II SA/Bk 74/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. C. Ch. i W. Ch. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych sprawy ze skargi E. C. Ch. i W. Ch. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej p o s t a n a w i a przyznać E. C. Ch. i W. Ch. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. E. C. Ch. i W. Ch. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 16) podając we wniosku, iż pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z trójką dzieci, synową oraz wnuczką. Wnioskodawcy wskazali ponadto, iż źródłem utrzymania ich rodziny jest głównie dochód z gospodarstwa rolnego (sprzedaży mleka) w wysokości około 6.800 zł oraz renta skarżącego w wysokości 434 zł, a także zasiłki rodzinne w łącznej kwocie 442 zł. Wnioskodawcy podkreślili, iż przychody z gospodarstwa rolnego i innych źródeł miesięcznych wynoszą około 7.608 zł, jednakże wydatki na gospodarstwo rolne sięgają 70% tej kwoty. Z pozostałej kwoty utrzymuje się natomiast siedmioosobowa rodzina. Ponadto syn T. jest osobą niepełnosprawną i wymaga leczenia oraz dowożenia do szkoły w Ł., co wiąże się z dużymi kosztami. Natomiast drugi z synów mieszka w domu wnioskodawców razem ze swoją rodziną tj. żoną i córką. Jest on osobą bezrobotną i pomaga w prowadzeniu gospodarstwa domowego. W skład majątku wnioskodawców wchodzi dom o powierzchni [...] m² oraz budynki związane z gospodarstwem rolnym tj. oboro – stodoła, chlewnia i dwa garaże, a także nieruchomości rolne o powierzchni [...] ha (przeliczeniowych [...] ha). Dodatkowo wnioskodawcy posiadają: [...] krów mlecznych, [...] jałowizn, [...] lochy, [...] prosiąt, dwa [...]-letnie ciągniki: Z. i F., [...]-letni samochód osobowy marki O. A. C. oraz stary sprzęt do uprawy roli, w tym siewnik, przyczepę rotacyjną, kosiarkę i pług. Końcowo wnioskodawcy podnieśli, iż posiadają zgromadzone oszczędności w kwocie 3.000 zł. W konkluzji skarżący wywiedli, iż nie są w stanie pokryć kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego rodziny (k. 16-17). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 lutego 2010 roku (k. 19) wnioskodawcy oświadczyli, że na określoną we wniosku nieruchomość rolną otrzymali w 2009 roku dopłaty z UE na łączną kwotę 20.877,69 zł, która została w całości wydatkowana na koszty prowadzenia gospodarstwa rolnego. Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny oraz utrzymaniem gospodarstwa rolnego wynoszą około 13.155,64 zł i przedstawiają się następująco: energia elektryczna – 2.258,05 zł, woda, ścieki – 15 zł, gaz – 100 zł, abonament telefoniczny 109,56 zł, abonament za telefon komórkowy – 125 zł, wyżywienie, artykuły chemiczne, dojazd do szkoły – 2.600 zł, lekarstwa – 280 zł, olej napędowy – 1.400 zł, nawozy – 1.888,83 zł oraz zakup mieszanki dla bydła 4.379,20 zł. Ponadto wnioskodawcy płacą ubezpieczenie w kwocie 878 zł rocznie. Wnioskodawcy podali także, iż wskazane we wniosku oszczędności przeznaczane są na rehabilitację syna T. Ch. oraz zakup sprzętu rehabilitacyjnego lub na gospodarstwo rolne (k. 21-28). Do wniosku Państwo Ch. dołączyli: odcinek za rentę skarżącego (k. 23v), zaświadczenie o otrzymywanych zasiłkach rodzinnych, dodatkach do tych zasiłków oraz zasiłku pielęgnacyjnym (k. 24-25), fakturę ze sprzedaży mleka za listopad 2009 r. na kwotę 9.207,63 zł (k. 26), paragony za leki (k. 26), rachunek za energię elektryczną na kwotę 2.258,05 zł (k. 26), fakturę za zakup oleju napędowego na kwotę 4.199,92 zł (k. 21), fakturę za telefon stacjonarny na kwotę 109,56 zł (k. 28), fakturę za zakup nawozów na kwotę 11.333 zł (k.29), fakturę za zakup sprzętu rehabilitacyjnego na kwotę 3.290 zł (k. 30), dokument polisy ubezpieczeniowej na kwotę 878 zł (k. 32), faktury za zakup mieszani na bydła na łączną kwotę 4.379,20 zł (k. 33-34). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna E. C. Ch. i W. Ch. uzasadnia tezę, iż nie są oni w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W złożonym oświadczeniu wnioskodawcy wykazali bowiem, iż głównym źródłem utrzymania ich siedmioosobowej rodziny pozostaje dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie około 6.800 zł miesięcznie, renta chorobowa wnioskodawcy w kwocie 434,94 zł (k. 23v) oraz otrzymywane zasiłki i świadczenie z pomocy społecznej w łącznej kwocie 442 zł (k. 24-25). Dodatkowo skarżący otrzymali w 2009 r. dopłaty z Unii Europejskiej w wysokości 20.877,69 zł, które zostały przeznaczone na wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Majątek skarżących stanowi dom o powierzchni [...] m² oraz budynki związane z gospodarstwem rolnym tj. oboro – stodoła, chlewnia i dwa garaże, a także nieruchomości rolne o powierzchni [...] ha (przeliczeniowych [...] ha). Dodatkowo wnioskodawcy posiadają: [...] sztuk bydła oraz [...] lochy i [...] prosiąt. W ich gospodarstwie rolnym znajdują się dwa [...]-letnie ciągniki: Z. i F., [...]-letni samochód osobowy marki O. A. C. oraz stary sprzęt do uprawy roli, w tym siewnik, przyczepa rotacyjna, kosiarka i pług. Wykazane - w złożonych do akt sprawy dokumentach i oświadczeniach - wydatki miesięczne wnioskodawców wynoszą ogółem 13.155,64 zł plus ubezpieczenie, rocznie 878 zł. Ponadto wnioskodawcy posiadają oszczędności w kwocie 3.000 zł, które w głównej mierze przeznaczane są na koszty utrzymania niepełnosprawnego syna, w tym zakup sprzętu rehabilitacyjnego, co również znajduje potwierdzenie w przedłożonej do akt sprawy fakturze (k. 30). Powyższe okoliczności, a w szczególności dochód siedmioosobowej rodziny (7.676 zł plus 1.739,80 zł miesięcznie z tytułu dopłat – w sumie kwota około 9.415 zł) w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami na rodzinę i gospodarstwo domowe (około 13.155,64 zł plus ubezpieczenie około 74 zł miesięcznie) pozwalają na stwierdzenie, iż E. C. Ch. i W. Ch. nie są w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i swojej rodziny. Wprawdzie skarżący posiadają oszczędności w kwocie 3.000 zł, niemniej kwota ta w głównej mierze przeznaczana jest na rehabilitację niepełnosprawnego syna i zakup potrzebnego sprzętu rehabilitacyjnego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.