II SA/Bk 734/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.),, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 06 listopada 2008 r. sprawy ze skargi M. P., M. P. i T. P. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2003 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o nakazanie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2003r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., na podstawie art. 138§1 pkt 2 i art. 105 §1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 106, poz. 1126 ze zm.), uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...] września 2003r. nr [...] odmawiającą wydania nakazu Przedsiębiorstwu Budowlano- Handlowemu "[...]" s.c. S.E. J., W.M. M. w B., dokonania naprawy rys i spękań w lokalu nr 3 w budynku przy ul. W. 7 w B., na skutek dokonanej rozbudowy sąsiedniego budynku mieszkalnego przy ul. W. 5 w B. i orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna: Postępowanie administracyjne w sprawie wpływu modernizowanego i rozbudowanego budynku mieszkalno - usługowego przy ul. W. 5 w B. na stabilność i elementy konstrukcyjne sąsiedniego budynku mieszkalnego przy ul. W. 7 w B. wszczęte zostało w 1999r. na wniosek G. i M. P. Organy nadzoru budowlanego w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustaliły, że budynek przy ul. W. 5 w obecnej formie i kształcie powstał w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lutego 1998r. wydaną przez Prezydenta Miasta B. obejmującą remont, modernizację i rozbudowę zabytkowego budynku z przeznaczeniem usługowo- mieszkalnym. Projekt budowlany, z uwagi na wpisanie przedmiotowego budynku do rejestru zabytków, został pozytywnie uzgodniony zezwoleniem z dnia [...] stycznia 1998r. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w B. Po stwierdzeniu, że budynek został wykonany zgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę, Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] sierpnia 1999r. wydał pozwolenie na jego użytkowanie. Sprawa prawidłowości prowadzonego postępowania administracyjnego w zakresie w/w pozwolenia na budowę została ostatecznie rozstrzygnięta decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003r. na podstawie której utrzymana została w mocy decyzja Wojewody P. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. W wyniku przeprowadzonych w dniu 28 czerwca 1999r. oględzin w budynku mieszkalnym skarżących, tj. w budynku położonym przy ul. W. 7 organy nadzoru budowlanego ustaliły, że w pomieszczeniach bezpośrednio przyległych do wybudowanego budynku występują spękania i rysy na ścianach i sufitach. Wobec powyższego zażądano od inwestora i jednocześnie wykonawcy przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej wpływu użytkowanego budynku nr 5 na stabilność elementów konstrukcyjnych budynku nr 7. Żądana ekspertyza została przedłożona w dniu 14 października 1999r. Ekspertyza opracowana została już po formalnym zakończeniu budowy i rozpoczęciu użytkowania budynku. W dniu 9 lipca 2001r. z udziałem zainteresowanych stron przeprowadzono ponowne oględziny istniejących rys i spękań w mieszkaniu skarżących podczas których M. P. złożył do protokołu oświadczenie zgodnie z którym nie wyraził zgody aby inwestor dokonał remontu i podniósł, że będzie dążył do uzyskania zadośćuczynienia finansowego. Z uwagi na znaczny upływ czasu (sprawa dwukrotnie była rozpoznawana przez NSA, akta sprawy były również w sądzie cywilnym) organy nadzoru budowlanego przed podjęciem rozstrzygnięcia merytorycznego dodatkowo, postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2001r., zażądały od inwestora opinii technicznej dotyczącej dalszego wpływu użytkowanego budynku nr 5 na stabilność elementów konstrukcyjnych budynku nr 7. Wymagana opinia techniczna została złożona w dniu 24 sierpnia 2001r. Organ I instancji w oparciu o zebrany materiał dowodowy przede wszystkim w oparciu o treść protokołów oględzin a także dwóch niezależnych od siebie opracowań konstrukcyjnych przedłożonych przez inwestora z których wynika, że zrealizowany budynek nr 5 nie ma żadnego wpływu na stateczność, stabilność, konstrukcję i stan techniczny budynku nr 7 (opinia techniczna z dnia 14 października 1999r.), gdyż położone obok siebie budynki w zabudowie plombowej konstrukcyjnie są niezależne, nie mają ze sobą żadnych wspólnych elementów, począwszy od ław fundamentalnych aż do więźby dachowej (opinia techniczna z dnia 24 sierpnia 2001r.), nie stwierdził aby budynek zamieszkały przez skarżących powodował bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia z powodu rozbudowanego budynku nr 7 i odmówił wydania nakazu dokonania przez inwestorów napraw rys i spękań w lokalu mieszkalnym skarżących. Organ zaznaczył przy tym, że biorąc pod uwagę treść oświadczenia M. P. naprawa powstałych spękań i rys dotyczy wyłącznie sfery cywilnoprawnej poprzez wypłatę odszkodowania. Odwołanie od powyższej decyzji zostało wniesione przez G. i M. P. w którym zażądali aby organ odwoławczy jednoznacznie odpowiedział na pytanie czy uszkodzenia ich budynku mieszkalnego spowodowane zostały rozbudową i modernizacją budynku nr 5. Organ II instancji uchylił zaskarżona decyzję i umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. Opierając się na materiale dowodowym zgromadzonym przez organ I instancji, stwierdził że nie istnieje żadne zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia z powodu rozbudowanego budynku nr 5 na budynek sąsiedzki nr 7, a żądanie M. P. dotyczące zadośćuczynienia finansowego nie jest normowane przez prawo budowlane i dotyczy wyłącznie sfery cywilnoprawnej. Od decyzji tej skargę do sądu administracyjnego w dniu 12 listopada 2003r. wywiódł M. P., działając w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik G. P. i podniósł, że kwestionowana decyzja w swej treści nie udzieliła odpowiedzi na pytanie zawarte w odwołaniu, a mianowicie czy rozbudowa i modernizacja budynku nr 5 przy ul. W. miały wpływ na uszkodzenia budynku mieszkalnego skarżących. Skarżący wskazali na następujące fakty, które ich zadaniem doprowadziły do powstania uszkodzeń: całkowite zniszczenie przez inwestora zabytkowej kamienicy, która znajduje się w rejestrze Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, brak badań geologicznych niezbędnych do wykonania projektu 2 - piętrowego budynku mieszkalno – usługowego w miejsce 1 - piętrowej zabytkowej kamienicy, odsłonięcie przy posadawianiu budynku mieszkalno – usługowego ławy fundamentalnej budynku skarżących i jej nie zabezpieczenie. Nadto skarżący podnieśli, że inspiratorem dostarczenia ekspertyzy opracowanej przez Z. K. był organ nadzoru budowlanego. Wskazując na powyższe wnieśli o wydanie werdyktów sądowych we wszystkich wymienionych przez nich kwestiach spornych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 11 marca 2004r. postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie zostało zawieszone do czasu wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie ze skargi G. i M. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 stycznia 2003r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody P. wydaną w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego obejmującego remont, modernizację i rozbudowę budynku przy ul. W. 5. Po oddaleniu skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny, postępowanie w sprawie zostało podjęte w dniu 26 września 2006r. Postanowieniem z dnia 15 marca 2007r. ponownie, toczące się postępowanie sądowe zostało zawieszone z uwagi na śmierć skarżącej G. P., do czasu zgłoszenia lub wskazania jej następców prawnych. Skarżący M. P. pismem procesowym z dnia 24 listopada 2007 r. nadesłał do Sądu kserokopię testamentu G. P. w formie aktu notarialnego z treści którego wynika że do całości spadku G. P. powołała swoje wnuki M. i T. P. (w ½ części każdy z nich). W związku z powyższym zobowiązano następców prawnych, którzy podali że przygotowują wniosek o stwierdzenie nabycia spadku do przełożenia stosownego postanowienia. Sąd ustalił jednak, że w sądzie spadku nie została zarejestrowana sprawa o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej G. P. (ostatnia informacja pochodzi z dnia poprzedzającego termin rozprawy na której został wydany wyrok, tj. z dnia 5 listopada 2008r. k.329). W związku z powyższym postępowanie w sprawie zostało podjęte i sprawa została skierowana na rozprawę. O terminie rozprawy zostali zawiadomieni M. P., organ, uczestniczy postępowania a także M. i T. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności mająca umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz zawartą w skardze argumentacją. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Sąd zobowiązany jest natomiast do oceny zachowań organów administracji publicznej w danej sprawie, zatem jego kontrola zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd administracyjny dokonuje kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Skarga złożona w przedmiotowej sprawie nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja organu nadzoru budowlanego na podstawie której zostało umorzone, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie wpływu modernizowanego i rozbudowanego budynku mieszkalno - usługowego przy ul. W. 5 w B. na stabilność i elementy konstrukcyjne sąsiedniego budynku mieszkalnego przy ul. W. 7 w B. Zgodnie z przepisem art. 84 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. nr 106, poz. 1126 ze zm.), do zadań organów nadzoru budowlanego należy m.in. kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego, a także kontrola działania organów administracji architektoniczno - budowlanej. Kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego obejmuje kontrolę zgodności wykonania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę – art. 84a ust. 1 pkt 1 w/w ustawy. Dokonując kontroli stosowania przepisów prawa budowlanego organy nadzoru budowlanego w myśl art. 84a ust. 2 pkt 1 i 2 badają prawidłowość postępowania administracyjnego przed organami administracji architektoniczno – budowlanej oraz wydawanych w jego toku decyzji i postanowień a także sprawdzają wykonywanie obowiązków wynikających z decyzji i postanowień wydanych na podstawie przepisów prawa budowlanego. Oznacza to, że organy nadzoru budowlanego w przypadku stwierdzenia, że roboty budowlane wykonane zostały zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę nie mają prawa ingerować i zobowiązane są do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie ustaliły, że budynek przy ul. W. 5 w obecnej formie i kształcie powstał w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lutego 1998r. wydaną przez Prezydenta Miasta B. obejmującą remont, modernizację i rozbudowę zabytkowego budynku z przeznaczeniem usługowo - mieszkalnym. Projekt budowlany, z uwagi na wpisanie przedmiotowego budynku do rejestru zabytków, został pozytywnie uzgodniony zezwoleniem z dnia [...] stycznia 1998r. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Białymstoku. Po stwierdzeniu, że budynek został wykonany zgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę, Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] sierpnia 1999r. wydał pozwolenie na jego użytkowanie. Sprawa prawidłowości prowadzonego postępowania administracyjnego w zakresie w/w pozwolenia na budowę została ostatecznie rozstrzygnięta decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003r. na podstawie której utrzymana została w mocy decyzja Wojewody P. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wywiedzioną od decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Nadto organy nadzoru budowlanego przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w przedmiocie określenia wpływu nowoprzebudowanego budynku nr 5 na stateczność i konstrukcję budynku nr 7. Podstawę ustaleń w tym przedmiocie stanowiła ekspertyza techniczna sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego z dnia 24 sierpnia 2001r. Z treści tej ekspertyzy, opracowanej na podstawie dokonanych wizji lokalnych, odkrywek badań makroskopowych, obliczeń statystycznych i analizy zaistniałych zjawisk, wynika, że budynki nr 5 i 7 są usytuowane w zabudowie zwartej – plombowej co oznacza, że każdy z nich stanowi samodzielną konstrukcję, umożliwiająca samodzielne funkcjonowanie, niezależnie od stanu technicznego "sąsiada", jego istnienia bądź nieistnienia. Wobec powyższego rzeczoznawca stwierdził, że przebudowany budynek nr 5 nie ma żadnego wpływu na stateczność, konstrukcję i stan techniczny budynku nr 7. Powstałe rysy w mieszkaniu skarżących jak i poza tym lokalem, nie mają żadnego związku przyczynowego z przebudowym budynkiem. Dodatkowo z uwagi na długi okres czasu rozpoznawania sprawy organy nadzoru budowlanego przed podjęciem rozstrzygnięcia merytorycznego zobowiązały inwestora do przełożenia opinii technicznej dotyczącej dalszego wpływu użytkowanego budynku nr 5 na stabilność elementów konstrukcyjnych budynku nr 7. Z przełożonej opinii sporządzonej również przez uprawnioną osobę wynika, że budynek nr 5 po zakończeniu budowy i w trakcie jego użytkowania nie ma żadnego wpływu na budynek nr 7. W zaistniałej sytuacji faktycznej i prawnej organy nadzoru budowlanego prawidłowo postąpiły uznając, iż brak było w sprawie podstaw do prowadzenia postępowania w ramach nadzoru budowlanego. Legalności postępowania organów nadzoru budowlanego nie podważają argumenty skarżących zawarte w uzasadnieniu skargi. Wskazali oni, że do uszkodzenia ich budynku mieszkalnego doprowadziły następujące okoliczności faktyczne: całkowite zniszczenie przez inwestora zabytkowej kamienicy, która znajduje się w rejestrze Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, brak badań geologicznych niezbędnych do wykonania projektu 2 - piętrowego budynku mieszkalno – usługowego w miejsce 1 -piętrowej zabytkowej kamienicy, odsłonięcie przy posadawianiu budynku mieszkalno – usługowego ławy fundamentalnej budynku skarżących i jej nie zabezpieczenie. Po pierwsze, jak już wskazano powyżej, projekt budowlany będący integralną częścią pozwolenia na budowę obejmującego remont, modernizację i rozbudowę zabytkowego budynku nr 5 został pozytywnie uzgodniony zezwoleniem z dnia [...] stycznia 1998r. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Białymstoku. Odnośnie zarzutu dotyczącego braku badań geologicznych w projekcie budowlanym podnieść należy, że o konieczności ich przeprowadzenia decyduje projektant a kompetencję do oceny jego decyzji w tym zakresie posiadają organy administracji architektoniczno – budowlanej, zatwierdzające projekt budowlany. Prawomocne przesądzenie o zgodności z prawem decyzji o pozwoleniu na budowę, której integralną częścią jest projekt budowlany uzasadnia stwierdzenie, że w sprawie niniejszej nie zachodziła potrzeba dokonywania badań geologicznych. Również fakt odsłonięcie przy posadawianiu budynku mieszkalno – usługowego ławy fundamentalnej budynku skarżących i jej nie zabezpieczenie nie miał żadnego wpływu na jego stan techniczny, nośność, konstrukcję i stateczność. Przede wszystkim dlatego, że budynki nr 7 i 5 nie mają ze sobą żadnych wspólnych elementów, począwszy od ław fundamentalnych aż do więźby dachowej. Ponadto z treści ekspertyzy technicznej wynika, że jednostkowe obciążenia podłoża gruntowego pod ława Ł1A zrealizowanego budynku nr 5 (sąsiadująca z ławą fundamentalną budynku nr 7) ,są takie same jak przed przebudową. Rzeczoznawca na podstawie obliczeń sprawdzających stwierdził, że wobec braku przyrostu naprężeń w gruncie pod tą ławą po przebudowie, wykluczone jest tym samym zjawisko ewentualnego zwiększonego osiadania spowodowanego modernizacją budynku nr 5. Bezzasadny pozostaje również zarzut, że inspiratorem dostarczenia ekspertyzy opracowanej przez rzeczoznawcę budowlanego był organ nadzoru budowlanego. Zleceniodawcą sporządzenia ekspertyzy był bowiem inwestor a nie organ a konieczność jej opracowania wynikała z potrzeby zbadania i sprawdzenia zarzutów skarżących dotyczących określenia wpływu nowoprzebudowanego budynku nr 5 na stateczność i konstrukcję budynku nr 7. Końcowo zaznaczyć należy, że z treści oświadczenia M. P. złożonego do protokołu oględzin sporządzonego w dniu 9 lipca 2001r., z treści skargi oraz z treści pism załączonych do akt sprawy wynika że głównym celem wszczętego postępowania było uzyskanie od inwestora zadośćuczynienia finansowego, tego typu roszczenia są zaś właściwe dla sfery cywilnoprawnej i rozstrzygane są przez sądy powszechne. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.