II SA/Bk 733/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. Sz. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy postanawia: cofnąć skarżącemu przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. referendarz sądowy – po rozpatrzeniu wniosku E. Sz. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego - uwzględnił wniosek w całości. W uzasadnieniu podano, że wnioskodawca dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jedynym stałym źródłem utrzymania jest renta w wysokości 332,00 zł miesięcznie oraz dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych w wysokości 21.374,69 zł. E. Sz. nie osiąga dochód z tytułu sprzedaży mleka, dnia 11 sierpnia 2011 r. uzyskał jednorazowy dochód z tytułu sprzedaży zboża w kwocie 2.020,04 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzą: nieruchomość rolna o powierzchni 18 ha oraz drewniany dom o powierzchni 60 m² z 1908 r. Z powodu złej pogody (deszcze) szacunkowe obniżenie przychodu wyniosło w 2011 r. około 13.000 zł. Miesięczne wydatki skarżącego wynoszą 840 zł (żywność, energia elektryczna, woda, telefon), przy czym nie obejmują kosztów produkcji rolnej. We wrześniu 2011 r. wnioskodawca uiścił 805,67 zł z tytułu egzekucji komorniczych. W piśmie procesowym z dnia 17 lutego 2012 r. uczestnik postępowania T. M. wskazał, że zbyt liberalnie potraktowano sytuację materialną skarżącego, albowiem w gruncie rzeczy jest ona dobra. Wskazał, że powyższe powoduje, iż E. Sz. lawinowo wszczyna bezpodstawne procesy i naraża przeciwników procesowych na zbędne koszty. Skarżący faktycznie prowadzi gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni około 27 ha, w złożonym oświadczeniu znacznie zaniżył jego obszar. Posiada maszyny rolnicze: ciągnik rolniczy Ursus 3512, zetor 7211, zetor 10111, kombajn zbożowy, bizon rekord, kombajn ziemniaczany Anna, kombajn do zbioru buraków, rozrzutnik obornika, ładowacz rolniczy Cyklop, komplet maszyn do uprawy ziemi oraz zbioru zielonek, samochód ciężarowy marki Star 200, dwie przyczepy rolnicze. Posiada również zabudowania gospodarskie (stodoła i obora), nie posiada nikogo na utrzymaniu i w ocenie uczestnika postępowania, jest w stanie pokryć wydatki związane z toczącą się sprawą. W piśmie uzupełniającym z dnia 18 lutego 2012 r. uczestnik postępowania podał, że skarżący posiada kilkanaście sztuk bydła oraz znaczny udział we wspólnocie leśnej w Ż. W. W związku z tą informacją Sąd wystąpił do Starosty W., Gminy C. i Wójta Gminy K. o przedłożenie informacji o jakiej powierzchni grunty posiada E. Sz. Z otrzymanej informacji wynika, że powierzchnia gruntów stanowiących własność E. Sz. wynosi 27. 0625 ha (informacja z Gminy K. i z Gminy C.). Z nadesłanej przez Starostę W. informacji z rejestru gruntów wynika, że skarżący jest właścicielem 23.3215 ha z czego 4.5943 ha jest w dzierżawie G. T. Nadto jest współwłaścicielem w 4/548 części nieruchomości o powierzchni 37.3300 ha, w ½ części nieruchomości o powierzchni 12.9590 ha, w ¼ części nieruchomości o powierzchni 0.3000 ha i w 1/3 części nieruchomości o powierzchni 0.0290 ha. Wnioskodawca ustosunkowując się do pisma uczestnika postępowania przedłożył kopię dokumentów, które w jego ocenie są dowodem bardzo trudnej sytuacji materialnej – postanowienia Sądu Rejonowego w W. M. dotyczące odroczenia spłaty należności sądowych (postanowienie z [...] listopada 2011 r. odraczające spłatę na dzień 15 marca 2012 r., postanowienie z [...] października 2011 r. odraczające spłatę na dzień 30 grudnia 2011 r., postanowienie z [...] czerwca 2011 r. odraczające spłatę na dzień 29 września 2011 r.), orzeczenia sądów z treści których wynika, że wnioskodawca zobowiązany jest do zapłaty w sumie 3.984, 42 zł (postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 2012 r., wyrok Sądu Rejonowego w W. M. z dnia [...] czerwca 2011 r., postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] grudnia 2011 r.), opinia Wojewody o wysokości poniesionej szkody w okresie od 1 lipca do 6 sierpnia 2011 r. – 12.386,24 zł, protokół zajęcia ruchomości z dnia 13 lipca 2011 r., tytuły wykonawcze z 27 czerwca 2011 r. i 29 kwietnia 2011 r., zaświadczenie lekarskie, dowody zajęcia wierzytelności z 2 czerwca 2009 r., 4 września 2010 r., 23 stycznia 2009 r. Ponadto wnioskodawca poinformował, że część gruntów wydzierżawia za symboliczną opłatę i że znaczna część gruntów jest we współwłasności z rodziną. Wnioskodawca oświadczył również, że oprócz załączonych dokumentów nie opłaca następujących zobowiązań: zwrot nienależnie pobranego świadczenia dla ARiMR kwota 2.800 zł, zapłata za ziemniaki około 1.200 zł, koszty sądowe i grzywna w sprawie karnej około 1.000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Zgodnie z treścią 249 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd może cofnąć przyznane prawo pomocy w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na postawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Z przepisu tego wynika, że cofnięcie prawa pomocy może nastąpić w wypadku, gdy strona wprowadziła Sąd w błąd co do swojej sytuacji majątkowej, rodzinnej czy zdolności płatniczych. W niniejszej sprawie Sąd orzekając w przedmiocie cofnięcia przyznania prawa pomocy ocenił okoliczności powołane przez skarżącego w oświadczeniu konfrontując je z uzyskaną informacją dotyczącą powierzchni posiadanych przez niego gruntów. I tak, we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że posiada nieruchomość rolną o powierzchni 18 ha natomiast z informacji uzyskanej przez Sąd wynika że jest on właścicielem gruntów o powierzchni 27,0625 ha. Wprowadzenie w błąd Sądu w tym zakresie niewątpliwie przekłada się na ocenę sytuacji majątkowej skarżącego. Większa powierzchnia posiadanych gruntów o około 10 ha potencjalnie oznacza większy dochód czy to z umów dzierżawy, czy też z dopłat ze środków UE. W konsekwencji stwierdzić należy, że skarżący uzyskuje wyższe dochody niż zadeklarowane. Takie zachowanie stanowiło przesłankę do cofnięcia przyznanego mu prawa pomocy. Sąd cofnął je w części przyjmując, że wnioskodawca ma możliwość partycypowania w kosztach sądowych, które aktualnie wynoszą 200 zł (wpis sądowy). Uiszczenie tej kwoty w ocenie Sądu, nie spowoduje uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącego – art. 246 § 1 pkt 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazać bowiem należy, że średni dochód skarżącego, uwzględniający wydatki, wynosi około 2.000 zł (renta, dopłaty oraz dochód z nieujawnionej powierzchni gruntów). Przy czym przedłożone do akt sprawy dokumenty, mające świadczyć o złej sytuację majątkowej skarżącego, w ocenie Sądu, nie odzwierciedlają aktualnego zadłużenia. Dotyczą bowiem wcześniejszych okresów, np. informacje o zajęciu wierzytelności dotyczą lat 2009 – 2010 r., dokumentem stwierdzającym najpóźniejszą zaległość jest postanowienie Sądu Rejonowego w W. M. dotyczące odroczenia spłaty należności sądowych na dzień 15 marca 2012 r. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 249 w związku z art. 263 i na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.