II SA/Bk 747/15

WyrokWSA w Białymstoku2016-04-21

Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Mieczysław Markowski, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, jeśli inwestor nie przedstawił wymaganych dokumentów do jego legalizacji w wyznaczonym terminie?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, jeśli inwestor nie przedstawił wymaganych dokumentów do jego legalizacji w wyznaczonym terminie. Przepis art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane ma charakter kategoryczny i nie daje organom możliwości odstąpienia od nakazania rozbiórki w takiej sytuacji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku biurowo-socjalnego, wybudowanego samowolnie przez J. M. i G. C. na działce nr [...] przy ul. [...] w L. Organy nadzoru budowlanego dwukrotnie ustaliły, że budowa została rozpoczęta bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestorom zaoferowano możliwość legalizacji samowoli budowlanej, nakładając obowiązek przedstawienia określonych dokumentów w wyznaczonym terminie. Skarżąca nie przedstawiła wymaganych dokumentów, co skutkowało wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę budynku. Skarżąca wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów prawa i błędne ustalenie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] nakazującą J. M. i G. C. rozbiórki budynku biurowo-socjalnego, wybudowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w L. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. W związku z interwencją firmy P. S.A. z siedzibą w L. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L., w podjął czynności ustawowe, dotyczące budynku na działce nr [...] przy ul. [...] w L., stanowiącej współwłasność J. M. i G. C. W wyniku kontroli z dnia [...] kwietnia 2010 r. organ I instancji ustalił, iż na przedmiotowej nieruchomości istnieje budynek murowany z betonu komórkowego typu "belit", o wymiarach w rzucie poziomym 5,90 x 4,80 m (z ociepleniem ze styropianu grubości 12 cm) i wysokości w kalenicy ok 5,0 m, z dachem dwuspadowym, krytym blachodachówką. Wejście do budynku na poziomie parteru znajduje się od strony wschodniej, prowadzą do niego schody dwustronne o szerokości 2,0 m, w ścianie tej znajduje się również dwudzielne okno. W ścianie od strony północnej znajdują się dwa okna, od strony południowej - jedno okno na poziomie parteru, natomiast na poddasze prowadzą schody (13 stopni) i na poziomie poddasza istnieje taras o wymiarach 1,45 x 4,00 m, drzwi wejściowe oraz dwa okna jednodzielne. Od strony zachodniej przedmiotowy budynek jest usytuowany w odległości ok. 1,10 m od ogrodzenia i w ścianie od tej strony znajduje się otwór zabudowany luksferami oraz okno o wymiarach 0,80 x 0,50 m. Poddasze budynku jest w stanie surowym - niewykończone, parter - w stanie surowym - brak posadzek i tynków. Do budynku doprowadzone jest przyłącze wodociągowe i elektryczne oraz szambo, instalacje wewnętrzne nie zostały wykonane - stwierdzono czynne jedno gniazdo elektryczne i gniazdo siłowe 3-fazowe. Dodatkowo ze zdjęć, sporządzonych w trakcie ww. kontroli wynika, że na przedmiotowej działce istnieje drewniana altana (od około 1961 r.). Obecna w trakcie kontroli J. M. oświadczyła, że lokalizacja budynku murowanego wynika z ograniczenia działki strefą wód podziemnych, ponadto ogrodzenie działki od strony zachodniej nie przebiega w granicach działki - jest odsunięte o około 2 m. Powyższe ustalenia skutkowały wszczęciem z urzędu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wzniesionego (murowanego) obiektu budowlanego, usytuowanego na opisanej na wstępie nieruchomości. W trakcie prowadzonego postępowania J. M. podała, iż ww. obiekt był zgłoszony do realizacji w Wydziale Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta L. w dniu [...] sierpnia 2008 r., zatem wymóg legalności w świetle przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane został spełniony. Kwestia ta była przedmiotem postępowania wyjaśniającego zarówno przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego miasta L., jak i organami administracji architektoniczo - budowlanej I i II instancji. Na ich podstawie nie stwierdzono, aby J. M. złożyła skuteczne zgłoszenie zamiaru realizacji budynku na ww. działce. