II SA/Bk 745/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 października 2021 r. sprawy ze skargi M. S. na działanie Dyrektora Aresztu Śledczego w S. w przedmiocie kontaktowania się z pełnomocnikiem, wysyłania korespondencji, wykonania postanowień sądu p o s t a n a w i a: odrzucić skargę , M. S. wniósł bezpośrednio do tutejszego sądu skargę (pismo z [...] lutego 2021 r.), w której zakwestionował działalność Dyrektora Aresztu Śledczego w S. odnośnie sposobu postępowania tego organu w zakresie organizowania kontaktów skarżącego z profesjonalnym pełnomocnikiem, przekazywania przesyłek, naruszenia tajemnicy adwokackiej, niezachowania izolacji w celi, pozbawienia prawa do złożenia skargi administracyjnej, utrzymywania kontaktów z synem skarżącego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Aresztu Śledczego poinformował, że skargę pozostawił bez rozpoznania, bowiem zagadnienia w niej poruszone były już uprzednio rozpatrzone w postępowaniach skargowych prowadzonych przez Dyrektora Aresztu Śledczego w S. i Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w B. O podjętych rozstrzygnięciach informowano skarżącego. Wskazał, że skarga, która wpłynęła do organu 1 marca 2021 r., została przekazana do dalszego procedowania w trybie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. O sposobie jej załatwienia poinformowano stronę pismem nr [...]. Przekazując tę skargę organowi, sąd nie żądał przesłania akt postępowania skargowego ani nie wnosił o poinformowanie o sposobie załatwienia tej skargi. Z akt sprawy wynika, że pismo skarżącego z 19 lutego 2021 r. wpłynęło do sądu 24 lutego 2021 r., zostało opatrzone sygnaturą II DK/Bk 6/21, a następnie przy piśmie z 24 lutego 2021 r. przesłane przez sąd do Dyrektora Aresztu Śledczego w S. celem nadania właściwego biegu jako skarga mylnie złożona za pośrednictwem sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Przed przystąpieniem do badania merytorycznej zasadności skargi konieczna jest ocena jej dopuszczalności. Z uwagi na charakter skargi wywiedzionej w sprawie niniejszej konieczne jest rozważenie, czy jej przedmiot mieści się we właściwości sądów administracyjnych i może stanowić przedmiot merytorycznej kontroli sądowej. Zakres kognicji sądów administracyjnych odnośnie działalności organów administracji publicznej wynika ściśle z przepisów prawa, tj. z art. 3 § 2 pkt 1 – 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: P.p.s.a. Sąd administracyjny kontroluje bowiem legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w tym przepisie w punktach 1-7, jak też sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność (przewlekłość postępowania) organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym dla załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 P.p.s.a.). Jak wynika z powyższego, skarga do sądu administracyjnego może być wniesiona na akt lub czynność wymienioną w art. 3 § 2 pkt 1 – 7 P.p.s.a. lub na bezczynność (zaniechanie) w podjęciu konkretnego aktu lub czynności (art. 3 § 2 pkt 8 – 9 P.p.s.a.). Zdaniem sądu, z żadną z takich sytuacji nie mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Treść skargi (pisma z 19 lutego 2021 r.), w szczególności charakter opisanych w niej sytuacji oraz ich związek z ówczesną sytuacją skarżącego jako osoby pozbawionej wolności, zwolnionej [...] marca 2021 r. (k. 25 akt II SPP/Bk 19/21) uprawnia do wniosku, że skarga stanowi wyraz niezadowolenia strony z działalności administracji Aresztu Śledczego i przełożonych. Należy wskazać, że na podstawie § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz. U. poz. 2231) skazany ma prawo składać wnioski, skargi i prośby na piśmie oraz ustnie. Nie oznacza to jednak, że udzielenie odpowiedzi na takie żądanie bądź jej nieudzielenie następuje w ramach postępowania administracyjnego oraz może być kontrolowane przez sąd administracyjny. Także odnotowania wymaga, że skargi osadzonych powinny być kierowane do właściwych organów, którymi w pierwszej kolejności jest sędzia penitencjarny, sprawujący – zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2021 r., poz. 53 ze zm.) – nadzór nad legalnością i prawidłowością wykonywania kary pozbawienia wolności, zastępczej kary pozbawienia wolności, kary aresztu wojskowego, kary aresztu lub zastępczej kary aresztu, kary porządkowej, tymczasowego aresztowania, zatrzymania, środka przymusu skutkującego pozbawienie wolności oraz środka zabezpieczającego związanego z umieszczeniem w zakładzie psychiatrycznym. Ponadto, zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2013 r., poz. 647 ze zm.), skargi dotyczące działalności jednostek organizacyjnych oraz postępowania funkcjonariusza lub pracownika Służby Więziennej, załatwiają w zależności od treści skargi i zarzutów w niej podniesionych odpowiednio: kierownik danej jednostki organizacyjnej, dyrektor okręgowy Służby Więziennej, Dyrektor Generalny Służby Więziennej i Minister Sprawiedliwości. A zatem do tych podmiotów skarżący winien kierować wszelkie wnioski i uwagi dotyczące jednostki organizacyjnej, w której odbywa karę pozbawienia wolności. Organy te nie są jednak w takich sytuacjach organami administracji publicznej, lecz organami postępowania wykonawczego, a rozpoznawana przez nie sprawa nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej. Dodać należy, że treść skargi oraz udzielonej przez organ odpowiedzi w piśmie z 27 września 2021 r., a także nadesłane 29 października 2021 r. akta administracyjne do innej sprawy skarżącego M. S. zarejestrowanej przed tutejszym sądem pod sygnaturą II SO/Bk 9/21 (z wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzesłanie skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę) pozwalały na załatwienie skargi zawartej w piśmie z 19 lutego 2021 r. niniejszym postanowieniem. O sposobie procedowania w sprawie skargi złożonej do sądu administracyjnego decyduje jej przedmiot. W przypadku pisma skarżącego z 19 lutego 2021 r. nie powstała wątpliwość odnośnie tego, czy sąd administracyjny jest właściwy do jej załatwienia, bowiem treść skargi jednoznacznie wskazuje na brak takiej właściwości w świetle treści art. 3 § 2, 2a i 3 P.p.s.a. Stąd też i sposób załatwienia tej skargi przez organy, zanim trafiła ona do sądu, pozostaje poza kontrolą sądu administracyjnego. Odnośnie wniosku dowodowego skarżącego zawartego w piśmie z 5 października 2021 r. (k. 11) o zażądanie od organu przesłania akt skargowych – wskazać trzeba, że akta – jak wyżej wskazano – nadesłano 29 października 2021 r. i sąd przed wydaniem niniejszego postępowania mógł się z nimi zapoznać. Z kolei sygnatura IIDK/Bk 6/21 została nadana, przez sąd a nie organ, pismu skarżącego z 19 lutego 2021 r. po jego wpłynięciu do sądu, jako skardze wniesionej bezpośrednio do sądu a nie za pośrednictwem organu (jak wymaga tego przepis art. 54 § 1 P.p.s.a.). Wynika to ustalenie z pisma Kierownika Sekretariatu Wydziału II z 1 października 2021 r. (k. 9). Reasumując, sprawa nie podlega właściwości sądu administracyjnego. Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia.