II SA/Bk 727/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do wykonywania badań technicznych p o s t a n a w i a - oddalić wniosek J. R. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką B. R., synem P. R. oraz córką P. R. Źródło utrzymania rodziny stanowi dochód uzyskiwany przez skarżącego z tytułu pracy w kwocie około 3200 zł brutto. Prowadzone gospodarstwo rolne przyniosło wnioskodawcy w 2008 r. stratę w wysokości około 5.000 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi: dom o powierzchni [...] m², [...] nieruchomość rolna, samochód osobowy marki [...] [...] rok prod. [...] (wartość około 5.000 zł), ciągnik rolniczy [...] [...] rok prod. [...] (wartość około 30.000 zł). J. R. jest osobą schorowaną (przewlekła b.), wymagającą leczenia szpitalnego. W czerwcu 2008 r. wnioskodawcy spalił się ciągnik rolniczy [...] [...] z [...] r. o wartości około 70.000 zł. Skarżący zaciągnął kredyt w wysokości około 30.000 zł na zakup ciągnika rolniczego. W konkluzji J. R. podkreślił, iż małżonka i dzieci pozostają na jego wyłącznym utrzymaniu (k. 28-30). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia [...] grudnia 2008 r. (k. 33) J. R. wywiódł, iż posiadane gospodarstwo rolne nastawione jest na produkcje: zwierzęcą (chów bydła mlecznego) oraz roślinną (uprawa zbóż, kukurydzy na kiszonkę). Stan inwentarza żywego stanowią [...] sztuki bydła (w tym [...] krów dojnych). Wnioskodawca nie otrzymał w 2008 r. dotacji bezpośrednich z Unii Europejskiej do prowadzonej produkcji rolnej. Skarżący jest właścicielem ciągnika [...] [...] (zakupionego za kredyt w wysokości 36.000 zł), prasy belującej, owijarki, pługa, agregatu uprawno-siewnego, rozrzutnika obornika oraz przyczepy rok prod. [...]. J. R. wyszczególnił ponoszone miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem rodziny w tym: energia elektryczna – 590 zł; telefon – 250 zł; woda – 180 zł; wywóz nieczystości – 50 zł; gaz – 60 zł; ogrzewanie domu – 400 zł; żywność – 2.500 zł; środki czystości – 200 zł; lekarstwa – 150 zł; ubezpieczenie – 200 zł; ubranie – 500 zł; raty spłaty zaciągniętych kredytów – 1.600 zł. Dodatkowo wnioskodawca ponosi wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, w szczególności: pasze treściwe – 3.500 zł; ocena krów mlecznych – 170 zł; usługi weterynaryjne – 500 zł; olej napędowy – 700 zł; środki do mycia urządzeń udojowych – 200 zł; remonty, naprawa i konserwacja maszyn rolniczych – 300 zł; wywożenie gnojowicy – 100 zł; środki ochrony roślin – 150 zł; nawozy – 1.500 zł; materiał siewny – 100 zł. Łącznie koszty związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego i prowadzeniem gospodarstwa rolnego wynoszą 14.100 zł. Do akt sprawy J. R. dołączył: zaświadczenie Spółdzielni Kółek Rolniczych w S. z dnia [...] grudnia 2008 r. o wysokości osiągniętego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za okres trzech miesięcy (k. 40); faktury dokumentujące wysokość dochodu uzyskanego z tytułu sprzedaży mleka za okres [...] – [...] 2008 r. (k. 41-43); zaświadczenie Banku S. w S. z dnia [...] grudnia 2008 r. o wysokości zaciągniętego zobowiązania kredytowego (k. 44). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W sprawie niniejszej J. R. wykazał, iż pozostaje jedynym żywicielem czteroosobowej rodziny. Wnioskodawca osiąga dochód z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego nastawionego na produkcje zwierzęcą (chów bydła mlecznego i sprzedaż mleka) oraz roślinną (uprawa zbóż i kukurydzy na kiszonkę). W okresie [...] – [...] 2008 r. z tytułu sprzedaży mleka skarżący osiągnął dochód w łącznej kwocie 32.379,80 zł (w szczególności za [...] – 13.113,74 zł; [...] – 10.111,40 zł; [...] – 9.154,66 zł) – k. 41-43. Dodatkowo J. R. osiąga dochód z tytułu pracy w Spółdzielni Kółek Rolniczych w S. – przeciętne miesięczne wynagrodzenie z okresu trzech miesięcy wynosiło 3571,69 zł brutto (zaświadczenie z dnia [...] grudnia 2008 r. – k. 40). Miesięczne wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego oraz utrzymaniem rodziny wynoszą łącznie 13.900 zł (k. 38-39). W prowadzonym gospodarstwie rolnym J. R. posiada [...] sztuki bydła (w tym [...] krów dojnych), maszyny rolnicze (ciągnik, prasa belująca, owijarka, pług, agregat uprawno-siewny, rozrzutnik obornika oraz przyczepę). Ponadto, majątek skarżącego stanowi: dom o powierzchni [...] m², [...] nieruchomość rolna, samochód osobowy marki [...] [...] rok prod. [...]. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez J. R. stałego źródła utrzymania w postaci dochodu z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego (średni miesięczny dochód z tytułu sprzedaży mleka za okres [...] – [...] 2008 r. wyniósł 10.793,26 zł), związanych z tym składników majątkowych w połączeniu z dochodem uzyskiwanym z tytułu pracy w Spółdzielni Kółek Rolniczych w S. (przeciętne miesięczne wynagrodzenie za okres trzech miesięcy wynosiło 3571,69 zł brutto – k. 40) pozwala na uznanie, iż wykazany dochód bezspornie wystarcza na pokrycie wydatków bieżących rodziny oraz kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania tj. wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł, a także uiszczenie pozostałych kosztów, które ewentualnie mogą wystąpić w niniejszej sprawie. Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Ubiegający się bowiem o zwolnienie od kosztów sądowych zobowiązany jest w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach i dopiero wówczas, gdy okażą się one niewystarczające może zwrócić się o przyznanie prawa pomocy. Odnosząc powyższe okoliczności do wydatków wyszczególnionych przez wnioskodawcę w sprawie niniejszej, to należało stwierdzić, iż część miesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa rolnego ma charakter okresowy tj. nie ma konieczności ponoszenia ich wyłącznie w okresie zimowym np. koszty środków ochrony roślin – 150 zł i nawozów – 1500 zł. Dodatkowo w wyniku analizy wydatków ponoszonych przez wnioskodawcę ustalono, że niewątpliwie jest on w stanie je, co najmniej ograniczyć w celu zgromadzenia środków na prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego – np. wykazaną opłatę za telefon – 250 zł i koszty zakupu ubrań – 500 zł. W tym stanie rzeczy uiszczenie przez J. R. kwoty 100 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej oraz pokrycie pozostałych kosztów, które ewentualnie mogą wystąpić w niniejszej sprawie, nie doprowadzi do powstania niedostatku w utrzymaniu koniecznym, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawcy. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.