II SA/Bk 75/10
PostanowienieWSA w Białymstoku2010-02-17
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna wnioskodawczyni, uwzględniająca dochody, wydatki, zadłużenie związane z leczeniem oraz posiadany majątek, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że sytuacja materialna wnioskodawczyni, charakteryzująca się niskimi dochodami w stosunku do wysokich wydatków (w tym związanych z leczeniem i zadłużeniem), schorzeniem oraz brakiem oszczędności, uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Instytucja zwolnienia od kosztów ma na celu pomoc osobom w trudnej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
J. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia. Wnioskodawczyni wykazała, że miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wynosi 2.785,92 zł netto, podczas gdy miesięczne wydatki wynoszą 5.685,92 zł, w tym znaczące koszty leczenia i spłaty kredytu. W skład majątku wchodzi mieszkanie, dom i działki budowlane. Małżonkowie są schorowani i ponoszą zwiększone wydatki medyczne.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej J. W. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych sprawy ze skargi J. W. i W. K. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowa wydania zaświadczenia p o s t a n a w i a przyznać skarżącej J. W. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
J. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 25). Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem E. W. Źródło miesięcznego utrzymania dwuosobowej rodziny stanowi łączna kwota 2.785,92 zł netto, w tym: emerytura J. W. – 1.415,23 zł oraz 1.370,69 zł uzyskiwane przez E. W. z tytułu przyznanej emerytury i dodatku pielęgnacyjnego. Wykazane wydatki skarżącej wynoszą 5.685,92 zł miesięczne, w szczególności: czynsz – 615,42 zł, energia elektryczna – 84,16 zł; telefon – 232,01 zł; ubezpieczenie osobowe i majątkowe – 263,38 zł; lekarstwa – 433,56 zł; wydatki administracyjne i bilety MPK – 252,64 zł, wydatki na leczenie (operacja) – 2.900 zł, telewizor – 126 zł, odsetki od kredytu – 30,16 zł oraz życie i środki czystości na dwie osoby – 748,59 zł. Skarżąca aktualnie posiada zadłużenie w banku w kwocie 2.964,41 zł, z terminem spłaty do [...] czerwca 2010 r., związane z zaciągniętym kredytem bankowym na leczenie. Majątek wnioskodawczyni stanowi: mieszkanie o powierzchni [...] m², sześćdziesięcioletni drewniany dom oraz dwie działki budowlane o łącznej powierzchni [...] m². Małżonkowie W. są osobami w podeszłym wieku, schorowanymi (orzeczona II grupa inwalidzka), ponoszącymi zwiększone wydatki na lekarstwa, opiekę medyczną i rehabilitację. Skarżąca nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 25-26).
Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna J. W. uzasadnia tezę, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała bowiem, iż miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wynosi 2.785,92 zł netto miesięcznie. Wykazane wydatki wynoszą aktualnie 5.685,92 zł miesięczne (min. czynsz, woda, energia elektryczna, telefon, ubezpieczenie, lekarstwa, wyżywienie, środki czystości, zabiegi rehabilitacyjne, koszty postępowań sądowoadministracyjnych i administracyjnych). Ponadto skarżąca w ostatnim okresie przeszła operację, której koszt został pokryty z zaciągniętego kredytu bankowego i wynosił 2.900 zł. Aktualnie skarżąca ma do spłacenia kwotę 2.964,41 zł. W skład majątku skarżącej wchodzi: mieszkanie
o powierzchni [...] m², sześćdziesięcioletni drewniany dom oraz dwie działki budowlane o łącznej powierzchni [...] m². Małżonkowie W. są osobami w podeszłym wieku, schorowanymi, ponoszącymi zwiększone wydatki na lekarstwa i opiekę medyczną. Rozpatrując przedmiotowy wniosek w zakresie przyznania prawa pomocy wzięto również pod uwagę ilość spraw skarżącej zawisłych w tut. Sądzie i związanych z nimi kosztów sądowych.
Powyższe okoliczności, a w szczególności: wysokość dochodu dwuosobowej rodziny w zestawieniu z wykazanymi wydatkami, złym stanem zdrowia małżonków
i brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż J. W. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło