II SA/Bk 723/17

WyrokWSA w Białymstoku2017-12-07

Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Marek Leszczyński, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy osoba opuściła miejsce pobytu stałego w wyniku konfliktu z domownikiem, ale deklaruje chęć powrotu i nie podjęła skutecznych kroków prawnych umożliwiających powrót, można odmówić jej wymeldowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego i nie dokonały wystarczającej analizy okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia o wymeldowaniu. Odmowa wymeldowania wymaga wykazania, że osoba nadal koncentruje swoje interesy życiowe w miejscu zameldowania i nie opuściła go dobrowolnie i trwale, a deklarowana chęć powrotu, zwłaszcza po wszczęciu postępowania o wymeldowanie, nie jest wystarczająca do utrzymania fikcji zameldowania.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wymeldowanie swojego brata, P. G., z lokalu będącego jej własnością, twierdząc, że brat wyprowadził się dobrowolnie i nie mieszka tam od czerwca 2016 r. Brat twierdził, że opuścił lokal z powodu złego traktowania przez siostrę i szwagra, ale chciałby tam wrócić. Organy administracji odmówiły wymeldowania, uznając, że opuszczenie lokalu nie było definitywne ani dobrowolne, a brat nadal chciał tam mieszkać. Skarżąca złożyła skargę do WSA, zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania i niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody P. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza R. i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Burmistrza R. z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącej A. P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda P. zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Burmistrza R. z dnia [...] czerwca 2017r. Nr [...] o odmowie wymeldowania P. G. z pobytu stałego w miejscowości S. U podstaw wyżej wymienionego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne i prawne: W dniu [...] kwietnia 2017 r. A. P. (powoływana dalej jako "Skarżąca") wystąpiła do Burmistrza R. z wnioskiem o wymeldowanie brata – P. G. z pobytu stałego w lokalu położonym w miejscowości S. Wniosek swój uzasadniła m.in. tym iż brat P. nie zamieszkuje pod powyższym adresem od [...] czerwca 2016r. Ww. lokal, który jest jej własnością, opuścił z własnej woli, nie pozostawił w nim żadnych swoich rzeczy. Klucz do lokalu posiada. Dopuścił się w MOPS-ie w R. kłamstwa w stosunku do niej i jej męża. Poinformował mamę, że nie ma zamiaru z nimi mieszkać. Oświadczyła dodatkowo, że nie utrzymuje kontaktu z bratem, który obecnie przebywa i pracuje w m. S.- tam też odbiera korespondencję. Do powyższego wniosku Skarżąca dołączyła kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w G. I Wydział Cywilny z dnia [...].04.20lOr. sygn. akt [...] w sprawie o dział spadku po zmarłym ojcu stron postępowania, mocą którego gospodarstwo rolne obu rodziców stron zostało przyznane na wyłączną własność Skarżącej. Z wyjaśnień Skarżącej udzielonych w toku postępowania wynikało, że brat opuścił miejsce pobytu stałego w dniu [...] czerwca 2016r., po sprzeczce z jej mężem wyjechał rowerem do babci. Po kilku dniach przyjechał i zabrał wszystkie swoje rzeczy - świadkiem tego był W. W. Od tej pory, jak oświadczyła, nie ma z bratem kontaktu. Podejrzewa, że przeniósł się do P. K. zamieszkującego w tej samej wsi. Jej mąż nigdy nie używał przemocy wobec jej brata. Zrobili remont, a brat do niczego się nie dołożył. Przed konfliktem prowadzili wspólne gospodarstwo domowe, a brat oddawał jej rentę. Końcowo stwierdziła, że nie chce żeby brat z nią mieszkał. Z wyjaśnień P. G. ustalono natomiast, że opuścił on miejsce pobytu stałego w dniu [...] czerwca 2016r. ponieważ był źle traktowany przez siostrę i szwagra. Nie mógł tej sytuacji wytrzymać psychicznie. Zabrał swoje rzeczy - świadkiem tego był sołtys P. W. - i pojechał do babci. Od tego czasu w S. był trzy razy, nocował po jednej nocy, ale za każdym razem siostra ze szwagrem mu dokuczali. Oświadczył, że chce dalej mieszkać w domu rodzinnym. W MOPS-ie w R. zgłosił, że rodzina znęca się nad nim. Przygarnął go K. - w zamian za to pomaga mu w gospodarstwie. Wniósł o przesłuchanie w charakterze świadka A. G., ten jednak zeznał, że nie interesuje się gdzie mieszka i co robi P. G.; widzi jedynie, że pomaga K. Sołtys S. – W. W. zeznał z kolei, że w jego ocenie P. jak i jego starszy brat P. nie są sprawni intelektualnie, i około rok temu P. G. prosił go - jako sołtysa - aby pomógł mu odzyskać rzeczy i dokumenty, które zostawił w domu i których siostra nie chce mu wydać. Po przybyciu do przedmiotowego lokalu razem z P. G. i jego mamą, Skarżącą oświadczyła, że niczego nie zabrania P. zabrać. P. z mamą zabrali rzeczy i przenieśli je do K. P. G. swoją decyzję o opuszczeniu domu motywował tym, że jest ograniczony w możliwości późniejszego powrotu do domu i korzystania ze swojego telewizora. Zeznał też, że P. G. informował go - jeszcze w przeddzień składania niniejszych zeznań - że chce wrócić do domu rodzinnego; powiedział, że przez ostatni rok zgromadził oszczędności i chce je przeznaczyć na zrobienie drzwi wejściowych z zewnątrz, aby nie być kontrolowanym w zakresie wyjść i przyjść. Obecnie P. G. mieszka u K., ale deklaruje chęć powrotu do przedmiotowego lokalu określając warunki jakie chce tam sobie stworzyć. K. nie ma żadnych zobowiązań wobec P. G. i w momencie kiedy wymówi mu mieszkanie, P. stanie się bezdomny. W prowadzonym postępowaniu w charakterze świadka został również przesłuchany W. K., który oświadczył iż od [...] stycznia 2017r. P. G. zamieszkuje u niego (S.) tylko dlatego, że nie ma gdzie wrócić i mieszkać. Z tego co mu wiadomo, to P. G. opuścił przedmiotowy lokal, bo znęcano się nad nim - wie to od P., jego matki i Policjanta. P. G. wielokrotnie powtarzał, że chce wrócić do domu, ale atmosfera mu nie odpowiada. Zwracał się do sołtysa z prośbą o pomoc w powrocie do domu. Przebywał u babci, ale wracał ponieważ chciał mieszkać w domu rodzinnym. P. P. G. ma problemy zdrowotne, potrzebuje opieki osoby drugiej. Skarżąca oświadczyła dodatkowo, że nie jest prawnym opiekunem brata i nie znęcała się nad nim. Na podstawie informacji z Ośrodka Pomocy Społecznej w R. organ ustalił, że w rodzinie P. G. zam. S. wszczęto w dniu [...] czerwca 2016r. procedurę "Niebieskiej Karty", ale w dniu [...] października 2016r. podjęto decyzję o zakończeniu procedury w związku z rozstrzygnięciem o braku zasadności podejmowanych działań. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy decyzją Burmistrza R. z dnia [...] czerwca 2017r. Nr [...] orzekł o odmowie wymeldowania P. G. z pobytu stałego w m. S. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Skarżąca, podnosząc m.in. iż brat P. wyprowadził się z lokalu w S. dobrowolnie i bez przymusu. Jego decyzja poprzedzona była wyjazdem na parę dni do babci. Po tygodniu zabrał go do siebie - mówiąc, że do pracy – W. K. Brat przyjechał do S. po swoje rzeczy z mamą, wujkiem i sołtysem P. W. W. Powiedział, że nie wróci, przeprowadza się do K. Oświadczyła, że mimo że brat P. posiadał klucze do przedmiotowego lokalu był w nim jedynie trzy razy. Nie rozmawiał z nimi. Ostatni raz byt pod koniec czerwca 2016 roku, przychodził o godz. 21:00, a wychodził o 6:30 rano. Zaczął wykazywać chęć powrotu dopiero po wszczęciu procedury jego wymeldowania - wcześniej twierdził, że nie chce wrócić. Końcowo Skarżąca stwierdziła, że brat P. nie ma żadnego prawa do przedmiotowego lokalu - ona jest jedynym właścicielem. Użyczyła mu pokój i to brat swoim zachowaniem tą umowę zerwał. Zaskarżoną decyzją Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza R. z dnia [...] czerwca 2017 r. o odmowie wymeldowania P. G. z pobytu stałego w miejscowości S. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, iż podstawę prawną stanowi art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2017r., poz. 657), zgodnie z którym organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Jednocześnie organ podkreślił, że prawidłowość decyzji dokonującej wymeldowania w trybie art. 35 ww. ustawy zależy od nadania właściwego znaczenia terminowi "opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu" stałego lub czasowego bez wymeldowania się. W ocenie Wojewody przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie dowiodło natomiast aby w obecnym stanie faktycznym opuszczenie przez P. G. lokalu położonego w S. nastąpiło w sposób definitywny i wynikało z jego własnej woli. P. G. nie zamieszkuje co prawda w przedmiotowym lokalu od [...] czerwca 2016 r., ale opuszczeniu miejsca pobytu stałego, czy nawet zabraniu rzeczy osobistych nie towarzyszyła swobodna wola i zamiar stałego ulokowania centrum spraw życiowych w innym miejscu. Sama Skarżąca w toku postępowania wyjaśniającego wskazała pośrednio na istniejący z bratem konflikt - podała mianowicie, iż przed konfliktem prowadzili wspólne gospodarstwo domowe, brat oddawał jej rentę. Z zeznań świadków W. W. i W. K. wynika również, że P. G. chciałby nadal mieszkać w przedmiotowym lokalu, chce wrócić. Jakkolwiek Skarżąca podniosła, iż brat zaczął "pokazywać chęć powrotu do domu" dopiero po wszczęciu procedury w sprawie jego wymeldowania, to jako podkreślono, organy administracji publicznej obowiązane są rozstrzygać sprawę według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili wydawania decyzji. Ponadto, zdaniem organu, nie można pominąć, iż . G. przebywa obecnie w S. u W. K., który - jak Skarżąca sama podała w odwołaniu - zabrał go do siebie mówiąc, że do pracy. Pobyt w innym miejscu związany z pracą nie oznacza zaś trwałego zerwania więzi z lokalem dotychczasowym niezależnie od tego, że oba lokale - przedmiotowy i ten w którym przebywa, obecnie P. G. - znajdują się w S. Biorąc powyższe pod uwagę (tj. okoliczność opuszczenia przedmiotowego lokalu przez P. G. w wyniku konfliktu uniemożliwiającego mu swobodne korzystanie z tego lokalu, deklaracje wyżej wymienionego o chęci powrotu do miejsca stałego zameldowania oraz związanie pobytu P. G. w innym miejscu z pracą) organ II instancji uznał, iż w obecnym stanie faktycznym stwierdzenie trwałości i dobrowolności opuszczenia przedmiotowego lokalu przez P. G. byłoby przedwczesne. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożyła Skarżąca zarzucając jej naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. i art. 136 k.p.a. - wynikające z niepodjęcia przez organy obu instancji wszelkich niezbędnych działań, zmierzających do dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności ustalenia rzeczywistej woli P. G. opuszczenia lokalu mieszkalnego i jego zachowania po opuszczeniu miejsca pobytu w miejscowości S. do czasu wszczęcia przez skarżącą postępowania administracyjnego, a także charakteru zamiaru towarzyszącego opuszczeniu przez niego tego lokalu, w szczególności poprzez zaniechanie przez organ II instancji przeprowadzenia dowodów wskazanych przez Skarżącą w odwołaniu od decyzji Burmistrza R. z dnia [...] czerwca 2017r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W oparciu o powyższy zarzut Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017, po. 1369 – dalej w skrócie : "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję, Sąd rozpatrujący przedmiotową sprawę stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.). W związku z powyższym Sąd był zobowiązany do uchylenia obydwu tych rozstrzygnięć. Uzasadniając tak dokonaną ocenę dostrzec w pierwszej kolejności trzeba, że materialną podstawę prawną wydania decyzji w przedmiocie wymeldowania (i odmowy) z miejsca pobytu stałego stanowi art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jedn. Dz.U z 2017 r., poz. 657), zgodnie z którym organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Zwrócić należy jednak uwagę, że ustalenie stanu przebywania na stałe w danym lokalu nie wyłącza możliwości przejściowej nieobecności czy też występowanie nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania, co nie upoważnia jeszcze do automatycznego stwierdzenia, że zameldowany opuścił je w rozumieniu, jakie nadaje temu terminowi art. 35 ustawy o ewidencji ludności. O opuszczeniu skutkującym wymeldowaniem może być mowa dopiero wtedy, gdy całokształt zachowań zameldowanego będzie wskazywał na to, że lokal, w którym był na stałe zameldowany, przestał być miejscem koncentracji jego interesów życiowych. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych przesłankę dobrowolności opuszczenia miejsca stałego pobytu trzeba tym samym oceniać na tle konkretnej sytuacji. Przez zamiar opuszczenia miejsca pobytu należy natomiast pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, lecz należy zbadać czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka), posiadanie rzeczy w lokalu lub związanych z danym lokalem (np. kluczy, rzeczy osobistych), a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim. Jakkolwiek bowiem zamiar, rozumiany jako przejaw woli osoby opuszczającej lokal, ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło, to powinien być on oceniany na podstawie obiektywnych okoliczności. Zapewnienie o chęci zamieszkiwania w miejscu zameldowania nie może być sprzeczne z przejawami tej woli znajdującymi potwierdzenie w obiektywnych okolicznościach faktycznych (por. wyrok NSA z 15 lipca 2014 r. sygn. akt II OSK 644/13; dostępny w Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponadto, co