiska.. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 9 kwietnia 2002 r. w sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz. U. Nr 58, póz. 535) projektowana inwestycja nie będzie zaliczona do zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, bowiem ilość pentanu jaka będzie znajdowała się na terenie elektrociepłowni będzie wynosiła 1,3 Mg (mniej niż 5000 Mg). Jednocześnie należy podkreślić, że w postępowaniu uzgodnieniowym Kolegium ustaliło, że nie istnieje jakakolwiek możliwość wybuchu w elektrociepłowni, gdyż nie występują tam źródła mogące stworzyć takie zagrożenie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...].08.2006r. nr [...] wywiodła D. J. –Ł.. Zarzuciła decyzji niezgodność z prawem polegająca na tym, że przyjęty przez organy "Raport oceny oddziaływania na środowisko" jest niezgodny z art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska, gdyż nie zawiera: - oszacowania wielkości strefy zagrożenia wybuchem, pożarem w wypadku zapalenia i wybuchu pentanu, - porównania kilku wariantów w celu wybrania najkorzystniejszego dla środowiska, - analizy występujących konfliktów społecznych, związanych z planowaną budową elektrociepłowni, która mogłaby być usytuowana poza centrum miasta, a tym samym w miejscu mniej uciążliwym dla społeczeństwa, - oceny poziomów zagrożenia zanieczyszczeniem obszarów bądź ich eliminacji dla mieszkańców, których posesje sąsiadują bezpośrednio z terenem inwestycji (skarżąca wyraża tu obawy o stan swego zdrowia, zakłócenie spokoju i utratę wartości nieruchomości). - analizy ilości wytwarzanych odpadów, ich składowania, lokalizacji odległości od budynków mieszkalnych, jak też sposobu ich utylizacji. W dalszej części uzasadnienia skargi Skarżąca odnosi się do konieczności zmiany lokalizacji inwestycji. Podaje, że lokalizacji elektrociepłowni w centrum miasta nie akceptuje Rada Miasta S., że nie zostaną zachowane należne odległości inwestycji od istniejącej zabudowy, brak jest infrastruktury technicznej, kanalizacji, dróg, a także nie przeprowadzono badań podłoża gruntów, który może się osuwać po posadowieniu budowli. Skarżąca nie zgadza się z podaną w Raporcie zmniejszoną ilością substancji szkodliwych, które wprowadzałaby do powietrza przyszła elektrociepłownia w porównaniu z kotłowniami węglowymi, obecnie istniejącymi. Skarżąca zarzuca Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, że nie doprowadziło do sprawdzenia wyliczeń zawartych w Raporcie przez "wysoce wyspecjalizowane jednostki pod względem formalnoprawnym". Skarżąca podnosi, że sam inwestor przyznał rację mieszkańcom, że Raport posiada wiele błędów. Powołuje się na brak dbałości o interesy osób trzecich przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji, a także na wiele zagrożeń, jakie zaistnieją w przypadku wybudowania elektrociepłowni w centrum miasta. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie. Organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Ustosunkowując się do poszczególnych części "Raportu oddziaływania na środowisko", wskazując rozwiązania problemów, które stały się zarzutami skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym oraz prawem procesowym i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Z mocy art. 134 § 1 w/w ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej skargi, nie będąc jednak związany zarzutami, wnioskami oraz podstawą prawną. Działając w ramach ustawowej kognicji Sąd nie dopatrzył się w sprawie niniejszej naruszenia przepisów prawnych. Przedsiębiorstwo Komunalne Spółka z o. o. w S. wystąpiło o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dla inwestycji polegającej na budowie elektrociepłowni. Uzyskanie takiej decyzji jest dopiero etapem wstępnym dla przyszłego inwestora m.in. w celu ubiegania się o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Natomiast decyzja ustalająca lokalizację elektrociepłowni, która jest inwestycją celu publicznego określi możliwości posadowienia inwestycji w tym konkretnym miejscu. Z akt sprawy administracyjnej wynika, że głównym celem działania zarówno skarżącej, jak też innych mieszkańców S., stało się dążenie do uniemożliwienia budowy elektrociepłowni w miejscu planowanym (po sąsiedzku z posesjami zainteresowanych), a spowodowanie jej lokalizacji poza miastem. Jednakże podkreślić należy, że subiektywne obawy mieszkańców co do planowanej lokalizacji inwestycji, jak też kwestia samej lokalizacji nie są przedmiotem rozstrzygania w sprawie niniejszej, jak również zaskarżona decyzja nie przesądza jeszcze o tej lokalizacji. Ponieważ elektrociepłownia jest zaliczana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, to sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – było niezbędne w świetle art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27.04.2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006r. nr 129, poz. 902). W ocenie Sądu warunki i wymagania określone w zaskarżonej decyzji stanowią spełnienie przesłanek zawartych w art. 56, a raport odpowiada wymogom art. 52 ustawy z dnia 27.04.2001r. Prawo ochrony środowiska. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało skrupulatnej analizy postępowania (w tym raportu) i prawidłowo oceniło decyzję pierwszoinstancyjną. Trudno zgodzić się z zarzutem skargi, iż w raporcie nie oszacowano wielkości strefy zagrożęnia wybuchem, skoro wykluczono możliwość jakiegokolwiek wybuchu elektrociepłowni, albowiem nie występują źródła mogące stworzyć zagrożenia wybuchem. Raport zawiera, natomiast, rozdział dotyczący postępowania na wypadek wystąpienia awarii oraz opisuje sposoby jej natychmiastowego usunięcia. Wbrew zarzutowi skargi przepis art. 52 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, nie zawiera wymogu przedstawienia w raporcie kilku wariantów korzystnych dla środowiska. Natomiast słusznym było (co też ujęto w raporcie) porównanie ochrony środowiska w sytuacji dotychczasowej tj. w wariancie polegającym na niepodejmowaniu przedsięwzięcia i po realizacji elektrociepłowni. Docelowa likwidacja ośmiu lokalnych kotłowni węglowych na rzecz nowoczesnej elektrociepłowni opalanej biomasą przyniesie wymierne korzyści dla środowiska, które zostały opisane szeroko w raporcie głównym i jego uzupełnieniu. Należy przy tym zauważać, że uwagi zgłoszone w toku postępowania przez osoby zainteresowane a także ich zarzuty, były przedmiotem analizy i odpowiedni przez specjalistów opracowujących raport, czego wyrazem jest sporządzenie uzupełnienia raportu. Rzeczowe wyjaśnienia dotyczą też stężenia zanieczyszczeń, których emisji obawia się niesłusznie skarżąca. Nie można zgodzić się z zarzutem skargi, że raport nie zawiera wyjaśnień odnośnie bezpośredniego składowania odpadów i ich likwidacji. Opis w tym zakresie, jest szczegółowy i wyczerpujący. W ocenie Sądu, wnikliwe zapoznanie się z treścią raportu i jego uzupełnieniem, dawałoby skarżącej odpowiedzi na pytania, które, w istocie, stały się zarzutami skargi. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż kwestionowany przez skarżącą zakres raportu jest zgodny z przepisami prawa i odpowiada wymogom postanowienia o zakresie raportu. Dlatego też, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.)