II SA/Bk 73/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Małgorzata Roleder po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. P. – S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego p o s t a n a w i a: I. oddalić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, II. odmówić sporządzenia uzasadnienia. Wyrokiem z dnia [...] lutego 2008 r. wydanym w sprawie sygn. akt [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. oddalił skargę B. P. – S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego. Pismem z dnia [...] marca 2008 r. B. P. – S. wniosła o sporządzenie uzasadnienia wyroku i o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia (k. 20). W uzasadnieniu wskazała, iż w związku ze swoją niepełnosprawnością oraz problemami z poruszaniem się nie mogła przybyć na rozprawę. Ponadto nie posiadając żadnego źródła dochodu nie była w stanie posiąść funduszy, aby uczestniczyć w tak dalekim wyjeździe od miejsca zamieszkania. Jednostka chorobowa, jaką posiada powoduje notoryczne i przewlekłe zapominanie o podstawowych sprawach z życia wziętych, dlatego też spowodowało to, że nie była w stanie zachować terminowości. Nadto ciągły zły stan zdrowia, przewlekłe bóle, nasilające się zazwyczaj nocą, powodują nagminny brak snu porą nocną, co też powoduje powyższy stan rzeczy. Nadto skarżąca podniosła, iż możliwość zadzwonienia do Sądu w B. otrzymała dopiero w dniu [...] lutego 2008 r. i dopiero wówczas została poinformowana o należnej procedurze. W dniu [...] kwietnia 2008 r. skarżąca nadesłała orzeczenie P. Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia [...] września 2007 r. o zaliczeniu do stopnia niepełnosprawności – umiarkowanego oraz kartę informacyjną o pobycie w szpitalu od dnia [...] marca 2008 r. do [...] marca 2008 r. (k. 31). Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje. Zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. W realiach niniejszej sprawy, ostatnim dniem, w którym B. P. – S. mogła skutecznie domagać się sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia [...] lutego 2008 r. był dzień [...] lutego 2008 r. Zgłoszony w tej mierze wniosek dopiero w dniu [...] marca 2008 r., jest spóźniony i jako taki nie może być uwzględniony. W ocenie Sądu bezzasadne jest żądanie skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia. Godzi się podkreślić, iż w aspekcie art. 86 i 87 p.p.s.a., warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie się łącznie trzech przesłanek, a mianowicie: wniesienia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła jej dochowania terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, oraz uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Strona nie jest obowiązana w postępowaniu o przywrócenie terminu do udowodnienia braku swej winy, lecz wystarczy uprawdopodobnienie powyższej okoliczności. Tym niemniej, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., skarżąca nie uprawdopodobniła, że niedochowanie terminu było przez nią niezawinione. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z wykorzystaniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych lekkim niedbalstwem (postanowienie SN z dnia 12 stycznia 1999 r., II UKN 667/98, OSNP – 2000, nr 12, poz. 488). Stanowisko takie znajduje potwierdzenie również w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2004 r. (FZ 13/04, niepubl.). A zatem uznać należy, iż przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por: wyrok NSA w Warszawie z dnia 30 grudnia 1998 r., sygn. akt. III SA 1259/98, LEX nr 44754; wyrok NSA w Warszawie z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00, LEX nr 55307). Brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por: postanowienie NSA O/Z w Gdańsku z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00, LEX nr 46437; postanowienie NSA O/Z w Gdańsku z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99, LEX nr 40381; wyrok NSA O/Z w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 1246/98, LEX nr 40367). Powszechnie też przyjmuje się, iż przy ocenie braku winy, jako przesłance przywrócenia terminu procesowego, uchybionego przez stronę dotkniętą nawet ciężkim schorzeniem (inwalidztwo) nie można rezygnować z wymagania należytej staranności człowieka przejawiającego dbałość o swe własne życiowo ważne sprawy (por: postanowienie Sądu Najwyższego, sygn. akt. II UKN 667/98, opubl. OSNP-wkł. 1999/8/6; wyrok NSA O/Z w Katowicach z dnia 28 grudnia 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 1781/99, LEX nr 47160). Zły stan zdrowia, złe samopoczucie strony i odczuwane przez nią dolegliwości nie mogą być potraktowane jako przyczyna usprawiedliwiająca bezczynność strony (por. wyrok SN z dnia 19 maja 1976 r., IV PRN 8/76, Lex 7828). Nadto w nauce prawa, jak również orzecznictwie wskazuje się, iż przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczeniu się w dotrzymaniu terminu (tak: postanowienie NS z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, Lex 50679). W realiach niniejszej sprawy, skarżąca nie dołożyła wymaganej, w tego typu sytuacjach miary staranności. Przede wszystkim jak wynika z akt sprawy, skarżąca mogła posłużyć się przy dokonywaniu tej czynności procesowej inną osobą. Skarżąca mieszka razem z mężem – W. S., z wniosku zaś nie wynika, aby jej mąż również nie mógł złożyć wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W tym miejscu marginalnie podkreślić wypada, iż wniosek w kwestii żądania sporządzenia uzasadnienia nie jest skomplikowanym pismem, które wymagałoby znacznego nakładu sił, czy poświęcenia mu dłuższego przedziału czasu pracy. Podnoszona zaś okoliczność "otrzymania możliwości zadzwonienia do Sądu w B. dopiero w dniu [...] lutego 2008 r." (skarżąca dysponuje telefonem w swoim mieszkaniu) i uzyskanie informacji o zachowaniu należytej procedury, nie może być uznana za wiarygodny powód, który przemawiałby za uwzględnieniem wniosku. Przedłożone zaś orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie wskazuje, aby B. P. – S. wymagała konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (k. 31 akt sądowych). Zarówno z akt administracyjnych, jak i sądowych sprawy wynika, iż wszelkie pisma kierowane do organów administracji publicznej oraz Sądu nadsyłane były drogą pocztową osobiście przez skarżącą lub ewentualnie przez inną osobę, co dowodzi, iż skarżąca może działać osobiście lub względnie ma możliwość posłużenia się w takich sytuacjach inną osobą (np. domownikiem). Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje również, aby choroba skarżącej dotychczas powodowała "notoryczne i przewlekłe zapominanie o podstawowych sprawach z życia wziętych". Przedłożona zaś karta szpitalna dotyczy okresu od [...] do [...] marca 2008 r., a zatem już po terminie do wniesienia wniosku o uzasadnienie. W kontekście tych okoliczności faktycznych godzi się podnieść, że warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 13 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1656/97, LEX nr 47891). Takie okoliczności nie zostały jednak uprawdopodobnione przez stronę. Mając na uwadze powyższe, w oparciu o art. 86 i 87 oraz art. 141 § 2 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku orzekł jak w sentencji postanowienia.