należy podkreślić zameldowanie potwierdza istniejący stan faktyczny, a nie chęci, czy zamiar danego podmiotu na przyszłość. Przez dobrowolność rozumie się przy tym nie tylko opuszczenie lokalu z własnej woli, tj. bez przymusu, ale także sytuację, w której, niezależnie od okoliczności opuszczenia lokalu, opuszczający lokal nie podejmuje żadnych działań zmierzających do przywrócenia możliwości przebywania w lokalu. O opuszczeniu lokalu można tym samym mówić także wówczas, gdy dana osoba, która opuściła lokal wskutek przeszkód stawianych przez jego właściciela (tj. wbrew własnej woli), nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. Podkreślić przy tym trzeba, że skuteczne skorzystanie ze środków prawnych umożliwiających powrót do mieszkania nie oznacza jedynie formalnego wystąpienia o stosowną ochronę prawną do właściwych organów, lecz uzasadnione prawnie wystąpienie, w wyniku którego właściwe organy uznały za bezprawne działania dysponenta lokalu. Nieskorzystanie z takich środków prawnych, ewentualnie oddalenie powództwa przez sąd powoduje, że brak jest podstaw prawnych do utrzymania fikcji meldunkowej. Wymóg dobrowolności opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego nie może być bowiem przyjmowany bezkrytycznie i automatycznie, ale powinien być oceniany według kryteriów obiektywnych. Nawet, jeśli osoba zameldowana na pobyt stały zostanie z lokalu usunięta wbrew jej woli, ale nie podejmuje żadnych kroków umożliwiających powrót do lokalu, faktycznie zaś mieszka i koncentruje swoje sprawy życiowe w innym miejscu, odmowa wymeldowania potwierdziłaby jedynie fikcję zameldowania, naruszając tym samym sens i wiarygodność ewidencji ludności (por. wyroki NSA z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2596/14, z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt II OSK 127/05, z dnia 13 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1069/05, z dnia 6 października 2006r., sygn. akt II OSK 65/05, z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1895/07, wyrok WSA w Opolu z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Op 463/12, wszystkie dostępne w CBOSA). W kontekście powyższych uwag kluczowe znaczenie dla sprawy miało ustalenie, czy opuszczenie spornego lokalu przez P. G. nastąpiło w sposób dobrowolny i trwały. Ponadto, wobec podnoszonego przez niego argumentu, że obecnie nadal chciały mieszkać w przedmiotowym lokalu, wymagało także ustalenia tego, czy podejmował on skuteczne środki prawne umożliwiające mu powrót do lokalu. Oceniając przeprowadzone w sprawie postępowanie Sąd stwierdził, że niewątpliwie przed organem pierwszej instancji prowadzone było postępowanie wyjaśniające dotyczące przesłanek wymeldowania. Niemniej jednak, zdaniem Sądu, nie zostało ono przeprowadzone w sposób wyczerpujący, a decyzje organu pierwszej i drugiej instancji wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 75 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ustalenie okoliczności istotnych dla dokonania oceny, co do zaistnienia przesłanek wymalowania. Zauważyć przyjdzie, że zgodnie z ogólną zasadą prawdy obiektywnej określoną w art. 7 K.p.a. organy administracji, w toku prowadzonego przez nie postępowania, zobowiązane są do podejmowania z urzędu lub na wniosek strony wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Wyrazem realizacji tej zasady są przepisy normujące postępowanie dowodowe. W szczególności związana jest ona z art. 77 § 1 K.p.a., który nakłada na organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, art. 75 § 1 K.p.a. wskazującym na konieczność dopuszczenia jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a także art. 80 K.p.a., zgodnie z którym cały materiał dowodowy powinien być podstawą dokonywanej przez organ oceny. W niniejszej sprawie Sąd doszedł do wniosku, iż organy orzekające przekroczyły granicę swobodnej oceny dowodów. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, rozstrzygający dla odmowy wymeldowania P. G. z pobytu stałego w miejscowości S. był fakt, iż opuszczenie przez niego spornego lokalu nie nastąpiło w sposób definitywny i nie wynikało z jego własnej woli. Tymczasem, jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, P. G. opuścił przedmiotowy lokal w dniu [...] czerwca 2016 r., a kilka dni później zabrał z przedmiotowej nieruchomości wszystkie swoje rzeczy osobiste (odzież, ruchomości) w obecności m.in. świadka W. W. oraz matki E. G. Świadek E. G., pomimo stosownego wniosku, nie została przesłuchała na tą okoliczność. Ponadto co wynika również ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, do daty wszczęcia postępowania w sprawie zainicjowanego złożeniem przez Skarżącą wniosku o wymeldowanie, P. G. ani razu nie przejawił woli powrotu pod wskazany adres. Żaden też z przesłuchanych w sprawie świadków nie wskazał w jakim przedziale czasowym P. G. miał wskazywać, że nie wyprowadził się z przedmiotowego lokalu - dobrowolnie. Przesłuchany P. G. przyznał bowiem wprost, że wyprowadził się, zabierając wszystkie swoje rzeczy osobiste. Wydając decyzję o odmowie wymeldowania, organ pierwszej instancji nie dokonał ustaleń w powyższym zakresie, a jedynie zrelacjonował treść przeprowadzonych dowodów, oświadczeń i pism. Tym samym nie przeprowadził analizy okoliczności zaistnienia bądź nie przesłanek do wymeldowania w kontekście dobrowolności i trwałości opuszczenia przez stronę lokalu mieszkalnego. Podobnie organ odwoławczy uznając, że P. G. nie opuścił miejsca pobytu stałego w rozumieniu 35 ustawy także nie dokonał, na podstawie powołanych dowodów, wystarczającej analizy co do ustalenia okoliczności przemawiających za brakiem spełnienia przesłanek wymeldowania. Stwierdził jedynie, że powodem opuszczenia przez P. G. miejsca pobytu stałego był istniejący pomiędzy rodzeństwem konflikt uniemożliwiający mu swobodne korzystania z przedmiotowego lokalu. Ponadto ustalił, że P. G. nie zerwał całkowicie więzi z miejscem pobytu stałego i nadal chce mieszkać w tym lokalu. Wskazanie takich okoliczności nie były jednak wystarczające do podjęcia w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy wymeldowania. Wojewoda nie wyjaśnił, jakie konkretnie dowody przemawiają za uznaniem, że centrum życiowe strony nadal znajduje się w miejscu zameldowania na pobyt stały oraz, że opuszczenie miejsca pobytu w dniu [...] czerwca 2016 r. nie spowodowało w istocie dobrowolnego i trwałego jego opuszczenia. Należy bowiem podkreślić, że oceny przesłanek wymeldowania nie można dokonywać jedynie na podstawie subiektywnych przekonań i deklaracji strony. Jak już wcześniej wskazano to obiektywne okoliczności decydują o spełnieniu przesłanek wymeldowania. Deklarowana przez stronę chęć powrotu do mieszkania, zwerbalizowana co istotne po wszczęciu przez Skarżąca postępowania o wymeldowanie, nie może mieć zatem wpływu na ustalenia dotyczące jej faktycznego, aktualnego miejsca pobytu oraz jego trwałości. Zameldowanie potwierdza bowiem istniejący stan faktyczny, a nie chęci czy zamiar strony. Podkreślić w tym miejscu tez należy, że to, iż strona od czasu do czasu pojawia się w lokalu, w którym jest zameldowana nie oznacza, że jest to jej centrum życiowe. Nawet posiadanie w lokalu swoich rzeczy, szczególnie, gdy jest to lokal, w którym dana osoba przez wiele lat zamieszkiwała, nie stwarza jeszcze z tego lokalu automatycznie jej centrum życiowego. Należy zauważyć, że ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Zameldowanie w określonym lokalu ma wyłącznie charakter rejestracyjny, potwierdzający fakt pobytu w nim konkretnej osoby i nie tworzy ani nie potwierdza istnienia jakiegoś prawa do tego lokalu. W świetle art. 35 ustawy prawnie niedopuszczalnym jest natomiast utrzymywanie dalszego, fikcyjnego zameldowania w lokalu osoby, która w rzeczywistości lokal ten opuściła i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zostały dostatecznie wyjaśnione i ustalone wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a w konsekwencji dokona przez organy ocena nie jest wystarczająca do orzeczenia o braku podstaw do wymeldowania R. P. z miejsca pobytu stałego. To zaś uzasadniało uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji jako wydanych co najmniej przedwcześnie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd w pkt 1 wyroku orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a oraz § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r., poz. 1800). Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z przedstawionych rozważań i sprowadzają się do ponownego przeprowadzenia postępowania i wydania decyzji zgodnie z wymogami procedury administracyjnej, w tym określonymi w art. 7, art. 75 § 1, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. W szczególności należy ustalić w sposób wyczerpujący i niebudzący wątpliwości wszystkie okoliczności pozwalające na dokonanie jednoznacznej i wyczerpującej

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło