II SA/Bk 728/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. B. wobec postanowienia referendarza sądowego z dnia 24 października 2011 r. przyznającego prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 100 zł i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2011 r., Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego p o s t a n a w i a: przyznać J. B. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. J. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż pozostaje sam w gospodarstwie domowym, nie posiada majątku, w tym zgromadzonych oszczędności. Skarżący przebywa obecnie w zakładzie karnym. Wnioskodawca pracuje na terenie jednostki penitencjarnej, osiąga dochód w wysokości 990 zł brutto miesięcznie. Po potrąceniu m.in. zobowiązań alimentacyjnych J. B. pozostaje 150 zł miesięcznie. Kwota ta jest przeznaczona na pokrycie dodatkowych wydatków związanych z zakupem żywności, środków czystości oraz uiszczeniem opłat za wnioski o warunkowe zwolnienie. Wnioskodawca nie otrzymuje pomocy od rodziny i znajomych, nie posiada również przedmiotów wartościowych w depozycie. Postanowieniem z dnia 24 października 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 728/11 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 100 zł i ustanowienia adwokata. W pozostałym zakresie odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując, że kwota jaką dysponuje miesięcznie Skarżący - 150 zł, powinna zostać w części przeznaczona na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie zwłaszcza, że na obecnym etapie postępowania ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Od powyższego postanowienia wnioskodawca wywiódł sprzeciw, w którym wniósł o ponowne przeanalizowanie całej sprawy. Wskazał, iż z osiąganego, niewielkiego dochodu jest zmuszony dodatkowo do pokrycia kosztów naprawy protezy zębowej, która uległa zniszczeniu w Areszcie Śledczym. Wskazał również, że stara się pomagać finansowo swojej rodzinie ponad kwotę opłacanych alimentów, albowiem żona i dzieci utrzymują się jedynie z zasiłku dla bezrobotnych i przekazywanych kwot alimentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Wobec skutecznego wniesienia przez Skarżącego sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez Sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a). Na wstępie wskazać należy, że celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom (zarówno fizycznym, jak i prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Stanowi ona realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz.U. z 1993 roku, Nr 61, poz. 284 ze. zm). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie, z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Odnosząc się do wniosku Skarżącego dotyczącego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata wskazać należy, iż przytoczone przez Skarżącego we wniosku, ale przede wszystkim w sprzeciwie, okoliczności stanowią, w ocenie Sądu, dostateczne uzasadnienie do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący jest osadzony w zakładzie karnym, w którym pracuje i osiąga miesięczny dochód - suma, jaką ma do dyspozycji po dokonanych potrąceniach to 150 zł. Z powyższej kwoty Skarżący, jak wynika z treści sprzeciwu, zmuszony jest opłacić nie tylko niezbędne wydatki związane z dodatkowym zakupem żywności i środków czystości, ale także pokryć koszty naprawy protezy zębowej, uszkodzonej podczas pobytu w Areszcie Śledczym. Sytuacja majątkowa Skarżącego, w świetle wskazanych w sprzeciwie okoliczności, uzasadniają przyjęcie, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania swojej osoby. Tym samym przyjąć należy, że sytuacja finansowa Skarżącego, nie pozwala na uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł jak również opłacenia kosztów profesjonalnego pełnomocnika, w postaci adwokata. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.