II SA/Bk 743/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor WSA Jacek Pruszyński, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 lutego 2008 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki obiektu budowlanego - oddala skargę.- Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2007r. nr [...], działając na podstawie art. 138 §1 pkt 2 kpa w zw. z art. 144 kpa, P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] sierpnia 2007r. nr [...] na podstawie którego nałożono na J. M. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 73.396,15 zł, z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym NT TYT-3 nr [...] z dnia [...] stycznia 2007r., w sprawie prowadzonej egzekucji o charakterze niepieniężnym dotyczącej wykonania rozbiórki: 1. części stodoły o wym. 8,50x7,20m od strony zachodniej, 2. przybudówki o wym. 4,20x7,20m przy stodole od strony zachodniej zlokalizowanych na działce o nr geod. [...] w K., 3. przybudówek od strony wschodniej stodoły, zlokalizowanych na działkach o nr geod. [...] i [...] w K., 4. 50 cm podwyższenia istniejącej stodoły, 5. rozbiórki azbestu, który ma utylizować specjalistyczna firma mająca stosowne uprawnienia orzeczonej ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r. nr [...] na podstawie art. 48 ust. 1 - Prawa budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nakazał J. M. rozbiórkę części samowolnie rozbudowanej stodoły z przybudówkami. Decyzja powyższa stała się ostateczna, gdyż żadna ze stron nie złożyła odwołania. W dniu 29 września 2006r. organ nadzoru budowlanego wystosował do J. M. upomnienie, wzywające do wykonania w trybie natychmiastowym nałożonego obowiązku rozbiórki. Następnie tytułem wykonawczym z dnia [...] stycznia 2007r. nr [...] zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne w stosunku do J. M. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007r. nr [...] nałożono grzywnę w wysokości 4.000 zł w celu przymuszenia J. M. do wykonania egzekwowanych obowiązków. Postanowienie to na skutek zażalenia złożonego przez zobowiązanego zostało uchylone przez organ odwoławczy i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia – (postanowienie z dnia [...] lipca 2007r.). Uzasadnieniem decyzji organu II instancji była zachodząca konieczność wyeliminowania licznych naruszeń prawa, których dopuścił się organ I instancji, tj: braku wskazania kompletnej podstawy prawnej, braku uzasadnienia faktycznego i prawnego a w szczególności braku wyczerpującego wyjaśnienia podstawy prawnej jak i sposobu wyliczenia nałożonej grzywny, błędnego wyliczenie opłaty za wydanie postanowienia i kosztów upomnienia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji wydał w dniu [...] lipca 2007r. postanowienie na podstawie którego nałożono na J. M. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 68.094. Od postanowienia tego ponownie zażalenie złożył J. M. Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] lipca 2007r. uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Tym razem w uzasadnieniu wskazano, że przy wyliczaniu grzywny uwzględniono cenę 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za IV kwartał 2006r., która w dacie wydawania kontrolowanego postanowienia nie była aktualna nadto podniesiono, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia znajdują się liczne błędy rachunkowe. Jednak najpoważniejszym błędem kontrolowanego postanowienia było nałożenie grzywny w stosunku do przybudówek o innych wymiarach niż to wynika z uzasadnienia decyzji nakazującej rozbiórkę. Po rozpoznaniu sprawy po raz kolejny organ I instancji postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007r. nałożył grzywnę w wysokości 73. 396,15 zł. Do wyliczenia wysokości grzywny przyjęto następującą powierzchnię zabudowy poszczególnych elementów budynku do rozbiórki: stodoła o wym. 8,50 x 7,20m, przybudówki od strony zachodniej o wym. 4,30 x 7,20m przybudówki od strony wschodniej 9,80 x 3,20 i 5,10 x 2,60 (postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007r. sprostowano błąd pisarski zawarty w postanowieniu o nałożeniu grzywny w ten sposób, że w miejsce wymiarów przybudówki od strony zachodniej 4,20 x 7,20 wpisano wymiary 4,30 x 7,20). Zażalenie od tego postanowienia wniósł J. M. i podniósł, że wymierzona kara grzywny jest niezgodna z wymiarami samowolnie rozbudowanej stodoły wraz z przybudówkami określonymi w decyzji nakazującej rozbiórkę. Brakuje również stanowiska organu nadzoru budowlanego co do wysokości kary z tytułu nie dokonania rozbiórki podwyższenia stodoły. Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] września 2007r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podano następującą argumentację: Organ nadzoru budowlanego I instancji w sposób prawidłowy, zgodny z treścią art. 121 §5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dokonał wyliczenia nałożonej grzywny. Do wyliczenia wysokości grzywny przyjęto powierzchnię zabudowy poszczególnych części rozbudowanej stodoły przeznaczonych do rozbiórki zgodnie z powierzchnią określoną w decyzji nakazującej rozbiórkę. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieuwzględnienia w zaskarżonym postanowieniu wszystkich obowiązków nałożonych decyzją nakazującą rozbiórkę, tj. wykonania rozbiórki eternitu jak i podwyższenia stodoły o 50 cm. organ wyjaśnił, że w przypadku uwzględniania tych obowiązków grzywna byłaby wyższa. Organ odwoławczy zgodnie zaś z art. 139 kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie może wydać rozstrzygnięcia na niekorzyść strony odwołującej się. Powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżył J. M. i wniósł o jego uchylenie jak i postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podniósł, że jego zdaniem nie ma prawnej możliwości wydawania postanowienia o nałożeniu kary grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki bo decyzja nakazująca tę rozbiórkę zawiera wady prawne a mianowicie brakuje w niej wymiarów przybudówek. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i wskazał, że brak podania w sentencji decyzji nakazującej rozbiórkę wymiarów przybudówek nie stanowi wady istotnej decyzji o ile z uzasadnienia decyzji wymiary te wynikają. Taka sytuacja ma miejsce w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywania kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa materialnego bądź przepisów prawa procesowego i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie opisane wyżej naruszenia prawa nie wystąpiły. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu było postanowienie organu egzekucyjnego o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia wobec skarżącego w następstwie niewykonania przez niego obowiązku o charakterze niepieniężnym wynikającego z ostatecznej decyzji organu administracji tj. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] sierpnia 2006r. nr [...] nakazującej skarżącemu rozbiórkę części samowolnie rozbudowanej stodoły z przybudówkami. Podstawę prawną działania organu egzekucyjnego stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r., nr 229, poz. 1954 ze zm.). Stosownie do treści art. 119 §1 w/w ustawy grzywnę w celu przymuszenia nakłada się gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wykonania czynności. Zasady ustalenia wysokości grzywny określa art. 121 §4 w zw. z §5 ustawy stanowiąc, że jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa a jej wysokość stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny 1 m 2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Z przyjętych ustaleń organu egzekucyjnego wynika, że powierzchnia zabudowy poszczególnych elementów budynku do rozbiórki wynosiła 136,78 m 2, zaś cena 1 m 2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za I kwartał 2007r. ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Głównego Urzędu Statystycznego (DZ.U. GUS nr 5, poz. 36) stanowiła kwotę 2.683 zł. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że organ egzekucyjny przeprowadził postępowanie egzekucyjne zgodnie z mającymi zastosowanie w sprawie przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tak co do podstaw zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia jak również w zakresie ustalenia wysokości tej grzywny. Legalności zaskarżonego postanowienia nie podważają zarzuty podnoszone przez skarżącego. I tak za bezzasadny należy uznać zarzut zgodnie z którym zdaniem skarżącego nałożona grzywna została wyliczona błędnie, poprzez nieuwzględnienie w zaskarżonym postanowieniu wszystkich obowiązków nałożonych decyzją stanowiącą tytuł egzekucyjny, tj. wykonania rozbiórki eternitu jak i rozbiórki podwyższenia stodoły o 50 cm. Istotnie organ egzekucyjny I instancji nie uwzględnił obowiązku dotyczącego rozebrania podwyższenia o 50 cm istniejącej stodoły. Niemniej jednak okoliczność ta nie może świadczyć o tym, że nałożona grzywna została błędnie wyliczona. Wskazać bowiem należy, że została ona nałożona w celu przymuszenia wykonania czynności opisanych w tytule wykonawczym z dnia [...] stycznia 2007r. nr [...] i jej wysokość w stosunku do uwzględnionych czynności oraz podstawa jej wymierzenia zostały określone zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nadmienić przy tym należy, że nieuwzględnienie przy wyliczaniu grzywny czynności polegającej na rozbiórce podwyższenia stodoły w rzeczywistości skutkowałoby nałożeniem na skarżącego grzywny w wyższej wysokości. Tym samym należy uznać, że pominięcie tej czynności było działaniem organu na korzyść skarżącego. W konsekwencji organ egzekucyjny II instancji związany treścią art. 139 kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, generalnie zakazującego orzekanie na niekorzyść strony odwołującej się, nie mógł uwzględnić tych obowiązków, gdyż byłoby to rozstrzygnięcie na niekorzyść odwołującego się z uwagi na wyższą kwotę grzywny. Odnośnie eternitu wskazać należy, że w tytule egzekucyjnym oraz w tytule wykonawczym znajduje się zapis, iż zostanie on rozebrany i zutylizowany przez specjalistyczną firmę posiadająca stosowne zezwolenie. Bezzasadnym zatem było nakładanie na skarżącego grzywny w celu przymuszenia do wykonania tej czynności. Kolejne zarzuty skarżącego dotyczył tego, że nie ma prawnej możliwości wydawania postanowienia o nałożeniu kary grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki w sytuacji gdy decyzja nakazująca tę rozbiórkę zawiera wady prawne a mianowicie brakuje w niej wymiarów przybudówek oraz, że organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie wskazał błędną podstawę prawną tj. zamiast art. 138 §1 pkt 1 kpa podał art. 138 §1 pkt 2 kpa W ocenie Sądu powyższe uchybienia nie miały istotnego znaczenia na wynik sprawy. Po pierwsze dlatego, że pomimo tego iż w sentencji decyzji nakazującej rozbiórkę nie podano wymiarów przybudówek to wymiary te zostały zawarte w treści uzasadnienia decyzji. Po wtóre pomimo błędnej podstawy prawnej z treści sentencji jak i uzasadnienia postanowienia organu odwoławczego bezspornie wynika, że postanowienie organu I instancji utrzymane jest w mocy. Końcowo nadmienić należy, że stosownie do dyspozycji art. 125 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji istnieje możliwość umorzenia nałożonej grzywny na wniosek zobowiązanego ale tylko wówczas, gdy po wydaniu postanowienia o zastosowaniu grzywny został wykonany przez zobowiązanego nałożony obowiązek. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr. 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.