II SA/Bk 728/08

PostanowienieWSA w Białymstoku2009-02-03

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli sprawa dotyczy pomocy społecznej, która z mocy ustawy zwalnia od tych kosztów?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdy ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 239 pkt 1 lit. a) zwalnia stronę z obowiązku ich uiszczania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W takiej sytuacji postępowanie w tej części wniosku podlega umorzeniu. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania i rodziny, co potwierdzają jej niskie dochody i sytuacja osobista.
Stan faktyczny
J. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując na niskie dochody (renta socjalna, zasiłki pielęgnacyjne) i trudną sytuację rodzinną (utrzymanie chorego syna, własna niepełnosprawność). Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie przyznania usług opiekuńczych. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych i przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w części dotyczącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania usług opiekuńczych p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie w części dotyczącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. J. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z chorym synem. Jedynym źródłem miesięcznego utrzymania skarżącej pozostaje renta socjalna w wysokości 447 zł oraz zasiłki pielęgnacyjne na siebie i syna w wysokości po 153 zł. Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. W konkluzji skarżąca stwierdziła, iż jest osobą niepełnosprawną o orzeczonym znacznym stopniu niepełnosprawności. Natomiast syn wnioskodawczyni jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną i choruje na porażenie mózgowe (k. 20-21). Do akt sprawy wnioskodawczyni dołączyła kserokopie: orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] maja 1998 r. (k. 22) i zaświadczeń lekarskich o stanie jej zdrowia (k. 23-24) oraz zaświadczenie o ustanowieniu jej opiekunem prawnym syna (k. 25). Na wstępie należy odnieść się do wniosku J. B. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Niniejsza sprawa dotyczy przyznania usług opiekuńczych należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W związku z tym, iż skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy. Postępowanie wszczęte tym wnioskiem na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a i art. 64 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega umorzeniu, o czym orzeczono jak w sentencji. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez J. B. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanym przypadku J. B. dowiodła, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego tj. ustanowienia adwokata, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wskazała, iż jej źródłem dochodów pozostaje renta socjalna w wysokości 447 zł miesięcznie oraz zasiłki pielęgnacyjne w łącznej kwocie 306 zł. J. B. nie posiada zgromadzonych oszczędności, jest osobą schorowaną (orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności), nadto ma na utrzymaniu chorego syna. Wysokość uzyskiwanego dochodu bezspornie wystarcza jedynie na pokrycie podstawowych wydatków wnioskodawczyni. W tej sytuacji należy stwierdzić, iż J. B. nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych do równoczesnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz pokrycia kosztów ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło