II SA/Bk 729/15

PostanowienieWSA w Białymstoku2016-08-02

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna może zostać zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie radcy prawnego, jeśli jej deklarowane wydatki przekraczają dochody, a sytuacja majątkowa budzi wątpliwości co do jej rzeczywistego stanu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) został odmówiony, ponieważ sytuacja majątkowa wnioskodawcy, mimo deklarowania niskich dochodów i wysokich wydatków, budziła wątpliwości co do jej rzeczywistego stanu. Deklarowane wydatki, w tym raty kredytów, przekraczały dochody, a brak było dowodów na zaleganie z płatnościami, co sugerowało istnienie nieujawnionych środków finansowych.
Stan faktyczny
M. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawca wskazał na niskie dochody z emerytury (1017 zł) i wysokie wydatki związane z utrzymaniem domu, bieżącym utrzymaniem oraz spłatą kredytów (ponad 100.000 zł). Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy budzi wątpliwości, a deklarowane wydatki przekraczają dochody, co sugeruje istnienie nieujawnionych środków finansowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] września 2015 r. Nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie nakazania wykonania rozbiórki samowolnie rozbudowanej części budynku p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. M. W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania skarżącego pozostaje emerytura w wysokości 1017 zł. W skład majątku M. W. wchodzi: dom o powierzchni [...] m², stanowiący ½ bliźniaka oraz nieruchomość o powierzchni [...] ha. Wnioskodawca nie ma zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Ponadto ma zadłużenie w banku na kwotę ponad 100.000 zł, a jego utrzymanie wynosi około 1.000 – 1.500 zł (k. 68-69). W sprawie niniejszej jest to już drugi wniosek o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 4 lutego 2016 r. (k. 24) M. W. oświadczył, że miesięczne wydatki skarżącego związane z utrzymaniem domu oraz jego bieżącym utrzymaniem wynoszą około 915 zł i składają się na nie: opłata za energię elektryczną – 280 zł, opłata za gaz średnio zimą – 500 zł, podatek od nieruchomości – 43 zł, opłata za telefon, Internet i TV – 91,98 zł. Wnioskodawca jest właścicielem samochodu osobowego marki Ł. S., rok prod. [...]. Skarżący ponownie wskazał, iż ogólna kwota kredytu wynosi około 100.000 zł i przeznaczana jest na spłatę poprzednich kredytów oraz kart kredytowych, bieżące utrzymanie oraz pomoc córce studentce. Na codzienne utrzymanie, w tym leczenie skarżący wydaje kwotę około 300 – 500 zł. W bieżącym regulowaniu rachunków pomaga mu pracujący syn. Wnioskodawca obecnie nie uzyskał żadnego dochodu z tytułu dodatkowej pracy (pisanie pism procesowych) (k. 24-25). Przy rozpoznaniu poprzedniego wniosku do akt sprawy M. W. dołączył: harmonogram spłat kredytu na kwotę 111.421,39 zł, gdzie miesięczna rata w marcu 2016 r. wynosi 1.679,52 zł (k. 26-27); fakturę za gaz i energię elektryczną (k. 28-29); harmonogram spłat kredytu na kwotę 18.725 zł, gdzie miesięczna rata w marcu 2016 r. wynosi 397,85 zł (k. 30); fakturę za leki (k. 31); kserokopie dowodu rejestracyjnego pojazdu (k. 31v). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 780, j.t.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sadowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu M. W.i wykazał, iż wysokość jego miesięcznego dochodu wynosi 1.017 zł (emerytura). Wyszczególnione wydatki miesięczne związane z utrzymaniem domu i skarżącego (na datę poprzedniego wniosku) stanowiły łącznie około 1.215 zł, w tym wykazane: energia elektryczna – około 280 zł, gaz – 500 zł, podatek od nieruchomości – 43 zł, opłata za telefon, Internet – 91,98 zł; wyżywienie i leczenie – 300 – 500 zł. Ponadto raty spłat kredytów wynoszą około 2.077,37 zł (k. 26-27,30). Obecnie skarżący wskazał, iż wynoszą one około 1.000 – 1.500 zł Majątek skarżącego stanowi: dom o powierzchni [...] m², stanowiący ½ bliźniaka, nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha oraz samochód osobowy marki Ł. S. rok prod. [...]. M. W. w 2014 r. i 2015 r. zaciągnął kredyty bankowe na łączną kwotę 130.146,39 zł. Zobowiązanie to zastało zaciągnięte na cele konsumpcyjne - spłata zadłużeń i pokrycie bieżących wydatków. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. W sprawie niniejszej należało stwierdzić, iż treść złożonego przez M. W. oświadczenia dotyczącego sytuacji majątkowej budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym. Podkreślić przy tym należy, iż treść niniejszego wniosku jest tożsama z wnioskiem złożonym przez skarżącego w sprawie w dniu 2 lutego 2016 r. i już prawomocnie rozpoznanym w dniu 15 kwietnia 2016 r. Od daty zatem rozpoznania wcześniejszego wniosku sytuacja skarżącego de facto nie uległa żadnej zmianie, a skarżący nie podniósł żadnych nowych okoliczności. Przede wszystkim należy podnieść, iż u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia leży brak możliwości określenia faktycznych źródeł dochodu wnioskodawcy, nawet przy założeniu że syn wnioskodawcy opłaca mu rachunek za telefon, telewizję i Internet. Wskazany miesięczny dochód skarżącego stanowi kwota maksymalnie 1.017 zł netto. Deklarowane wydatki miesięczne wynoszą około 1.300 zł, natomiast spłata kredytów miesięcznie zamyka się kwotą ponad 2.000 zł, tym samym przekraczają wskazany dochód o kwotę co najmniej 2.000 zł. W tych okolicznościach brak jest możliwości ustalenia źródeł finansowania wszystkich wydatków zwłaszcza, że M. W. oświadczył, że oprócz emerytury nie posiada zgromadzonych oszczędności. Ponadto wnioskodawca nie przedstawił żadnych dokumentów wskazujących na to, aby zalegał ze spłatą kredytów czy też bieżących rachunków. Ustalenia te nasuwają wątpliwość, co do rzeczywistej sytuacji majątkowej M. W. i rzeczywistych źródeł finansowania wykazanych wydatków. Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, iż M. W. w złożonym oświadczeniu przedstawił jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej, co w konkluzji prowadzi do wniosku, iż dysponuje on nieujawnionymi środkami finansowymi, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.-

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło