II SA/Bk 733/11
PostanowienieWSA w Białymstoku2011-12-02
Skład orzekający: Tomasz Oleksicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne, osiągająca niskie dochody, ponosząca straty i zadłużona, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne, która wykaże, że jej dochody (renta, dopłaty bezpośrednie) są niewystarczające do pokrycia bieżących wydatków (w tym kosztów utrzymania gospodarstwa) i jednocześnie ponosi znaczące straty, zadłużenie oraz nie posiada oszczędności, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania jest kluczowym kryterium.Stan faktyczny
E. S., rolnik samotnie prowadzący gospodarstwo rolne, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał na straty w plonach, niskie dochody z renty (332 zł miesięcznie), wysokie koszty utrzymania gospodarstwa i bieżące wydatki (840 zł miesięcznie), zadłużenie wynikające z postępowań egzekucyjnych oraz brak zasobów pieniężnych. Mimo otrzymania dopłat bezpośrednich (21.374,69 zł) i jednorazowego dochodu ze sprzedaży zboża, jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 02 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
E. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata podając, iż jest rolnikiem samotnie prowadzącym gospodarstwo rolne
położone na bardzo słabych glebach. W latach 2010 i 2011 w rezultacie opadów deszczu wnioskodawca poniósł straty w plonach w łącznej kwocie 30.000 zł. Orzeczeniem komisji lekarskiej KRUS skarżący został uznany za czasowo niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym, powyższe skutkuje tym, iż zachodzi konieczność wynajmowania pracowników do cięższych prac w gospodarstwie,
co zwiększa koszty tej działalności. Produkcja rolna została ograniczona do najmniej pracochłonnej, tym samym mniej dochodowej. W roku bieżącym znacznie wzrosły ceny środków produkcji rolnej tj. oleju napędowego, części zamiennych, środków ochrony roślin, nawozów mineralnych. Majątek wnioskodawcy stanowi nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, drewniany dom o powierzchni [...] m² z [...] r. oraz stare i niefunkcjonalne budynki gospodarskie. E. S. nie posiada zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Źródłem utrzymania skarżącego pozostaje renta w wysokości 332 zł miesięcznie. Jednorazowo wnioskodawca uzyskał 2.000 zł z tytułu sprzedaży zboża. Przeciwko E. S. prowadzone są trzy postępowania egzekucyjne. W dniach [...] września – [...] października br. skarżący przebywał w szpitalu w związku z doznanym urazem głowy (k. 12-13).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 07 listopada 2011 r. (k. 17) skarżący wskazał, iż prowadzi typowe gospodarstwo rolne z uprawą zbóż, ziemniaków i kukurydzy na paszę oraz użytkami zielonymi tj. łąki i pastwiska. Obecnie w gospodarstwie są [...] krowy i [...] sztuki młodego bydła. E. S. podniósł, iż w [...] 2011 r. otrzymał dopłatę bezpośrednią do gruntów rolnych w kwocie 21.374,69 zł. Wnioskodawca obecnie nie sprzedaje mleka. Miesięczne wydatki skarżącego to 840 zł, w tym: żywność – 500 zł; opłata za energię elektryczną – 160 zł, woda – 30 zł; telefon – 150 zł. Skarżący nie posiada samochodu osobowego.
Do akt sprawy E. S. dołączył: szpitalną kartę informacyjną
(k. 14); pokwitowania dokonanych opłat na rzecz komorników (k. 15); fakturę za sprzedane zboże z dnia [...] sierpnia 2011 r. (k. 20); decyzję KRUS z dnia [...] marca 2011 r. ustalającą wysokość renty (k. 21).
Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W rozpatrywanym przypadku E. S. dowiódł, iż nie jest
w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jedynym stałym źródłem utrzymania skarżącego pozostaje renta w wysokości 332,00 zł miesięcznie oraz dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych w wysokości 21.374,69 zł. E. S. nie osiąga dochód z tytułu sprzedaży mleka, dnia [...] sierpnia 2011 r. uzyskał jednorazowy dochód
z tytułu sprzedaży zboża w kwocie 2.020,04 zł (k. 20). W skład majątku wnioskodawcy wchodzą: nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha oraz drewniany dom o powierzchni [...] m² z [...] r. Z powodu złej pogody (deszcze) szacunkowe obniżenie przychodu wyniosło w 2011 r. około 13.000 zł. Miesięczne wydatki skarżącego wynoszą 840 zł (żywność, energia elektryczna, woda, telefon). Podkreślenia wymaga, że wykazane wydatki nie obejmują kosztów produkcji rolnej. We wrześniu br. wnioskodawca uiścił 805,67 zł z tytułu egzekucji komorniczych
(k. 15) .
Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość osiąganego stałego miesięcznego dochodu w połączeniu z ponoszonymi wydatkami oraz
brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż E. S. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2
w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło