II SA/Bk 746/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz,, sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 lipca 2007 r. sprawy ze skargi A. S. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi I. Z. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 326,80 (trzysta dwadzieścia sześć złoty osiemdziesiąt groszy) złotych tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącej wykonane na zasadzie prawa pomocy.- Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 2006r. nr [...] na podstawie której odmówiono A. S. N. przyznania zasiłku rodzinnego. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: Wnioskiem z dnia 30 czerwca 2006r. A. S. N. wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego. Organ I instancji odmówił przyznania wnioskowanego zasiłku na okres od 1 czerwca 2006r. do 31 sierpnia 2006r. W uzasadnieniu podano, że A. S. N. nie posiada statusu osoby uczącej się w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż alimenty od ojca zasądzone zostały po osiągnięciu przez nią pełnoletności. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. I. jako opiekun i pełnomocnik A. S. N. i podniosła, że organ I instancji dokonał nadinterpretacji przepisu art. 3 pkt 13 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez niedopuszczalne dodanie do jego treści następującej sekwencji "jeżeli wyrok sądu orzekający alimenty został wydany przed osiągnięciem pełnoletności przez osobę ucząca się". Ponadto organ orzekający opierając się jedynie na art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy zawęził niekorzystnie zakres obowiązywania prawa do zasiłku rodzinnego o pkt 1 i 2 w których wskazano, że świadczenie przysługuje też opiekunowi prawnemu dziecka, którym A. I. jest dla A. S. N. od dnia 7 grudnia 2005r. i opiekunowi faktycznemu dziecka, którym A. I. jest od 22 grudnia 2003r. Do powyższych podstaw organ nie uwzględnił art. 3 ust. 4, 14 i 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wskazując na powyższe podniosła, że zarówno ona jako opiekun prawny i faktyczny A. S. N. jak i sama A. S. N. spełniły wszystkie wymogi formalne do przyznania zasiłku rodzinnego. Organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i zważył co następuje: Świadczenia rodzinne - w myśl art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (DZ.U. nr 228, poz. 2255 ze zm.) - przysługują osobom o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2 - do ukończenia przez dziecko: 1. 18 roku życia lub 2. nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo 3. 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności oraz osobie uczącej się – art. 4 ust.2 pkt 3. Osobą uczącą się jest zaś osoba pełnoletnia ucząca się, niepozostającą na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub z zasądzeniem od rodziców na jej rzecz alimentów, jeżeli wyrok sądu orzekający alimenty został wydany przed osiągnięciem pełnoletności przez osobę uczącą się - art. 3 pkt 13 w/w ustawy. Organ na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy ustalił, że A. S. N. urodzona 14 marca 1988r. (dowód: odpis skrócony aktu urodzenia wydany przez Urząd Stanu Cywilnego w B. Nr [...], z dnia [...] kwietnia 1988r.) w dniu 14 marca 2006r. ukończyła 18 lat. Alimenty na jej rzecz od ojca H. N. zostały zasądzone od dnia 23 kwietnia 2006r. - dowód: wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] czerwca 2006r., sygn. akt [...] a zatem, po osiągnięciu przez nią pełnoletności. Powyższy stan faktyczny, w ocenie organu, w świetle przywołanych regulacji prawnych nie uprawnia A. S. N. do przyznania wnioskowanego świadczenia . Odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu strony w kwestii zastosowania przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji błędnej podstawy prawnej w regulacji zawartej w art. 3 pkt 13 ustawy organ wyjaśnił, że przepis art. 3 pkt 13 ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 września 2005r. przyznawał prawo do świadczeń rodzinnych osobie uczącej się mającej zasądzone od rodziców na jej rzecz alimenty. Natomiast od dnia 1 września 2005r. nastąpiła zmiana art. 3 pkt 13 ustawy, w brzmieniu nadanym przez art. 27 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. nr 86, póz. 732), która rozszerzyła treść powołanego wyżej przepisu o słowa "jeżeli wyrok sądu orzekający alimenty został wydany przed osiągnięciem pełnoletniości przez osobę uczącą się". Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zaskarżyła A. S. N. i zarzuciła naruszenie przepisów art. 61§2 oraz art. 7, 8, 9, 58, 59, 80 i 81 kpa, art. 4 ust.1, art. 2 i 3, art. 5 ust.1, art. 6 ust.1 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, art. 2, 3 i 5 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 32, 33 ust. 2, 67 ust.2, 70 ust.1 i 4, art. 71 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skargi podniosła, że trywialne stwierdzenie, że sąd nie przyznał jej prawa do alimentów przed osiągnięciem przez nią pełnoletności, stanowiące uzasadnienie omowy przyznania jej prawa do zasiłku rodzinnego, jest sprzeczne z jej obywatelskimi prawami. Skarżąca wywiodła, że nie mogła sama uzyskać orzeczenia sądu rodzinnego dotyczącego alimentów, przed uzyskaniem pełnoletności, a jej ciotka A. I. została ustanowiona przedstawicielem ustawowym trzy dni po uzyskaniu przez nią pełnoletności. Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie zasiłku rodzinnego oraz przywrócenie terminu do wystąpienia o zasiłek rodzinny zgodnie z art. 58 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje: Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jego zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych -Dz. U. nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zarzuty i argumenty skargi nie podważają jego legalności, dlatego też skarga podlega oddaleniu. Kryteria nabywania prawa do świadczeń rodzinnych wraz z należnymi dodatkami, zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń określone zostały przepisami ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz. 2255 ze zm.). W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego został złożony przez A. S. N., która na datę złożenia tego wniosku była osobą pełnoletnią ( wniosek został złożony w dniu 30 czerwca 2006r., a wnioskująca 18 lat ukończyła 14 marca 2006r.), uczącą się, niepozostającą na utrzymaniu rodziców. Generalnie w świetle powyższych okoliczności faktycznych przysługiwałoby jej prawo do zasiłku rodzinnego, gdyż jak wynika z treści art. 4 ust. 2 pkt 3 w/w ustawy zasiłek rodzinny i dodatki do tego zasiłku przysługują osobie uczącej się. Niemniej jednak z uwagi na treść art. 3 pkt 13 ustawy w którym została zawarta legalna definicja osoby uczącej, zasiłek nie mógł być jej przyznany. Zgodnie z tą definicją pod pojęciem osoby uczącej się należy rozumieć osobę pełnoletnią uczącą się, niepozostajacą na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub z zasądzeniem od rodziców na jej rzecz alimentów, jeżeli wyrok sądu orzekający alimenty został wydany przed osiągnięciem pełnoletności przez osobę uczącą się. Z akt sprawy wynika natomiast, że alimenty od ojca A. S. N. na jej rzecz zostały zasądzone wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] czerwca 2006r. sygn. akt [...] od 23 kwietnia 2006r., a więc po uzyskaniu przez nią pełnoletności. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że organy administracyjne orzekające w przedmiotowej sprawie zasadnie odmówiły A. S. N. przyznania jej prawa do zasiłku rodzinnego. Legalności zaskarżonej decyzji nie podważa przy tym zarzut zgodnie z którym organy odmowy przyznania zasiłku rodzinnego nie powinny uzasadniać tym, że A. S. N. nie miała zasądzonych alimentów przed osiągnięciem pełnoletności, gdyż to z uwagi na opieszałość działania organów administracyjnych i sądu, a nie skarżącej i jej opiekuna prawnego wcześniejsze wydanie wyroku nie było możliwe. W realiach przedmiotowej sprawy powyższy zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Z okoliczności faktycznych wynika bowiem, że wyrok zasądzający alimenty został wydany dopiero po uzyskaniu przez A. S. N. pełnoletności właśnie z powodu braku należytej staranności ze strony jej opiekuna prawnego - ciotki A. I. Istotnie sama A. S. N. nie mogła wnieść powództwa o zasądzenie alimentów przed uzyskaniem pełnoletności, ale A. I. miała możliwość skutecznego wystąpienia do sądu z takim powództwem od momentu ustanowienia jej opiekunem prawnym, a więc od dnia 7 grudnia 2005r. Powództwo zaś zostało wniesione dopiero w dniu 23 kwietnia 2006r. a więc już po osiągnięciu przez A. S. N. pełnoletności. Podnoszony przez skarżącą fakt, że A. I. została jej przedstawicielem ustawowym 3 dni po uzyskaniu przez nią pełnoletności mija się z prawdą, gdyż A. I. stała się jej przedstawicielem ustawowym z chwilą ustanowienia jej przez sąd opiekuńczy opiekunem prawnym, natomiast po ukończeniu przez skarżącą pełnoletności nie została ona ustanowiona dla niej rodziną zastępczą, będąc już wcześniej jej opiekunem prawnym. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr. 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi. O kosztach orzeczono na mocy art. 210 w zw. z art. 250 w/w ustawy w zw. §18 ust. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. z 2002 r. nr. 163 poz. 1348).