II SA/Bk 73/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi E. W. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą: Firma P. "E." E. W. w B. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki przyłącza energetycznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] października 2015 roku numer [...]; 2. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącej E. W. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą: Firma P. ".E." E. W. w B. kwotę 997,00 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PWINB w B.) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w M. (dalej: PINB w B.) z dnia [...] października 2015 r., nr [...], nakazującą E. W., reprezentującej F. P. "E." w B., dokonać rozbiórki wykonanego przyłącza energetycznego od wyświetlacza wagowego, zasilanego napięciem 230V, do wagi o długości 20,5 mb, tj. robót budowlanych wykonanych po wydaniu w dniu [...] września 2015 r. postanowienia, Nr [...], nakazującego wstrzymanie robót budowlanych przy budowie wolnostojącej najazdowej wagi samochodowej, zlokalizowanej na działce oznaczonej nr geod.[...], położonej w M. przy ul. S. Decyzja PWINB w B. wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. W dniu 9 września 2015 r. PINB w M. wydał postanowienie, nr [...], w którym wstrzymał inwestorowi E. W. prowadzącej Firmę P. "E." w B., prowadzenie robót budowlanych przy budowie wolnostojącej - najazdowej wagi samochodowej, usytuowanej na działce oznaczonej nr geod. [...] w M. przy ul. S., a także zobowiązał ją do zabezpieczenia terenu budowy przed dostępem osób postronnych i przedłożenia w terminie do dnia 10 listopada 2015 r.: - zaświadczenia burmistrza o zgodności budowy wolnostojącej - najazdowej wagi samochodowej z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, - czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego oraz zaświadczeniem o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane , aktualnym na dzień opracowania projektu, - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W dniu 2 października 2015 r. pracownicy organu dokonali kontroli, w trakcie której ustalili, że przedmiotowa waga samochodowa jest użytkowana. Pomimo wstrzymania robót budowlanych przy budowie wagi samochodowej, wykonano przyłącze energetyczne do urządzenia wskazującego odczyt wagi podczas ważenia. W dniu kontroli waga była podłączona do prądu. Przyłącze do wagi poprowadzono od istniejącego na działce [...] budynku, a jego długość od wagi do skrzynki zasilającej wynosiła 20,50mb. Wobec powyższego PINB w M. wydał w dniu [...] października 2015 r. decyzję, nr[...], w której na podstawie art. 50a ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., nakazał E. W., reprezentującej Firmę P. "E. " w B., dokonać rozbiórki wykonanego przyłącza energetycznego od wyświetlacza wagowego, zasilanego napięciem 230V do wagi, o długości 20,50 mb, tj. robót budowlanych wykonanych po wydaniu postanowienia nr SIO [...] w dniu [...] września 2015r., nakazującego wstrzymanie robót budowlanych przy budowie wolnostojącej najazdowej wagi samochodowej, zlokalizowanej na działce oznaczonej nr geod. [...] położonej w M. przy ul. S. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła E. W., reprezentująca Firmę P. "E. " w B. PWINB w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr[...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB w M. z dnia [...] października 2015 r. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że przedmiotowa waga jest wolnostojącym urządzeniem technicznym, które zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. należy zaliczyć do budowli. W związku z tym należy stwierdzić, że PINB w Mońkach prawidłowo wszczął procedurę legalizacyjną zawartą w art. 48-49 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Dalej organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 50a pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r. właściwy organ w przypadku wykonywania robót budowlanych - pomimo ich wstrzymania postanowieniem, o którym mowa w art. 48 ust. 2 oraz w art. 49b ust. 2 - nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. W niniejszym przypadku PINB w M. słusznie nakazał rozebranie części obiektu, wykonanej po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót, tzn. przyłącza energetycznego od wyświetlacza wagowego do wagi. Z porównania dokumentacji fotograficznej wynika, że wcześniej wyświetlacz nie był podłączony do prądu. Należy także zauważyć, że waga w trakcie kontroli była użytkowana, co oznacza, że doprowadzono do jej uruchomienia. Oznacza to, że PINB w M. słusznie zastosował art. 50a Prawa budowlanego z 1994 r. i nakazał rozbiórkę robót, które zostały wykonane po wydaniu postanowienia z dnia 9 września 2015r . Skargę na decyzję PWINB w B., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, złożyła E. W., w której zarzuciła naruszenie art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. art. 12 § 1 k.p.a. i art. 77 k.p.a., a także naruszenie art. 3 ust. 1, 3 , 6 i 12 oraz art. 29 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez błędną jego wykładnię i niewłaściwa interpretację, jak też przez zaniechanie. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji PINB w M. z dnia [...] października 2015 r. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że PINB w M., wbrew znowelizowanemu Prawu budowlanemu, wszczynając w dniu 27 sierpnia 2015 r. procedurę wstrzymania robót budowlanych oraz wydając w dniu [...] października 2015 r. decyzję rozbiórki, zupełnie nie odniósł się do nowych regulacji prawnych. Zwykły kabel instalacyjny organ ten zaszeregował do kategorii przyłącza elektrycznego nie zauważając, że istniejące przyłącze energetyczne jest jedno i kończy się na szafce przyłączeniowej z opomiarowaniem. Waga zaś została przez ten organ zaszeregowana jako urządzenie techniczne (budowla), ale obecnie nie jest to obiekt budowlany. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie ze względu na podniesione w niej zarzuty, lecz z przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podlegają uchyleniu, gdyż organy naruszyły art. 50a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 276), które to naruszenie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., miało wpływ na wynik sprawy. Ze wskazanego przepisu wynika, że właściwy organ w przypadku wykonywania robót budowlanych - pomimo wstrzymania ich wykonywania postanowieniem, o którym mowa w art. 48 ust. 2 oraz w art. 49b ust. 2 - nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, organy stanęły na stanowisku, że skoro pomimo wydania przedmiotowego postanowienia o wstrzymaniu robót, inwestor prowadził nadal prace budowlane, to zachodziła podstawa do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę w zakresie wykonanych prac po wydanym postanowieniu. W ocenie Sądu, stanowisko organów jest w tym względzie nieprawidłowe. Art. 50a pkt 1 Prawa budowlanego nie stanowi podstawy do prowadzenia odrębnego postępowania administracyjnego zmierzającego do rozbiórki obiektu budowlanego. Przepis ten określa jedynie dodatkową podstawę bezwarunkowego stwierdzenia rozbiórki, która to podstawa nie powinna się ziścić, jeżeli postępowanie legalizacyjne ma zostać przeprowadzone z powodzeniem dla inwestora. Funkcja tego przepisu jest zatem podobna do funkcji, jaką pełnią art. 48 ust. 4 czy 49 ust. 3 Prawa budowlanego. Oba te przepisy nakazują organowi zakończenie postępowania legalizacyjnego orzeczeniem o rozbiórce obiektu budowlanego, którego dotyczy postępowanie, jeżeli inwestor nie realizuje obowiązków wymaganych w toku procedury naprawczej albo nie uiszcza opłaty legalizacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 7 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 2686/11). A zatem w niniejszym stanie faktycznym, organy winny badać wystąpienie przesłanek z art. 50a Prawa budowlanego w trakcie toczącego się postępowania z art. 48 ust. 2 i 49 Prawa budowlanego, natomiast nie ma podstaw by w odrębnym postępowaniu, toczącym się równolegle z procedurą naprawczą, orzekały o rozbiórce obiektu objętego tą procedurą (tj. przyłącza). W związku z powyższym stwierdzić trzeba, że w przypadku wykonywania przez inwestora prac po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót, zachodzi podstawa do orzeczenia na mocy art. 50a pkt 1 Prawa budowlanego o rozbiórce obiektu w całości lub części (wg. stanu inwestycji na datę wydawania decyzji), a nie tylko w zakresie prac wykonanych po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu prac. Zastosowana przez oba organy wykładania tego przepisu powoduje, że toczą się dwa odrębne postępowania w tym samym przedmiocie. Potwierdzeniem tego jest fakt wydania przez PWINB w B. decyzji z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], która utrzymała w mocy decyzję PINB w M. z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], nakazującą E. W., reprezentującej Firmę P. "E." w B., dokonanie rozbiórki wolnostojącej najazdowej wagi samochodowej, zrealizowanej na działce oznaczonej nr geod.[...] , położonej w M. przy ul. S. Stwierdzone wyżej naruszenie przepisu art. 50a pkt 1 Prawa budowlanego czyni, w ocenie Sądu, przedwczesną ocenę zaskarżonej decyzji z punktu widzenia prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. W postępowaniu sądowoadministracyjnym w pierwszej kolejności przeprowadzona jest bowiem kontrola aktów administracyjnych z punktu widzenia ewentualnego istnienia wad powodujących nieważność decyzji lub dających podstawę do uchylenia decyzji. Przyjęcie takiej kolejności badania zgodności z prawem decyzji uzasadnione jest tym, że ustalenie którejkolwiek z wad decyzji powodujących stwierdzenie jej nieważności lub dających podstawę do jej uchylenia czyni dalszą kontrolę nie tylko zbędną, ale i niedopuszczalną (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Komentarze, T. Woś, H. Knysiak- Molczyk, M. Romańska, WP LexisNexis; W-wa 2005, str. 461). Z tych przyczyn poza rozważaniami pozostają pozostałe zarzuty skargi. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy wezmą pod uwagę argumentację przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku, a przy wydawaniu rozstrzygnięcia zobowiązane będą uwzględnić dokonaną wykładnię omawianego przepisu. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). Na zasądzone koszty składają się wpis sądowy w kwocie 500 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.