II SA/Bk 744/15
PostanowienieWSA w Białymstoku2016-01-13
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca prowadzący gospodarstwo rolne może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych ze względu na swoją sytuację materialną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawca, wykazując, iż jego miesięczne dochody są niższe niż ponoszone wydatki, nie posiada oszczędności oraz ma zadłużenie, nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
A. Sz. prowadzi samodzielne gospodarstwo rolne, uzyskując dochody z gospodarstwa i dopłat bezpośrednich, które są nieregularne i niewielkie. Posiada dom, budynki gospodarcze, nieruchomość rolną, ciągnik oraz samochód osobowy. Jego miesięczne wydatki przewyższają dochody, nie posiada oszczędności i ma zadłużenie z tytułu energii elektrycznej. Wnioskował o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Sz. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2015 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w części dotyczącej rozbiórki części budynku gospodarczego oraz nakazanie wykonania określonych robót budowlanych p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. ,
A. Sz. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródło miesięcznego utrzymania wnioskodawcy stanowi dochód uzyskiwany z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości 357,39 zł oraz dochód z dopłat bezpośrednich w kwocie 490 zł (dochód z 2014 r.). W skład majątku A. Sz. wchodzi: dom o powierzchni [...] m² i budynki gospodarcze, nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (w całości użytki zielone - łąka) oraz ciągnik rolniczy ([...]-letni), a także [...] samochód osobowy V. Miesięczne wydatki skarżącego przedstawiają się następująco: energia elektryczna – 70 zł, węgiel – 300 zł, utrzymanie bydła – 500 zł, KRUS – 100 zł, podatek gruntowy – ok. 28 zł, paliwo do ciągnika i samochodu – 200 zł, nawóz i zakup cielaków – 293 zł (rocznie 3.520 zł), żywność – od 100 do 300 zł (k. 21-22).
Do wniosku skarżący dołączył dwie faktury z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego (k. 23-24).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 15 grudnia 2015 r. wnioskodawca podniósł, iż ma tylko użytki zielone i nie sprzedaje płodów rolnych. Ponadto ma [...] sztuki bydła, w tym [...] krowę i [...] cielaków. Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz ma zadłużenie z tytułu energii elektrycznej na 3.711.64 zł. Wskazał także, iż ostatni raz dopłatę dostał w listopadzie 2015 r. w kwocie 1.600 zł na suszę, przy czym na zakup siana wydał 2.500 zł (k. 28).
Do oświadczenia ponadto skarżący dołączył dokumenty potwierdzające uzyskiwane dochody oraz ponoszone wydatki, w tym posiadane zadłużenie (k. 29 -37).
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej
w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna A. Sz. uzasadnia tezę, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W tym miejscu należy, zatem stwierdzić, iż stałym źródłem dochodu skarżącego pozostaje obecnie dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie około 400 zł miesięcznie, bowiem w tym roku skarżący nie otrzymał jeszcze dopłat do gruntów rolnych, a środki uzyskane w listopadzie 2015 r. w kwocie 1.600 zł zostały już wydatkowane na zakup siana. Dochód uzyskiwany z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego jest nieregularny, a w ostatnim okresie właściwe znikomy. Majątek wnioskodawcy stanowi: dom o powierzchni [...] m² i budynki gospodarcze, nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (w całości użytki zielone - łąka) oraz ciągnik rolniczy ([...]-letni), a także [...]-letni samochód osobowy. Ponadto wnioskodawca ma [...] sztuki bydła, w tym [...] krowę i [...] cielaków. Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz ma zadłużenie z tytułu energii elektrycznej na 3.711.64 zł..
Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżącego w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami, które są wyższe od uzyskiwanego dochodu oraz z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż A. Sz. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło