II SA/Bk 730/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Romanczuk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lutego 2025 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 13 listopada 2024 r. nr S-KO.440/51/2024 w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego oddala skargę. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Wnioskiem z dnia 4 października 2024 r. A. W. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łomży z prośbą o przyznanie mu środków finansowych na porady prawne w wysokości ok. 200-300 zł. W jego uzasadnieniu wskazał, że chodzi mu o porady prawne w sprawie zajęcia się sprawami odzyskania umów zlecenia w formie papierowej z 5 z 8 zakładów, w których ich nie otrzymał. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łomży, po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, decyzją z dnia 25 października 2024 r., nr DŚŚ.5102.796.2024 odmówił A. W. przyznania specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na opłacenie porady prawnej. W jej uzasadnieniu wskazał, że skarżący we wniesionym podaniu poinformował, że porady prawne są mu niezbędne do uzyskania papierowych form umów zlecenie z zakładów pracy, w których podejmował zatrudnienie. W trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 22 października 2024 r. ustalono, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności, w związku z czym objęty jest pomocą społeczną w postaci zasiłku stałego w wysokości 1000 zł miesięcznie. Pan W. zarejestrowany jest w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba poszukująca zatrudnienie. Obecnie jego dochód wynosi 1000 zł (zasiłek stały), zatem przekracza ustawowe kryterium wynikające z art. 8 ustawy o pomocy społecznej tj. kwotę 776,00 zł. Ponadto Pan W. objęty jest pomocy społeczną z Programu "Posiłek w szkole i w domu", ma przyznane bezpłatne posiłki 5 razy w tygodniu. Dodatkowo był objęty także pomocą w formie zasiłków celowych w miesiącu maju, lipcu oraz wrześniu 2024 r. w łącznej wysokości 700,00 zł. W trakcie prowadzonej pracy socjalnej zaproponowano wnioskodawcy skorzystanie z bezpłatnej pomocy prawnej w Okręgowym Ośrodku Pomocy Pokrzywdzonym Przestępstwem oraz w punkcie nieodpłatnej pomocy prawnej. Organ I instancji podkreślił, że skarżący jest objęty stałą pomocą społeczną z MOPS w Łomży, natomiast przyznanie pomocy społecznej w postaci specjalnego zasiłku celowego na sfinansowanie porady prawnej nie odpowiada możliwościom Ośrodka. Budżet MOPS na zasiłki celowe w chwili obecnej wynosi jedynie 203.363,00 zł do końca 2024r., a z tej kwoty należy zabezpieczyć środki na wypłatę zasiłków celowych z programu osłonowego na zakup leków, jak również zabezpieczyć środki na zasiłki celowe na zakup opału dla biedniejszych rodzin i osób z terenu miasta Łomża. Biorąc pod uwagę powyższe organ I instancji podkreślił, że w tej sytuacji nie występują szczególne okoliczności, które uzasadniałyby przyznanej pomocy społecznej w formie specjalnego zasiłku celowego. Z decyzją tą nie zgodził się A. W. i wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży, prosząc o przyznanie mu pomocy na porady prawne. W jego uzasadnieniu wskazał, że przy pomocy PIP udało mu się odzyskać 3 umowy. Pięć pozostałych umów według PIP może odzyskać na drodze sądowej. Po bezpłatnej poradzie prawnej uzyskał jednak informację, że może ubiegać się o prawnika z urzędu. Chciał, aby jego sprawą zajął się prawnik, który zbierze dowody w ww. sprawie. Podkreślił, że państwowi radcy prawni nie chcieli zająć się tą sprawą. Koszt jednej porady na chwilę obecną wynosi ok. 200-300 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży decyzją z 13 listopada 2024 r. nr S-KO.440/51/2024 utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że ze zgromadzonych akt sprawy wynika, że A. W. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe osiągając dochód w wysokości 1000 zł miesięcznie z zasiłku stałego, przy kryterium dochodowym wynoszącym 776 zł. Stąd też brak jest podstaw prawnych do udzielenia mu pomocy pieniężnej na ogólnych zasadach. W świetle natomiast art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. W tym konkretnym przypadku – zdaniem organu II instancji – organ I instancji zasadnie uznał, że sytuacja skarżącego nie jest szczególna i nie przyznał stronie pomocy na ten cel wskazując, że sytuacja finansowa ośrodka nie pozwala na zabezpieczenie w pełni potrzeb zgłaszanych podczas wywiadu w środowisku. Skarżący jest objęty pomocą ze strony MOPS w Łomży. Niemniej jednak nie wszystkie zgłaszane przez niego potrzeby Dyrektor MOPS może zaspokoić. Organ II instancji podkreślił, że pomoc społeczna nie ma na celu zaspokajanie wszystkich zgłaszanych potrzeb, lecz wspieranie osób (rodzin) w ich dążeniach do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, tak by umożliwić im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Na tej podstawie utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. Skargę na tę decyzję do sądu administracyjnego wniósł A. W., wnosząc o przyznanie mu środków finansowych na prywatne porady prawne, ponieważ bezpłatni radcy prawni obiecują mu wyłącznie pomoc w wypełnieniu wniosku o pełnomocnictwo prawnika z urzędu. Nie chcą niestety zająć się zbieraniem materiału dowodowego w sprawie odzyskania umów zlecenia, 5 z 8 zakładów w których pracował. Twierdzą, że zbieraniem dowodów w sprawie mogą zająć się prywatni adwokaci lub radcy prawni i sędziowie, którzy mogą przydzielić mu osobę o takich kwalifikacjach i uprawnieniach. Prywatne porady prawne dadzą mu większą szansę na uzyskanie dowodów w sprawie, a tym samym odzyskanie umów zlecenia w formie papierowej, co będzie miało wpływ na jego staż pracy oraz doświadczenie zawodowe, a także na pozostawienie śladów w instytucjach takich jak: Urząd Pracy, MOPS, Urząd Skarbowy czy ZUS, gdzie będzie to wliczało się do emerytury. Niewłaściwe i niekompetentne zajęcie się tą sprawą – zdaniem skarżącego - będzie mogło skutkować dalszym naruszaniem przepisów prawa przez pracodawców i zleceniodawców oraz brakiem śladów zatrudnienia, brakiem doświadczenia zawodowego, brakiem stażu pracy i brakiem możliwości uzyskania długoterminowych umów, co już dzieje się, ponieważ na dzień dzisiejszy nie ma śladów zatrudnienia w 5 na 8 zakładów pracy, gdzie żadna instytucja nie jest w stanie stwierdzić w bazie wiarygodnych dowodów czy podejmował tam zatrudnienie. Skarżący zaakcentował, że swoją biernością SKO pogłębia sytuację, w której nie otrzymuje umów i śladów zatrudnienia oraz w której łamane są przepisy, co uniemożliwia mu zdobycie legalnego zatrudnienia, a dla instytucji państwowych uniemożliwia wyjaśnienia kwestii czy podejmował tam zatrudnienie. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zwarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone decyzje nie naruszają prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z 13 listopada 2024r. utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łomży, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Łomży z dnia 25 października 2024r. o odmowie przyznania skarżącemu pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego w żądanym we wniosku z dnia 4 października 2024r. zakresie, Sąd doszedł do przekonania, że decyzje są prawidłowe. Podstawę prawną decyzji stanowiły przepisy ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1283 ze zm.; dalej powoływana jako u.p.s.), określającej przesłanki przyznawania poszczególnych świadczeń z pomocy społecznej oraz wskazującej cele polityki społecznej państwa. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 2 u.p.s., pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwianie osobom i rodzinom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Ma ona wspierać wysiłki zmierzające do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, a przez to umożliwić życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Głównym zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie powstawaniu takich sytuacji poprzez pomoc rodzinom i osobom w ich usamodzielnianiu się i integracji ze środowiskiem. Celem pomocy społecznej nie jest więc wyręczanie osób w pozyskiwaniu źródeł dochodów. Pomoc ta może zostać przyznana dopiero w momencie, gdy strona po wykorzystaniu swoich uprawnień, możliwości i zasobów nadal pozostaje w trudnej sytuacji życiowej. Odmienna interpretacja pozostawałaby w sprzeczności z intencją ustawodawcy, który nadał pomocy społecznej charakter subsydiarny. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 4 u.p.s. ewentualne potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny być uwzględnione tylko wówczas, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W przedmiotowej sprawie skarżący złożył do MOPS w Łomży podanie z prośbą o przyznanie zasiłku celowego na sfinansowanie porady prawnej. We wniosku poinformował, że porady prawne są mu niezbędne do uzyskania papierowych umów zlecenie z zakładów pracy, w których podejmował zatrudnienie (chodzi o 5 z 8 zakładów pracy). Wobec tak sformułowanego wniosku należy wskazać na regulacje prawne dotyczące przyznania zasiłku celowego na zasadach ogólnych oraz specjalnego zasiłku celowego, co też uczynił organ I instancji. Zgodnie z art. 39 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Z powyżej regulacji wynika, że przesłanką przyznania zasiłku celowego jest zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, co zdaniem skarżącego stanowi uzyskanie pomocy społecznej na porady prawnika, który pomoże mu odzyskać umowy zlecenia z zakładów pracy, w których był zatrudniony. Przyznanie jednak tego rodzaju zasiłku w każdym przypadku uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego, wynikającego z art. 8 ust. 1 u.p.s. Niespełnienie tego wymogu wyłącza możliwość przyznania pomocy w formie zasiłku celowego, co oznacza, że niezależnie od zaistniałych trudności życiowych i istnienia "niezbędnej potrzeby bytowej", organ obowiązany jest odmówić przyznania zasiłku celowego. Niekwestionowany w sprawie niniejszej jest dochód skarżącego, który prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i uzyskuje jedynie dochód w postaci zasiłku stałego w wysokości 1.000 zł. Kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynikające z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. tj. kwota 776 zł, co oznacza, że skarżący te kryterium przekracza. Przekroczenie obowiązującego kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarujące powoduje sytuację, że skarżący nie ma prawa do świadczeń z pomocy społecznej na ogólnych zasadach, nie może mu zatem zostać przyznany zasiłek celowy, co też zostało wskazane przez organy. Przekroczenie kryterium dochodowego uzasadniało jednak rozważenie przesłanek dotyczących możliwości przyznania specjalnego zasiłku celowego, co też organy w sprawie niniejszej uczyniły. Zgodnie z art. 41 pkt 1 u.p.s. w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Przyznanie tego zasiłku na specjalnych zasadach ma charakter wyjątkowy. W tym przypadku nie wymaga się spełnienia kryterium dochodowego. Oznacza to, że osoby ubiegające się o te specjalne świadczenia powinny co do zasady samodzielnie przezwyciężać powstałe trudności, jednak z uwagi na wyjątkowość zaistniałych okoliczności przysługuje im świadczenie z pomocy społecznej. Zaistnienie wyjątkowych okoliczności uzasadnione jest tym, że przedmiotowa pomoc stanowi odstępstwo od konieczności spełnienia kryterium dochodowego, w sytuacji ograniczonych środków finansowych i dużej liczby uprawnionych oraz osób oczekujących na wsparcie. Organ pomocy społecznej jest więc zobowiązany do badania sytuacji życiowej osoby ubiegającej się o pomoc pod kątem wystąpienia przypadku szczególnie uzasadnionego. Pojęcie szczególnie uzasadnionego przypadku jest pojęciem ogólnym i niedookreślonym, nie posiadającym legalnej definicji ustawowej. W doktrynie przyjmuje się, że szczególnie uzasadniony przypadek to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że aż tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych. Są to zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów okoliczności, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości (vide: W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz. Warszawa 2008, s. 202). Taką również wykładnię przepisu art. 41 pkt 1 ustawy przyjęto w orzecznictwie NSA (np. wyrok z 28 sierpnia 2008 r., I OSK 1416/07, pub. CBOSA). Zauważyć w tym względzie należy przede wszystkim, że osoby, w stosunku do których rozpatruje się możliwość przyznania zasiłku celowego specjalnego, a więc osoby, którym pomoc społeczna jest przyznawana w drodze wyjątku winny zdawać sobie sprawę, że w stosunku do nich uznanie administracyjne oceniane przez sąd administracyjny poddane jest innym rygorom niż wobec osób, które spełniają kryterium przyznania zasiłku celowego w rozumieniu art. 39 u.p.s. Pamiętać bowiem należy, że nie może w gospodarowaniu środkami finansowymi przez organy pomocowe dochodzić do takiej sytuacji, że osoby, które spełniają kryterium z ustawy o pomocy społecznej, spotkają się z odmową przyznawania świadczenia z uwagi, na rozdysponowanie środków finansowych, na rzecz osób, które przekraczają kryterium dochodowe, bowiem istotą specjalnego zasiłku celowego, o którym mowa w art. 41 pkt 1 ustawy jest jego wyjątkowość o czym świadczy brzmienie przepisu, który pozwala na przyznanie tego zasiłku "w szczególnie uzasadnionych przypadkach". W świetle przedstawionej interpretacji powyższego pojęcia należy więc przyjąć, że specjalny zasiłek celowy winien być traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe. W sprawie niniejszej prawidłowo oceniono, że nie mamy do czynienia ze szczególnie uzasadnionym przypadkiem. Nie mamy bowiem do czynienia z żadnym nagłym, nie przewidzianym zdarzeniem losowym na skutek którego skarżący wymagałby pomocy doraźnej. Na takie okoliczności nie wskazuje sam skarżący, który już od pewnego czasu próbuje uzyskać wszystkie umowy zlecenia, z zakładów pracy, w który podejmował zatrudnienie. W tym zakresie skarżący korzystał z pomocy Państwowej Inspekcji Pracy, ale jedynie w trzech przypadkach na osiem udało mu się uzyskać potwierdzenie zatrudnienia, w różnym wymiarze czasu pracy (np. 4 dni, 1 dzień czy też 2 godziny). Podjął też próbę skorzystania z nieodpłatnej pomocy prawnej, ale w dalszym ciągu nie udało mu się uzyskać wszystkich umów zlecenia, celem przedłożenia do urzędu pracy czy też organów emerytalno – rentowych i doliczenie tych umów do stażu pracy. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 41 pkt 1 u.p.s. (tak należy rozumieć skargę) są bezzasadne. W sprawie nie wystąpiła przesłanka szczególnie uzasadnionego przypadku. Celem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, a także umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 ustawy). Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3). Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4). Powołane przepisy określają ogólne zasady pomocy społecznej, z których wynika, że przyznanie pomocy społecznej jest zależne od całokształtu sytuacji życiowej osoby bądź rodziny, a także zakresu środków przeznaczanych na ten cel. Oznacza to, że przyznanie świadczenia z pomocy społecznej dla osoby znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej, nawet jeśli jest ona związana z którąkolwiek okolicznością określoną w art. 7 ustawy, nie jest prawem bezwarunkowym i nie wiąże się z przerzuceniem wszelkich kosztów utrzymania na organy pomocy społecznej będące dysponentami środków publicznych, przeznaczonych na realizację zadań pomocy społecznej. Wskazać bowiem należy, w trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 22.10.2024 r. ustalono, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności (choruje na schizofrenie paranoidalną), w związku z czym objęty został pomocą społeczną w postaci zasiłku stałego w wysokości 1000 zł miesięcznie. Ponadto skarżący objęty jest pomocy społeczną z Programu "Posiłek w szkole i w domu", ma przyznane bezpłatne posiłki 5 razy w tygodniu. Objęty był także pomocą w formie zasiłków w miesiącu maju, lipcu oraz wrześniu 2024 r. w łącznej wysokości 700,00 zł. Z akt sprawy wynika, że wszelkie prośby skarżącego w zakresie pomocy w formie specjalnych zasiłków celowych, były co do zasady uwzględniane i jedynie w przedmiotowej sprawie odmówiono przyznania mu tego zasiłku. Organ w tym zakresie uznał, że nie jest to na tyle niezbędna potrzeba bytowa, że potrzeby innych podopiecznych związane, choćby z zakupem leków czy też zakupem opału, są ważniejsze, tym bardziej, że budżet MOPS na zasiłki celowego wynosił w 2024 r. jedynie 203.363 zł. W świetle przywołanych regulacji, zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie organy obu instancji, dokonały prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego oraz przeprowadziły jego prawidłową ocenę, która uzasadniała odmowę przyznania specjalnego zasiłku celowego. Organy trafnie przyjęły, działając w ramach uznania administracyjnego, że sytuacja, w jakiej znalazł się skarżący nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku", o jakim mowa w art. 41 pkt 1 u.p.s. Odmawiając przyznania świadczenia zbadały sytuację finansową wnioskodawcy, uwzględniły posiadanie przez skarżącego stałego, choć dość niskiego źródła dochodów oraz faktu korzystania przez niego z innych form pomocy i zestawiły tę sytuację ze swoimi możliwościami finansowymi. Takiej oceny nie można uznać za dowolną. Organ pierwszej instancji podał informację dotyczącą wielkości środków pieniężnych jakimi dysponuje i w sposób dostateczny wyjaśnił, że wpływ na podjętą decyzję miała ograniczona wysokość środków finansowych, jakimi dysponował MOPS. Organ pierwszej instancji musi ustalać hierarchię potrzeb i przyznawać specjalne zasiłki celowe tylko w sytuacjach naprawdę wyjątkowych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Rację ma organ, wskazując na hierarchię zgłaszanych potrzeb w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, jak również wysokość posiadanych środków przeznaczonych na świadczenia w omawianym zakresie. Należy mieć bowiem na uwadze, że organ przyznając określone świadczenia musi kierować się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru tych świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniać potrzeby osób korzystających z pomocy. Organ ma prawo, w ramach uznania, do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, prowadzonej w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na te świadczenia, które jako ograniczone muszą być rozdzielane pomiędzy wszystkie osoby wymagające wsparcia. Bezsprzecznym jest, że przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, bowiem w przeciwnym wypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana. Z całą pewnością organ nie może zaspokoić wszystkich, choćby najbardziej uzasadnionych, potrzeb osób ubiegających się o dofinansowanie, co zostało wykazane w zaskarżonej decyzji. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza zatem załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy (jest on bowiem związany przepisami procedury administracyjnej i przepisami prawa materialnego), ale nie nakazuje mu także spełnienia każdego żądania obywatela, tym bardziej, że prawo do dofinansowania jest wyraźnie określone w przytoczonych przepisach i wiąże się z zaistnieniem przesłanek pozytywnych. Podsumowując stwierdzić należy, że z zaskarżonej decyzji, podobnie jak i z decyzji organu pierwszej instancji wyraźnie wynika, jakie czynniki zadecydowały o odmowie przyznania specjalnego zasiłku celowego, a to wyklucza możliwość postawienia organom zarzutu przekroczenia granic uznania administracyjnego i dopuszczenia się dowolności przy rozpatrywaniu wniosku. W ocenie Sądu, skarżący ma możliwość korzystania z nieodpłatnej pomocy prawnej, ale jednocześnie należy zwrócić uwagę, że ewentualne postępowanie ze stosunku pracy w Sądzie Pracy wolne jest od kosztów sądowych, a w jego ramach skarżący ma możliwość złożenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, tak aby skutecznie dochodzić swoich roszczeń z umów zlecenia. Nie jest zatem pozbawiony nieodpłatnej pomocy prawnej, na którą wnioskuje o przyznanie zasiłku celowego w przedmiotowej sprawie. Reasumując, zdaniem sądu, postępowanie przed organami zostało przeprowadzone prawidłowo, zaś zgromadzony w sprawie materiał był wystarczający do podjęcia właściwego rozstrzygnięcia. Jeśli natomiast chodzi o ocenę prawną wydanego orzeczenia, to należy stwierdzić, że mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane i zastosowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Mając powyższe na uwadze sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935).