II SA/Bk 737/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. P. i M. P. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] września 2016 Nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty p o s t a n a w i a odmówić przyznania M. P. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. , M. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz córką i jej trojgiem małoletnich dzieci. Źródłem utrzymania rodziny pozostaje jego dochód z emerytury w wysokości 1.000 zł (komornik potrąca 280 zł i rata kredytu 356 zł) oraz dochód uzyskiwany przez żonę wnioskodawcy z tytułu emerytury w kwocie 940 zł (połowa przeznaczana jest na leki, a druga połowa na bieżące wydatki). Dodatkowo skarżący podniósł, iż wychowują z żoną wnuczki, które są u nich w rodzinie zastępczej i zajmują się niepełnosprawną (psychicznie chorą) córką. Ponadto rodzina skarżącego uzyskuje dochód z dopłat do gruntów rolnych w kwocie 25.000 zł. W skład majątku rodziny wnioskodawcy wchodzi: dom o powierzchni [...] m² (wartości 40.000 zł) oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (wartości 40.000 zł), a także obora i stodoła (wartości 140.000 zł) oraz inwentarz żywy o wartości 30.000 zł i ciągnik rolniczy. Rodzina skarżącego nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Końcowo skarżący podniósł, iż ma zaciągnięty kredyt w banku na kwotę 240.000 zł, na paliwo wydaje 20.000 zł, na remonty wydaje 10.000 zł, zaś utrzymanie rodziny wynosi 2.500 zł (k. 12-13). Pismem z dnia 17 listopada 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał skarżącego do złożenia w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, oświadczenia, w którym należało wskazać: rodzaj prowadzonej działalności rolniczej, przy czym należało również podać stan inwentarza żywego oraz posiadane maszyny rolnicze; czy na określoną we wniosku nieruchomość rolną wnioskodawca lub jego żona otrzymali w roku bieżącym dopłaty z Unii Europejskiej - należało określić, w jakiej wysokości i kiedy; miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem oraz związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, z określeniem wysokości poszczególnych wydatków; czy wnioskodawca lub jego małżonka posiadają samochody osobowe, należało wskazać markę, model, rok produkcji pojazdu oraz koszty miesięcznej eksploatacji. Dodatkowo skarżący został zobowiązany do nadesłania: dokumentów poświadczających wysokość miesięcznego dochodu uzyskiwanego z tytułu: prowadzenia gospodarstwa rolnego z okresu trzech ostatnich miesięcy oraz emerytur, a także dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków (k. 17). Wezwanie została doręczone prawidłowo dnia 22 listopada 2016 r. (k. 18), pomimo upływu zakreślonego terminu wnioskodawca nie ustosunkował się do jego treści. Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 j.t.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż źródłem utrzymania sześcioosobowej rodziny pozostaje dochód z emerytur oraz z gospodarstwa rolnego, w łącznej wysokości 4.023 zł miesięcznie (2.083 zł z tytułu dopłat oraz emerytury). W skład majątku rodziny wnioskodawcy wchodzi: dom o powierzchni [...] m² (wartości 40.000 zł) oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (wartości 40.000 zł), a także obora i stodoła (wartości 140.000 zł) oraz inwentarz żywy o wartości 30.000 zł i ciągnik rolniczy. Rodzina skarżącego nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Do wydatków rodziny należy zaliczyć opłacenie: zaciągniętego kredytu w banku na kwotę 240.000 zł, paliwa - 20.000 zł, remontów- 10.000 zł, utrzymania rodziny - 2.500 zł. Dodatkowo komornik potrąca skarżącemu kwotę 280 zł i spłaca on ratę drugiego kredytu - 356 zł. Na utrzymaniu rodziny skarżącego są wnuczki, będące w rodzinie zastępczej oraz chora psychicznie córka. Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z brakiem odpowiedzi wnioskodawcy na cytowane wezwanie z dnia 17 listopada 2016 r., uniemożliwiają pełną ocenę jego sytuacji majątkowej, a w konsekwencji pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie znane są nawet faktyczne miesięczne wydatki ponoszone przez rodziną skarżącego, tak aby móc je porównać z uzyskiwanymi dochodami. Nie znane są również dochody z hodowli bydła o wartości 30.000 zł. Na podstawie danych zawartych we wniosku należy bowiem stwierdzić, iż posiadanie przez rodzinę skarżącego stałych źródeł dochodu i majątku pozwala na uznanie, iż skarżący jest w stanie pokryć wszystkie koszty sądowe w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają majątek. Prawo pomocy stanowi instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności. Wobec powyższych okoliczności należało stwierdzić, iż skarżący nie wykazał w sposób przekonywujący, iż faktycznie znajduje się w sytuacji materialnej, która skutkuje tym, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.