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. dokonał w dniu [...] lutego 2015 r. drugiej kontroli w terenie, w trakcie której ustalono że stan budynku jest identyczny, jak stwierdzony w trakcie kontroli z dnia [...] kwietnia 2010 r. Ponadto w toku prowadzonego postępowania J. M. dostarczyła do organu I instancji inwentaryzację geodezyjną z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz z dnia [...] lutego 2015 r. przedmiotowej działki, z których wynika, iż od strony zachodniej sporny budynek jest zlokalizowany w odległości 3 m od faktycznej granicy nieruchomości. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L., na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) - powoływana dalej jako: "ustawa", wydał postanowienie z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], którym wstrzymał właścicielom nieruchomości J. M. i G. C. prowadzenie robot budowlanych związanych z budową budynku na opisanej wyżej działce oraz nałożył obowiązek przedstawienia, w terminie do [...] czerwca 2015 r. dokumentów w postaci: czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi wraz z zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, aktualnym na dzień opracowania projektu, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, oceny stanu technicznego wykonanych robót. W uzasadnieniu przywołanego postanowienia organ I instancji stwierdził, iż na ww. nieruchomości jest wznoszony budynek biurowo - socjalny, parterowy z poddaszem użytkowym, częściowo podpiwniczony (pomieszczenie na wodomierz). Realizacja przedmiotowego budynku wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, którego to wymogu inwestor nie dopełnił, stąd konieczność legalizacji stwierdzonej samowoli budowlanej. Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L., nakazał J. M. i G. C., na mocy art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy, rozbiórkę budynku biurowo-socjalnego, wybudowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w L. W uzasadnieniu przywołanej decyzji stwierdzono, iż zobowiązani nie dostarczyli do organu nadzoru budowlanego wymaganych dokumentów, co obligowało organ do wydania decyzji o nakazie rozbiórki. Odwołanie od ww. decyzji złożyła J. M., zaskarżając jednocześnie, postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia [...] kwietnia 2015 r. Właściwy do rozpatrzenia niniejszej sprawy w trybie odwoławczym L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego został wyłączony postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] i jako organ wyższej instancji w niniejszej sprawie został wskazany P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] października 2015 r. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji odnośnie kwalifikacji prawnej przedmiotu niniejszego postępowania. Zdaniem organu II instancji na działce nr [...] przy ul [...] w L. jest realizowany przez właścicieli nieruchomości budynek murowany o wymiarach 5,90 x 4,80 m i wysokości w kalenicy ok 5,0m. W ocenie organu odwoławczego nie podlegał on wyłączeniu spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, wskazanemu w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 27 czerwca 2015 r. W tym miejscu organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie ww. przepisy, z uwagi na art. 6 ust. 1 przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 443), który stanowi, iż w postępowaniach wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie przywołanych przepisów nowelizacyjnych, co miało miejsce w niniejszej sprawie, stosujemy przepisy dotychczasowe. Przywołany powyżej przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy odnosi się do realizacji na podstawie zgłoszenia parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m, związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Sporny obiekt budowany ma wprawdzie powierzchnię około 28 m2, jednak nie jest obiektem parterowym w rozumieniu przywołanego przepisu, gdyż ma użytkowe poddasze z osobnym wejściem i tarasem oraz jest częściowo podpiwniczony. Ponadto skarżąca złożyła do Urzędu Miasta L. Wydziału Architektury, Budownictwa i Urbanistyki wniosek z dnia [...] maja 2008 r. o wydanie wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla inwestycji polegającej na prowadzeniu usług komisowych dla samochodów osobowych i motocykli, obejmującej m. in. realizację pomieszczenia biurowo-socjalnego i garażu o łącznej powierzchni zabudowy 70 m2. Teren budowy w momencie jej rozpoczynania był przeznaczony pod tereny aktywności gospodarczej z przeznaczeniem gruntów pod różnego rodzaju działalność produkcyjno - wytwórczą i składowo - magazynową, taką jak produkcja przemysłowa, średnia wytwórczość, zaplecze techniczne budownictwa, bazy sprzętu i transportu, składy, magazyny, hurtownie, urządzenia obsługi rolnictwa oraz inne formy działalności gospodarczej wraz z zapleczem administracyjnym i socjalnym (pismo z dnia z dnia [...] maja 2008r. nr [...]). W ocenie organu odwoławczego budowa budynku biurowo-socjalnego została rozpoczęta pod koniec 2008 r. i stanowi on przedmiot niniejszego postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy nie podzielił natomiast poglądu skarżącej, że przedmiotowy budynek powstał legalnie, w oparciu o skuteczne zgłoszenie z dnia [...] maja 2008 r. Z akt sprawy jednoznacznie bowiem wynika, iż skarżąca dokonała jedynie skutecznego zgłoszenia przyłącza wody do projektowanego budynku gospodarczo - administracyjno - socjalnego (według opisu technicznego) przy ul. [...] w L. (pismo Urzędu Miasta L. Wydziału Architektury, Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...]) Jednocześnie w piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], na pytanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L., Urząd Miasta L. Wydział Architektury i Budownictwa stwierdził, że w latach 2008 - 2011 nie wydano pozwolenia na budowę na ww. działce ani nie potwierdzano zamiaru wykonania na tej działce obiektu kubaturowego. Fakt wniesienia zgłoszenia nie może budzić wątpliwości. Tymczasem w niniejszej sprawie organy administracji architektoniczno - budowlanej nie mogą jednoznacznie stwierdzić, że zgłoszenie z dnia [...] maja 2008 r., na które powołuje się skarżąca w ogóle było złożone. W konsekwencji organy nadzoru budowlanego nie mogą stwierdzić faktu, iż zgłoszenie z dnia [...] maja 2008 r., zostało dokonane i jest ono skuteczne. Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca samowolnie rozpoczęła realizację budynku biurowo - socjalnego. Obiekt podlega legalizacji w trybie art. 48-49 ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym do 27 czerwca 2015 r., co umożliwiono współwłaścicielkom nieruchomości. Skarżąca nie skorzystała jednak z prawa do legalizacji, zatem organy nadzoru budowlanego zobligowane były do nakazania rozbiórki stwierdzonej samowoli budowlanej zgodnie z art. 48 ust. 4 ustawy. Odnoście podniesionych zarzutów organ odwoławczy w całości uznał je za nieuzasadnione. Na wyżej opisanej nieruchomości jest realizowany budynek wymagający pozwolenia na budowę, które nie zostało przez inwestorów uzyskane. Stanowi to podstawę do podjęcia i kontynuowania działań ustawowych przez organy nadzoru budowlanego i wyklucza możliwość umorzenia prowadzonego postępowania administracyjnego w trybie art. 105 § 1 Kpa, gdyż nie jest ono bezprzedmiotowe. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że w dacie rozpoczęcia robót budowlanych omawiana działka nie była rolna, co jednoznacznie wynika z przedkładanych przez skarżącą dokumentów. Z tego powodu powoływanie się strony na okoliczności z 1961 r. i istniejącą od tej daty altanę jest nieuzasadnione. Nie godząc się z powyższą decyzją, a także poprzedzającą jej wydanie decyzją organu I instancji oraz postanowieniem tego ostatniego organu z dnia [...] kwietnia 2015 r. skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżonym rozstrzygnięciom zarzucono rażące naruszenie: prawa konstytucyjnego, tj.: art. 2 w zw. z art. 7, art. 83 i art. 42 pkt 3 Konstytucji RP; ustawy z dnia 7 lipca 1994 r Prawo budowlane (tj. Dz. U. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), w szczególności art. 4 oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.), w szczególności § 3 pkt 16; ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), a zwłaszcza art. 7, 8, 9 w zw. z art. 11, 80, 107 § 3 oraz art. 36 § 1 w zw. z art. 35 § 1. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych rozstrzygnięć i umorzenie prowadzonego postępowania w trybie art. 105 § 1 kpa. Nadto wniosła o ustosunkowanie się do dyspozycji art. 13 § 2 w zw. z art. 59 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sadami administracyjnymi, z uwagi na fakt zaskarżenia decyzji organu I instancji, tj. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej wskazał na stronniczość organów nadzoru budowlanego i błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, zaniechanie w podaniu podstawy prawnej lub mylne rozumienie znaczenia lub wadliwą (instrumentalne manipulowanie) interpretacją ww. aktów prawnych na niekorzyść inwestora. W szczególności podniesiono, że organy obu instancji nie wskazały dlaczego odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej dokumentów dotyczących skuteczności zgłoszonych robót budowlanych w dnia [...] maja 2008 r. Błędne jest także stanowisko organów odnośnie przyjętej kwalifikacji kategorii spornego budynku. W ocenie skarżącej obiekt budowlany będący przedmiotem niniejszego postepowania absolutnie nie jest dwukondygnacyjnym budynkiem gospodarczym, lecz parterowym budynkiem, gdyż poddasze w budynku nie jest absolutnie użytkowane, bo nie jest przeznaczone na pobyt ludzi, a pozioma część budynku stanowi przestrzeń na urządzenie techniczne, mając wysokość w świetle dokładnie 185 m, czyli o 15 cm mniejszą niż wskazaną w § 3 pkt 16 ww. Rozporządzenia. Podobnie określenie "podpiwniczenie" jest całkowicie błędnie przypisane do tego budynku, gdyż de facto jest to studzienka wodomierza, która to została wybudowana na podstawie decyzji Prezydenta miasta L. z dnia [...] lipca 2008 r. Powyższe uwagi odnieść także należy do błędnego określenia pojęcia "taras", gdyż jest to niezadaszona jeszcze część stropu wykończonego budynku o długości 1,10 m, która to część jest planowana do zadaszenia i obudowania ścianami, aby uzyskać po ukończeniu budowy całkowitą długość budynku wynoszącą 7 m i szerokość 4,80 m, gdyż takie właśnie wymiary były zgłoszone w dniu [...] maja 2008 r. do Urzędu miasta L. i są one zgodne z art. 29 ust. 1 pkt 1a i art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, skoro zamierzona powierzchnia zabudowy nie przekracza 35 m2, jak i rozpiętość konstrukcji nie jest większa niż 4,80 m. Skarżąca nie zgodziła się również z przyjętą kwalifikacją sposobu zamierzonego użytkowania budynku jako biurowo – socjalnego, w sytuacji, gdy organ jeszcze przed wydaniem decyzji w II instancji miał wiedzę, że inwestor złożył wniosek o zmianę zamierzonego sposobu użytkowania przedmiotowego budynku, zgodnie z dyspozycją art. 71 ust. 1 prawa budowlanego. W ocenie skarżącej łamanie ww. zasad prawnych przez urzędników i rażąca stronniczość wobec inwestora w tej sprawie wynika z faktu istnienia tzw. "drugiego dna" tej sprawy, dlatego też w dalszej części uzasadnienia skargi dla lepszego zrozumienia przedmiotowej sprawy i dokonania obiektywnej oceny skargi, skarżąca dokonała jego szczegółowego opisu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem podniesione w niej zarzuty nie podważyły legalności zaskarżonych rozstrzygnięć. Przede wszystkim stwierdzić należy - wbrew twierdzeniom skarżącej, że organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny zarówno w aspekcie kwalifikacji kategorii wzniesionego obiektu, jak też jego zgodności z obowiązującym w chwili wydawania decyzji porządkiem prawnym. W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi bowiem wątpliwości, że skarżąca zrealizowała na nieruchomości stanowiącej jej współwłasność budynek biurowo – socjalny, parterowy z poddaszem użytkowym, częściowo podpiwniczony (pomieszczenie na wodomierz) o wymiarach 5,90 m x 4,80 m. i wysokości 5 m. Budynek wymurowany jest z bloczków typu "belit", posiada dach o konstrukcji drewnianej, dwuspadowy kryty blachodachówką. Do budynku od strony wschodniej prowadzą na parter schody dwustronne, a na poddasze schody zewnętrzne od strony południowej. Realizacja przedmiotowego budynku rozpoczęła się pod koniec 2008 r. Opisana inwestycja polegała zatem na budowie obiektu budowlanego i bez wątpienia stanowiła roboty budowlane, które zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1997 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz.1409 ze zm.) – zwanej dalej: "ustawą", można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Tymczasem jak wynika z akt sprawy inwestor przed przystąpieniem do realizacji przedmiotowego budynku nie uzyskał stosownego pozwolenia na jego budowę, przez co dopuścił się tzw. samowoli budowlanej. Powyższe okoliczności znajdują potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, w tym protokole kontroli z dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz z dnia [...] lutego 2015 r. i jako takie nie budzą wątpliwości. Sąd podziela przy tym stanowisko organów, że wznoszony budynek biurowy – socjalny nie podlegał wyłączeniu spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 27 czerwca 2015 r. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy odnosi się do realizacji na podstawie zgłoszenia parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Sporny obiekt budowany ma wprawdzie powierzchnię około 28 m2, jednak nie jest obiektem parterowym w rozumieniu przywołanego przepisu, gdyż jak słusznie zauważył organ budowlany ma użytkowe poddasze z osobnym wejściem i tarasem oraz jest częściowo podpiwniczony. Nadto jak wynika z ustaleń organów w dacie rozpoczęcia robót budowlanych działka skarżącej, na której realizowano sporny budynek nie była rolną, co jednoznacznie wynika z przedkładanych przez nią dokumentów – pismo Urzędu Miasta L. Wydziału Architektury Budownictwa i Urbanistyki z dnia [...] maja 2008 r. W tych uwarunkowaniach przyjąć należał, że realizacja budynku bez względu na jego wymiary wymagała pozwolenia na budowę, co też organy nadzoru budowlanego prawidłowo stwierdziły. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dowodzi natomiast, że ww. budynek socjalno – biurowy powstał legalnie, w oparciu o skutecznie dokonane zgłoszenie z dnia [...] maja 2008 r. złożone w Urzędzie Miasta L. Wskazany organ nie potwierdził bowiem faktu wpływu takiego zgłoszenia. Przeciwnie w piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r. wskazał, że w latach 2008 – 2011 nie wydawał pozwolenia na budowę na omawianą działkę ani też nie potwierdzał zamiaru wykonania na niej obiektu kubaturowego. Ponadto podkreślić należy, ze realizowany budynek nie odpowiada opracowaniu zawierającemu charakterystykę inwestycji - załącznik do wniosku z dnia [...] maja 2008 r. o wydanie wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tych uwarunkowaniach uznać należy, iż organy prawidłowo zastosowały procedurę określoną w art. 48 ustawy. Zgodnie z tym przepisem organy nadzoru budowlanego mogą zaoferować inwestorom możliwość legalizacji samowoli budowlanej, w trybie i na warunkach prawem określonym, nakładając na nich stosowane obowiązki. Oczywiście legalizacja nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora. Generalnie, warunkiem legalizacji samowoli budowlanej w trybie art. 48 ust. 2 prawa budowlanego jest przedstawienie przez inwestora dokumentów pozwalających organowi nadzoru budowlanego dokonać oceny, czy konkretna samowola kwalifikuje się do zalegalizowania. Nieprzedstawienie zaś przez inwestora wymaganych dokumentów, zobowiązuje organy nadzoru budowlanego do wydania decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu. Obowiązek taki wynika z przepisu art. 48 ust. 4 ustawy, który stanowi, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 art. 48, czyli nakaz rozbiórki. Organ przy tym wydając taką decyzję nie może opierać się na czynnikach społeczno – gospodarczych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 października 1999 r. wskazał, iż konstrukcja przepisu art. 48 ustawy z dnia 1994 r. prawo budowlane jest jednoznaczna i kategoryczna, niedająca organom możliwości odstąpienia od nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (IV SA 1311/96, Lex nr 47790). Podobnie w wyroku WSA w Kielcach z dnia 26 listopada 2009 r., stwierdzono, iż kategoryczne brzmienie przepisów prawa budowlanego normujących kwestie samowoli budowlanej (art. 48) nie pozwala organowi na zastosowanie instytucji uznania administracyjnego, organ nie może zatem brać pod uwagę sytuacji rodzinnej inwestora, powodów dla których popełnił samowolę budowlaną, czy szkód związanych z rozbiórką (II SA/Ke 593/09). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że organy nadzoru budowlanego zgodnie z posiadanymi kompetencjami usiłowały doprowadzić do zgodności z prawem popełnionej samowoli budowlanej. W tym celu prowadzono postępowanie legalizacyjne. Na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy organ I instancji nałożył na inwestora postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. określone obowiązki, zakreślając termin ich wykonania do dnia [...] czerwca 2015 r. W tym miejscu zauważyć należy, iż termin przedłożenia stosownych dokumentów wskazany przez organ wydający postanowienie w trybie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy jest określany w ramach tzw. "uznania administracyjnego", a organ przy jego wyznaczaniu winien uwzględniać realne możliwości wywiązania się z nałożonych obowiązków. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, iż w konkretnej sprawie organ I instancji zakreślił prawie 3 miesięczny termin na przedłożenie żądanych dokumentów. Skarżąca nie wykonała powyższego obowiązku niezbędnego do legalizacji omawianego budynku, nie wnosiła również o przedłużenie zakreślonego terminu. Zauważyć przy tym należy, że skarżąca była świadoma skutków nie wykonania nałożonych nań obowiązków, gdyż jak wynika z postanowienia z dnia [...] kwietnia 2015 r. organ pouczył ją o ewentualnym nakazie rozbiórki w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków. W związku z nie przedłożeniem przez skarżącą w wyznaczonym terminie kompletu wymaganych dokumentów, organy nadzoru budowlanego stosownie do zapisu art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 będąc zobowiązane do wydania decyzyjnego nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku, prawidłowo orzekły o nakazie jego rozbiórki. Nakaz ten w istocie stanowił konsekwencję niewykonania nałożonych obowiązków, których celem było doprowadzenie obiektu do zgodności z przepisami prawa, nie był zaś powodowany brakiem możliwości legalizacji samowoli. Jak już wyżej wskazano, konstrukcja przepisu art. 48 ust. 4 ustawy jest jednoznaczna i kategoryczna, nie dająca organom możliwości odstąpienia od nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Końcowo stwierdzić należy, że dokonując kontroli zaskarżonych decyzji administracyjnych, Sąd czyni to w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie ich wydawania. W tym stanie rzeczy ani organ, ani Sąd nie mogły zastosować przepisów nowelizujących ustawę Prawo budowlane. Zmiany wprowadzone ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 443) mają zastosowanie do spraw wszczętych po dniu wejścia w życie powołanych przepisów tj., od 28 czerwca 2015 r. Z wyżej wymienionych przyczyn zaskarżonej decyzji nie można czynić zarzutu naruszenia prawa materialnego. Organy obu instancji prawidłowo zastosowały i zinterpretował przepisy prawa obowiązujące w chwili wydawania skarżonego rozstrzygnięcia. W realiach niniejszej sprawy nie zostały również naruszone przepisy prawa konstytucyjnego oraz procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 kpa). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 kpa). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 kpa w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd nie dostrzegł również wpływu naruszenia art. 35 § 1 w zw. z 36 § 1 kpa na prawidłowość podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela argumentację rozstrzygnięć organów obu instancji, albowiem jest ona zgodna z obowiązującym prawem i ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnym w tym przedmiocie. Odnośnie dyspozycji art. 13 § 2 w zw. z art. 59 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd zauważa, że L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego został wyłączony postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] od orzekania w tej sprawie w trybie odwoławczym i jako organ wyższej instancji w niniejszej sprawie został wskazany P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. Zaskarżona decyzja została zatem wydana przez organ administracji publicznej, który ma siedzibę na obszarze właściwości tutejszego Sądu. Mając powyższe na względzie zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło