II SA/Bk 736/05
WyrokWSA w Białymstoku2006-01-26
Skład orzekający: Stanisław Prutis, Wojciech Stachurski, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej może obciążyć jednostkę opłatą za czynności kontrolne w przypadku stwierdzenia odprysków farby na pojemnikach do gromadzenia odpadów, jeśli stanowią one naruszenie wymagań technicznych, a nie higienicznych i zdrowotnych?Ratio decidendi
Organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie może obciążyć jednostki opłatą za czynności kontrolne, jeśli stwierdzone uchybienia, takie jak odpryski farby na pojemnikach do odpadów, stanowią naruszenie wymagań technicznych, a nie higienicznych i zdrowotnych. Opłaty pobiera się wyłącznie w przypadku stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, które mogą uzasadniać przeprowadzenie badań laboratoryjnych lub innych czynności wykraczających poza bieżący nadzór.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Państwowej Komunikacji Samochodowej zostało obciążone opłatą za czynności kontrolne w wysokości 42,52 zł z powodu stwierdzenia odprysków farby na pojemnikach do gromadzenia odpadów na dworcu. Organ uznał to za naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych. Przedsiębiorstwo odwołało się, twierdząc, że przepisy nie dają podstaw do ingerencji Inspekcji Sanitarnej w takich przypadkach. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, powołując się na obowiązek kontroli stanu sanitarnego nieruchomości. Przedsiębiorstwo zaskarżyło decyzję do WSA, argumentując brak podstaw prawnych do obciążenia opłatą za naruszenie wymagań technicznych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie asesor WSA Wojciech Stachurski,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Joanna Czubkowska, po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej w B. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie obciążenia opłatą za czynności kontrolne 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą jej wydanie decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w H. z dnia [...] maja 2005 roku nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. na rzecz skarżącego Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej w B. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrot kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w H. z dnia [...] maja 2005r. nr [...] obciążającą Przedsiębiorstwo Państwowej Komunikacji Samochodowej w H. opłatą w wysokości 42,52 zł. za czynności kontrolne przeprowadzone na dworcu.
U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia:
W dniu 21 kwietnia 2005r. w ramach sprawowania bieżącego nadzoru sanitarnego pracownik Powiatowej Stacji Sanitarno- Epidemiologicznej w H. przeprowadził kontrolę kompleksową dworca Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej w H. ul. D. [...]. W wyniku kontroli stwierdzono odpryski farby na pojemnikach do gromadzenia odpadów zainstalowanych przy stanowiskach odjazdowych dla podróżnych nr l, 2 i 3. Powyższe uchybienia ujęto w protokole kontroli sanitarnej nr [...] z dnia 21.04.2005r.
W dniu 09.05.2005r. Przedsiębiorstwo Państwowej Komunikacji Samochodowej w B. P. powiadomiło Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w H. pismem z dni 05.05.2005r. o wykonaniu zaleceń zawartych w/w protokole.
W związku z powyższym w dniu 12.05.2005r. pracownik Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w H. przeprowadził rekontrolę zaleceń i stwierdził, iż pojemniki do gromadzenia odpadów przy stanowiskach odjazdowych zostały odmalowane - co odnotował w protokole kontroli sprawdzającej znak: [...] z dnia 12.05.2005r.
Wobec powyższego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B.w dniu [...].05.2005r. wydał decyzję: nr [...] umarzającą postępowanie w powyższej sprawie oraz decyzję nr [...] obciążającą opłatą za czynności kontrolne w wysokości 42,52 zł Przedsiębiorstwo Państwowej Komunikacji Samochodowej w H.
W uzasadnieniu decyzji o obciążeniu opłatą za czynności kontrolne wskazano, że zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w przypadku stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych za badania i inne czynności wykonywane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, pobierana jest opłata w wysokości kosztów ich wykonania. Jako, że na podstawie przeprowadzonej kontroli sanitarnej w dniu 21 kwietnia 2005r. dworca PKS w H. stwierdzono naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych kosztami postępowania kontrolnego zostało obciążone Przedsiębiorstwo Państwowej Komunikacji Samochodowej w H. Opłatę w/w wysokości ustalono według bezpośrednich i pośrednich kosztów kontroli na które składa się; średnie wynagrodzenie pracowników wg stawek osobistego zaszeregowania, koszty materialne, narzut wynikający z kosztów utrzymania Państwowej Stacji Sanitarno- Epidemiologicznej.
Pismem z dnia 02.06.2005r. Przedsiębiorstwo Państwowej Komunikacji Samochodowej w B. P. odwołało się od przedmiotowej decyzji. W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, iż "powołane w protokole kontroli Nr [...] przepisy ustawy o utrzymaniu czystości nie dają podstaw do żądań ani poleceń wskazanych w protokole z dnia 22.04.2005r.[...], bowiem nie regulują sprawy malowania koszy"
Organ II instancji zważył co następuje:
Zgodnie z art. 4 ust l pkt.2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr. 90, póz. 575 z późn. zm) do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne w szczególności dotyczących utrzymania (...) należytego stanu higienicznego nieruchomości..
Z kolei art. 5 ust. l ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. Nr 132, póz. 622 z późn. zm) zobowiązuje właścicieli do określonego zachowania w zakresie stanu sanitarnego nieruchomości.
