II SA/Bk 728/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 24 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 100 zł (stu złotych) i ustanowienie adwokata, - w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. J. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż pozostaje sam w gospodarstwie domowym, nie posiada majątku, w tym zgromadzonych oszczędności. Skarżący przebywa obecnie w zakładzie karnym. Wnioskodawca pracuje na terenie jednostki penitencjarnej, osiąga dochód w wysokości 990 zł brutto miesięcznie. Po potrąceniu m.in. zobowiązań alimentacyjnych J. B. pozostaje 150 zł miesięcznie. Kwota ta jest przeznaczona na pokrycie dodatkowych wydatków związanych z zakupem żywności, środków czystości oraz uiszczeniem opłat za wnioski o warunkowe zwolnienie. Wnioskodawca nie otrzymuje pomocy od rodziny i znajomych, nie posiada również przedmiotów wartościowych w depozycie (k. 14 – 15). Do akt sprawy skarżący dołączył: pokwitowanie potwierdzające wysokość otrzymywanego wynagrodzenia za miesiąc [...] 2011 r. (k. 13). W tym miejscu należy wskazać, iż na obecnym etapie postępowania koszty sądowe w sprawie niniejszej ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego) lub częściowym (zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego). Stosownie do regulacji art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy). Na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. W złożonym oświadczeniu J. B. wykazał, iż obecnie przebywa w Areszcie Śledczym w S. Wnioskodawca pracuje na terenie zakładu karnego, osiąga wynagrodzenie w wysokości 990 zł brutto - po potrąceniach do jego dyspozycji pozostaje 150 zł (k. 13). Kwota ta jest przeznaczona na pokrycie wydatków wnioskodawcy związanych z zakupem żywności i środków czystości, a także opłat za wnioski o warunkowe zwolnienie. Skarżący nie otrzymuje pomocy od rodziny i znajomych, nie posiada również żadnego majątku. W tym miejscu należy, zatem skonstatować, iż J. B. jest osadzony w zakładzie karnym, w którym pracuje i osiąga miesięczny dochód - suma, jaką ma do dyspozycji po dokonanych potrąceniach to 150 zł. Kwota ta powinna zostać w części przeznaczona na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej, zwłaszcza, że te na obecnym etapie postępowania ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Niewątpliwie poniesienie przez skarżącego całości kosztów postępowania sądowoadministracyjnego (kosztów sądowych i kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika) przekraczałoby możliwości finansowe skarżącego. Jednak jak wykazano wyżej uiszczenie przez J. B. kwoty 100 zł tytułem kosztów sądowych, przy jednoczesnym ustanowieniu adwokata z urzędu i zwolnieniu z pozostałych kosztów sądowych z całą pewnością mieści się w możliwościach płatniczych skarżącego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Dodatkowo koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 1 - 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.