II SA/Bk 742/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Jarosław Sacharczuk, po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi M. D. i M. D. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych Oddala skargę. Decyzją z dn. [...].09.2004r. o nr [...] Wojewoda P. wskutek odwołań M. i M. D. oraz A. i P. S. utrzymał w mocy decyzję Starosty S. z dn. [...].07.2004r. umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia Państwu A. i P. S. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na podłączeniu pieca c.o. do istniejącego przewodu kominowego usytuowanego w piwnicy bloku mieszkalnego na działce o nr [...]/[...] w K. przy ul. K. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: W dniu 7.05.2002r. A. i P. S. złożyli wniosek do Starostwa S. o udzielenie pozwolenia na przeprowadzenie robót budowlanych polegających na ustawieniu kotła na paliwo stałe w piwnicy budynku wielorodzinnego w K. W dniu 14.08.2001r. została wydana decyzja przez Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. nakazująca P. S. rozbiórkę samowolnie dokonanego podłączenia pieca c.o. do przewodu kominowego, która to rozbiórka (zgodnie z informacją organu) była wykonana na dzień 7.05.2002r. Starosta S., kilkakrotnie wydawał decyzje zezwalające P. S. na przeprowadzenie robót budowlanych mających na celu podłączenie pieca do przewodu kominowego i decyzje te były uchylone przez Wojewodę P. W rezultacie, organ I instancji w dniu [...].07.2004r. wydał decyzję umarzającą postępowanie. Powołał się na wyrok Sądu Rejonowego w S. z [...].08.2002r. sygn. akt I C [...] nakazujący P. S. przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez usunięcie w pomieszczeniu kuchennym P. D. uszkodzeń ścian i stropu oraz zakazujący dalszych naruszeń własności lokalu P. D. poprzez eksploatację pieca c.o. znajdującego się w piwnicy w sposób polegający na jego przyłączeniu do przewodu kominowego. Zdaniem organu I instancji, powyższy wyrok świadczy o tym, że prace budowlane związane z podłączeniem pieca c.o. zostały wykonane i dlatego postępowanie administracyjne zmierzające do udzielenia pozwolenia na te roboty, stało się bezprzedmiotowe. Organ II instancji zgadzając się z orzeczeniem Starosty S. podkreślił, że ubiegając się o pozwolenie na budowę po wykonaniu robót budowlanych czyni bezprzedmiotowym to postępowanie na podstawie art. 105 k.p.a. Art. 28 ustawy prawo budowlane pozwala na rozpoczęcie robót budowlanych jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Skoro przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, roboty zostały zrealizowane przez inwestora to nie było potrzeby wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę. Okoliczność, że piec c.o. został podłączony do przewodu kominowego i w okresie grzewczym jest użytkowany, potwierdzają inne postępowania m.in. postępowanie w sprawie samodzielnego podłączenia pieca c.o. zakończone decyzją z dn. [...].03.2003r. przez PINB w S., który nakazał P. S. opracowanie przez kompetentną osobę inwentaryzacji oraz wydania opinii o zdolności do użytkowania wykonanych robót polegających na podłączeniu pieca c.o. do przewodu kominowego. Fakt samodzielnego podłączenia pieca c.o. przez P. S. wynikał też z wyroku karnego z dn. [...].02.2004r. (sygn. akt [...] Sądu Okręgowego w B.) oraz z oględzin przeprowadzonych dn. [...].09.2004r. przez pracowników organu II instancji. W tej sytuacji, Wojewoda P. uznał, że jedynym rozstrzygnięciem pozostaje umorzenie postępowania, bez możliwości jego merytorycznego załatwienia. Wojewoda wskazał, w odpowiedzi na zarzut P. D., że nie jest kompetentny do likwidacji skutków samowoli budowlanej popełnionej przez P. S., gdyż czynności w tym zakresie należą do Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. i organów nad nim nadrzędnych, przed którymi toczy się postępowanie związane z samowolnym użytkowaniem pieca przez P. S. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiedli M. i M. D. za pośrednictwem pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji Wojewody P. z dnia [...].09.2004r. zarzucili naruszenie: - art. 89 c ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez zaniechanie wydania polecenia Państwowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w S. w celu podjęcia działań zmierzających do usunięcia zagrożenia życia i zdrowia; - art. 82 b ust. 1 w/w ustawy poprzez brak zawiadomienia organu nadzoru budowlanego o stwierdzonych nieprawidłowościach ; - art. 85 b w/w ustawy poprzez brak współdziałania organu w rozstrzygnięciu sprawy i likwidacji zagrożeń wynikających z funkcjonowania pieca c.o.; - art. 6 k.p.a. poprzez niepodjęcie żadnych działań zmierzających do likwidacji samowoli budowlanej zagrażającej zdrowiu i życiu; - art. 7 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób przeczący zasadzie interesu społecznego i obywateli; - art. 8 k.p.a. oraz art. 12 § 1 w związku z art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania i przedłużanie postępowania odwoławczego. Skarżący wnosili o: - uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem konieczności współdziałania z organami nadzoru budowlanego. W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik skarżących wskazał na brak współdziałania organów architektoniczno-budowlanych i nadzoru budowlanego w sytuacji gdy samowolne podłączenie pieca c.o. przez P. S. miało miejsce we wrześniu 2000r. Zarzucił organom nie przywiązywanie wagi do zagrożenia życia i zdrowia skarżących bezprawnym działaniem P. S., który za to został skazany wyrokiem karnym. Zarzucono też nieuzasadnioną przewlekłość postępowania, a w konkluzji podkreślono, że zaskarżona decyzja sankcjonuje istnienie samowoli budowlanej oraz legalizuje fakt bezprawnego użytkowania pieca c.o. przez P. P. i A. S. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda P. wnosił o jej oddalenie. Stwierdził, iż nieprawdziwy jest zarzut braku współdziałania organów architektoniczno-budowlanych i nadzoru budowlanego, podając przykłady wynikające z niniejszego postępowania. Wojewoda wyjaśnił przyczynę przedłużającego się postępowania, zauważając jednocześnie, że strony nie składały zażaleń na bezczynność organu w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Podkreślił, iż wszystkie zarzuty dotyczące likwidacji skutków samowoli budowlanej należy kierować do organu nadzoru budowlanego a nie do organów architektoniczno-budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przede wszystkim, formułując zarzuty skargi, pełnomocnik skarżących nie miał na względzie istoty postępowania toczącego się przed organami architektoniczno-budowlanymi i zakresu ich kompetencji w tym postępowaniu. Niewątpliwym jest, że spór pomiędzy skarżącymi M. i M. D. a A. i P. S. dotyczy samowolnego postawienia przez P. S. pieca c.o. i podłączenia go do przewodu kominowego w budynku wielomieszkalnym, ze szkodą dla skarżących, których mieszkanie bezpośrednio sąsiaduje z tą inwestycją. Niespornym jest również, że takie działanie P. S. powtarza się od 2000 roku i było przedmiotem wielu postępowań: cywilnego, karnego oraz administracyjnych przed organami nadzoru budowlanego. Wniosek o udzielenie pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na ustawieniu kotła na paliwo stałe w piwnicy budynku i podłączenie go do przewodu kominowego, został złożony przez P. S. do Starosty S. w dniu 7.05.2002r. tj. po wykonaniu rozbiórki tegoż podłączenia, orzeczonej decyzją z [...].08.2001 roku. Fakt wszczęcia z dniem 9.12.2002r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. kolejnego postępowania w sprawie samowplnego podłączenia pieca c.o. przez P. S., bez posiadania prawomocnej decyzji pozwalającej na przeprowadzenie tych robót, stanowił już w tym momencie asumpt dla Starosty S. do umorzenia postępowania w zakresie wydania pozwolenia na wykonanie robót budowlanych. Jak słusznie podaje organ, art. 28 ustawy z dn. 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) stanowił o tym, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Ubieganie się o pozwolenie na budowę po wykonaniu robót budowlanych czyni bezprzedmiotowym postępowanie o wydanie takiego pozwolenia i organ architektoniczno-budowlany ma obowiązek wydać decyzję o umorzeniu postępowania na podstawie art.105 k.p.a. Taki sposób zakończenia postępowania jest zgodny z prawem i utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych (m.in. wyroki NSA z 9.12.1999r. sygn. akt SA/Bk328/99; z 15.112000r. sygn. akt IV SA 1164/98; z 6.10.1999r. sygn. akt SA 279/99, 26.10.1998 sygn, akt IV SA1750/96). Dlatego też, zaskarżona decyzja nie może budzić wątpliwości, albowiem merytoryczne rozstrzygnięcie o wydaniu pozwolenia na budowę, w sytuacji jej wykonania, stało się bezprzedmiotowe. Wszelkie zarzuty skargi, oscylując poza meritum sprawy, nie wskazują naruszenia przepisów prawnych, które przemawiałyby za innym rozstrzygnięciem, niż to uczyniono w zaskarżonej decyzji. O ile można przyznać rację skarżącym w zakresie przewlekłości postępowania, które mogłoby być zakończone wcześniej (skoro toczyło się w międzyczasie postępowanie przed organem nadzoru budowlanego w kwestii samowoli), to zarzut ten nie wpływa na wynik postępowania, gdzie możliwe było tylko umorzenie z mocy art. 28 – Prawa budowlanego w związku z art. 105 k.p.a. Zarzuty postawione w skardze tj. naruszenie przepisów art. 89 c ust. 1, art. 82 b ust. 1, art. 85 b ustawy – Prawo budowlane, sprowadzające się do braku współdziałania organów, pozostają poza potrzebą dokonywania ich oceny przez Sąd, gdyż dla wyniku sprawy nie mają znaczenia. Efekt niniejszego postępowania jest taki, że P. S. nie otrzymali pozwolenia na roboty budowlane dotyczące podłączenia pieca c.o. do przewodu kominowego. Zatem trudno zrozumieć intencje skarżących i ich oczekiwania innego załatwienia sprawy (jakiego ?). Wypowiedź pełnomocnika skarżących, iż zaskarżona decyzja "sankcjonuje istnienie samowoli budowlanej .... legalizuje fakt bezprawnego użytkowania pieca c.o. ..." mija się z prawdą. Jak słusznie wskazuje Wojewoda P., to nie organy architektoniczno-budowlane są powołane do likwidacji samowoli budowlanej, lecz organy nadzoru budowlanego. Dlatego też, w innym postępowaniu administracyjnym strony mogą żądać likwidacji pieca c.o. i udowadniać, że jego funkcjonowanie zagraża życiu i zdrowiu skarżących. Mając na względzie powyższe okoliczności i na podstawie art. 151 ustawy z dn. 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.