Tak więc Inspekcja Sanitarna zobowiązana jest do kontroli przestrzegania przez właścicieli warunków sanitarnych określonych odrębnymi przepisami, w tym wypadku ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżyło Przedsiębiorstwo Państwowej Komunikacji Samochodowej w B. P. i wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej bez podstawy prawnej i obciążenie kosztami postępowania Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. W uzasadnieniu wskazano, że zarówno przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jak i przepisy ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie dają podstaw do ingerencji Państwowego Inspektora Sanitarnego w przypadku stwierdzenia odprysków farby na koszach na śmieci i w konsekwencji wydania polecenia dotyczącego zamalowania odprysków. Skarżący przy tym wskazał, że nie kwestionuje uprawnień Państwowego Inspektora Sanitarnego, ale uważa, że jego postępowanie w niniejszej sprawie było ich przekroczeniem i zmierzało do uzyskania nienależnego świadczenia za działania prowadzone bez podstawy prawnej.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. W uzasadnieniu wskazano, że w myśl art. 36 ust. 1i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania. Opłaty zaś ponosi osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Jako, że w wyniku kontroli stwierdzono naruszenia wymagań higieniczno- sanitarnych w postaci odprysków farb na pojemnikach do gromadzenia odpadów, organ uprawniony był do obciążenia strony opłatą, do czego upoważniał go w/w przepis. Nadto wskazano, że z uwagi na to, że w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, póz. 690 ze zm).nie określono w sposób pełny co należy rozumieć pod pojęciem utrzymania pojemników służących do czasowego gromadzenia odpadów stałych w odpowiednim stanie ,inspekcja sanitarna, jako powołana do nadzoru nad warunkami sanitarnymi, w tym zakresie kierowała się własnymi kryteriami. Przy czym zaznaczono, że nierówna powierzchnia spornych koszy spowodowana odpryskami z farby nie pozwala na ich dezynfekcję w stopniu zapewniającym zniszczenie wszystkich bakterii, mogących spowodować choroby lub przeniesienie zakażenia na ludzi. Podniesiono przy tym, że nie można wykluczyć, że pasażerowie korzystający z peronów nie będą dotykać koszy, a tym samym , że nie dojdzie do zakażenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy zasadnie organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej obciążył, działając na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (DZ.U. z 1998r., Nr 90, poz. 575 ze zm.), Przedsiębiorstwo Państwowej Komunikacji Samochodowej w H. opłatą w wysokości 42,52 zł., za czynności kontrolne przeprowadzone na dworcu w wyniku których stwierdzono odpryski farby na pojemnikach do gromadzenia odpadów zainstalowanych przy stanowiskach odjazdowych dla podróżnych nr l, 2 i 3.
Zgodnie z art. 36 ust. 1 w/w ustawy za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Przy czym jak wynika z ust. 2 art. 36 nie pobiera się opłat od w/w podmiotów, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych.
Z treści powyższej regulacji wynika, że opłaty na rzecz organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej pobiera się, jeżeli w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, organ przeprowadził badania laboratoryjne oraz inne czynności w wyniku których stwierdzono naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych.
W przedmiotowej sprawie nie miała miejsca sytuacja uzasadniająca pobranie opłaty na rzecz organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdził odpryski farby na pojemnikach do gromadzenia odpadów.
Przede wszystkim podnieść należy, że w ocenie Sądu, stwierdzenie istnienia odprysków farby na pojemnikach do gromadzenia odpadów nie wymagało od organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej przeprowadzenia badań laboratoryjnych oraz innych czynności wykraczających poza sprawowanie bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego.
Nadto poza wszelką wątpliwością pozostaje, że odpryski farby na pojemnikach nie stanowią naruszeń wymagań higienicznych i zdrowotnych a stanowią naruszenie wymagań technicznych. Powyższe zostało przyznane przez sam organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej w piśmie stanowiącym załącznik do protokołu kontroli sanitarnej, z którego wynika, że pojemniki do gromadzenia odpadów komunalnych są utrzymane w dobrym stanie sanitarno- porządkowym, a odpryski farby na tych pojemnikach zostały odnotowane jako uchybienie techniczne.
W świetle powyższego należy uznać, że organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej bezzasadnie obciążył Przedsiębiorstwo Państwowej Komunikacji Samochodowej w H. opłatą w wysokości 42,52 zł., za czynności kontrolne przeprowadzone na dworcu w wyniku których stwierdzono odpryski farby na pojemnikach do gromadzenia odpadów zainstalowanych przy stanowiskach odjazdowych dla podróżnych nr l, 2 i 3.
Dlatego też na mocy art. 145§1 ust. 1 lit. "a" ustawy z 30 sierpnia 2002r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji.
Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku , a także orzeczenie o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącego poniesionych przez niego kosztów postępowania sądowego – art. 152 i art. 200 w zw. z art. 210 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym.
Powołane przepisy
art. 36 ust. 1 ustawyart. 4art. 5art. 36 ust. 1iart. 36 ust. 1art. 36art. 145§1 ust. 1art. 152art. 200art. 210 § 1 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło