II SA/Bk 751/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 maja 2009 r. sprawy ze skargi J. L. T. na niewykonanie wyroku w sprawie [...] ze skargi A. T. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2001 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia robót budowlanych 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi M. F. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 309,80 (trzysta dziewięć złotych osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy.- J. T. wywiódł skargę na niewykonanie przez organy nadzoru budowlanego, wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w B. z dnia [...] stycznia 2002 r. (sygn. akt [...]). Wyrok ten uwzględnił skargę A. T. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2001 r., (nr [...]) utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Ł. z dnia [...] listopada 2000 r. na podstawie której wydano B. J. pozwolenie na wznowienie robót budowlanych przy rozbudowie i adaptacji chlewni usytuowanej na działce nr [...] przy ul. Z. P. [...] w Ł. W uzasadnieniu wskazano, że w przedmiotowej sprawie w oparciu o treść art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z 7 lipca 1994 r. zobowiązano inwestora B. J. do przedłożenia inwentaryzacji robót budowlanych z opinią techniczną dotyczącą zmian dokonanych w rozbudowanej części chlewni oraz ekspertyzy opracowanej przez biegłego z zakresu ochrony środowiska w przedmiocie prawidłowości, wykonanej inaczej niż przewidziano projektem, wentylacji mechanicznej w budynku chlewni oraz szczelności zbiornika na gnojowicę i płyty gnojowej i ich ewentualnej uciążliwości dla otoczenia. Sąd podniósł, że organ nadzoru budowlanego w/w przepisowi błędnie nadał charakter dowodowy a nie merytoryczny. Przeoczono, że jego brzmienie wskazuje, iż na jego podstawie można nałożyć obowiązek wykonania czynności faktycznych naprawiających ewentualne odstępstwa od przepisów technicznych w sposób pozwalający bądź na wznowienie robót budowlanych bądź na ubieganie się o pozwolenie na użytkowanie obiektu już ukończonego. W dalszej kolejności Sąd podniósł, że również ocena przedłożonej przez inwestora dokumentacji jest niepełna. Organ nie dostrzegł bowiem, że ekspertyza rzeczoznawcy przedstawiona przez inwestora całkowicie pominęła wynikające z § 152 pkt 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie normatywne uregulowanie kwestii usytuowania wyrzutni wentylacji mechanicznej na budynkach. Bez jednoznacznego zaś wyjaśnienia czy zmieniony przez inwestora sposób usytuowania wyrzutni wentylacji nie stoi w sprzeczności z określonymi w w/w przepisie zasadami i warunkami technicznymi ich montażu, nie wolno było przesądzić o dopuszczalności kontynuowania robót budowlanych. Z akt sprawy wynika, iż organ nadzoru budowlanego również we własnym zakresie nie dokonał pomiaru usytuowania wyrzutni wentylacji i nie sprawdzał czy są zamontowane w sposób szczegółowo opisany we wskazanym wyżej przepisie. Na istnienie normy szczegółowo regulującej kwestię lokalizacji wentylacji zwrócono uwagę dopiero w kontrekspertyzie przedłożonej w postępowaniu przed NSA. Z tejże oceny technicznej wynikają też odmienne, niż w ekspertyzie przedłożonej przez inwestora w toku postępowania administracyjnego, wnioski co do zwiększenia uciążliwości dla otoczenia zamontowaną wentylacją. Treść kontrekspertyzy, nawiązująca do przepisowych wymogów dotyczących lokalizacji wyrzutni wentylacji, podważa trafność wniosków zawartych w opinii, na której oparł się organ. W konkluzji Sad podniósł, że przedstawione przez strony opinie rzeczoznawców, wykonane na ich prywatne zlecenie, o odmiennych spojrzeniach biegłych na wykonawstwo spornych robót budowlanych i ich wpływ na otoczenie, mogą przemawiać za potrzebą przeprowadzenia w sprawie przez organ z urzędu dowodu z opinii biegłego, nie pozostającego w zależności od stron i od organu orzekającego w sprawie. Zgodnie z wytycznymi zawartymi w powyższym uzasadnieniu organ I instancji w dniu 14 maja 2002 r. przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem stron i autorów ekspertyz. W związku z rozbieżnymi stanowiskami stron postanowieniem z dnia 20 maja 2002 r. zobowiązano B. J. do przedłożenia oceny stanu technicznego wentylacji mechanicznej w obiektach chlewni oraz prawidłowości usytuowania wentylatorów w połaciach dachowych tych obiektów. Po przedstawieniu przez inwestora żądanych opinii technicznych, decyzją z dnia [...] września 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Ł. udzielił B. J. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy rozbudowie i adaptacji obiektów chlewni o łącznej obsadzie 43 DJP w I i II etapie wraz ze zbiornikiem na gnojówkę i płytę gnojową. Od powyższej decyzji odwołał się A. T., wnosząc o powołanie niezależnego eksperta do dodatkowej oceny stanu technicznego wentylacji mechanicznej, określającej prawidłowość usytuowania wentylatorów w połaci dachowej w skarżonych obiektach chlewni. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] października 2002 r. zobowiązał A. T. do uiszczenia zaliczki w wysokości 2000 zł na pokrycie kosztów dodatkowej ekspertyzy. Na postanowienie to A. T. wniósł zażalenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego a następnie na postanowienie utrzymujące w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie - skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia [...] czerwca 2004 r. stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia. Jednocześnie w dalszym ciągu w związku z rozbieżnościami stanowisk stron oraz ze względu na fakt, iż A. T. nie wpłacił wymaganej zaliczki na poczet dodatkowej ekspertyzy i w konsekwencji zrezygnował z żądania jej wykonania, P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 1 grudnia 2004 r. celem wyjaśnienia stanu faktycznego zainstalowanej na obiektach chlewni wentylacji przeprowadził rozprawę administracyjna z udziałem autorów ocen oraz stron. Po przeanalizowaniu materiału dowodowego decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. uchylił zaskarżoną decyzję PINB z dn. [...] września 2002 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się B. J. i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. Sąd rozdzielił ją na dwa odrębne postępowania i część skargi dotyczącą zobowiązania A. T. do uiszczenia zaliczki na koszt dowodu postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. (sygn. akt [...]) odrzucił. Natomiast w części skargi dotyczącej uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy związanej z udzieleniem pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, Sąd wyrokiem z dn. [...] kwietnia 2005 r. (sygn. akt II [...]) orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji organu II instancji, obligując organ do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Rozpatrując sprawę ponownie organ odwoławczy decyzją z dnia [...] września 2005 r. uchylił w całości decyzję z dnia [...] września 2002 r. organu I instancji i orzekł o zobowiązaniu B. J. do wykonania określonych czynności. Nie godząc się z podjętym rozstrzygnięciem zarówno A. T. oraz B. J. wnieśli skargi od tej decyzji. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uwzględniając powyższe skargi w całości, decyzją z dn. [...] listopada 2005 r. uchylił własną decyzję z dnia [...] września 2005 r. oraz decyzję organu I instancji z dnia [...] września 2002 r. i orzekł merytorycznie w sprawie zobowiązując B. J. do wykonania w terminie do 29 kwietnia 2006 r. następujących czynności: 1) przerobienia wentylacji mechanicznej w obiektach chlewni, pod nadzorem osoby uprawnionej, stosując rozwiązania techniczne jak w pierwotnym zatwierdzonym projekcie budowlanym, sporządzonym w 1999 r autorstwa S. K., stanowiącym załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] października 1999 r nr [...] Prezydenta Miasta Ł., tj. wykonania wentylacji mechanicznej w kalenicy dachu, wyprowadzając ją 0,4m ponad kalenicę dachu, 2) przedłożenia w PINB Powiatu Grodzkiego w Ł., oświadczenia osoby uprawnionej o wykonaniu powyższych robot, zgodnie z przepisami warunków technicznych i sztuką budowlaną, 3) odstąpiono od zobowiązania B. J., do doprowadzenia istniejącej płyty gnojowej i zbiornika do zgodności z rozwiązaniem (pod względem wielkości i kształtu) zawartym w projekcie budowlanym stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę z dnia [...] października 1999 r. Skargę od powyższej decyzji do sądu administracyjnego wywiódł zarówno A. T., jak i B. J. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2006r. sygn. akt. [...] skarga A. T. została odrzucona. Natomiast skarga B. J. wyrokiem z dnia [...] maja 2006 r. sygn. akt [...] została oddalona. Wyrokiem z dnia [...] października 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez B. J. od powyższego wyroku. W dniu 10 grudnia 2007 r. z wniosku B. J. P. Wojewódzki Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zmiany decyzji ostatecznej z dnia [...] listopada 2005 r. w zakresie ilości wentylatorów do przerobienia i ograniczenia się tylko do tzw. nowej chlewni gdzie znajduje się 5 – wentylatorów z ogólnej ilości 12 sztuk zamontowanych na obiektach chlewni. Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. z uwagi na to, że pozostałe strony postępowania nie wyraziły zgody na zmianę decyzji, organ odmówił dokonania wnioskowanej zmiany. Od decyzji tej odwołanie do Głównego Inspektora i Budowlanego złożyli zarówno B. J. jak i J. T. (pełnomocnik A. T.).Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję. Od decyzji GINB skargę do Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. T. reprezentowany J. T - sprawa jest w toku. Jednocześnie B. J. złożył do P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosek z dnia 25 kwietnia 2008 r. uzupełniony pismem z dnia 8 maja 2008 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną organu II instancji z dnia [...] listopada 2005 r. Organ decyzją z dnia [...] maja 2008 r. odmówił wznowienia postępowania. Na skutek odwołania B. J. od w/w decyzji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] września 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Pismem z dnia 13 października 2008 r. B. J., po raz kolejny, wystąpił do P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem dotyczącym "wznowienia z urzędu" postępowania zakończonego decyzją ostateczną [...] listopada 2005 r. Organ w odpowiedzi pismem z dnia 5 listopada 2008 r. poinformował go, że jego wniosek jest niczym innym jak ponownym wnioskiem o wznowienie w/w postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, które to przesłanki wcześniej już były przedmiotem badania organu. Nadto podano, że organ nie znalazł przesłanek do wznowienia postępowania z urzędu. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podał, że to składane przez strony wnioski o wdrażanie kolejnych trybów nadzwyczajnych w stosunku do merytorycznej decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. i korzystanie przez obie strony postępowania ze wszelkich środków zaskarżeniowych, uniemożliwia organowi wyegzekwowanie obowiązku wynikającego z tej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie podstawę prawną skargi stanowić może przepis art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia organowi grzywny. Postępowanie wszczęte na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. ma charakter szczególny, albowiem toczy się w następstwie uprzednio wydanego wyroku w sprawie, w której przesądzono istnienie bezczynności organu administracji publicznej w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej i zobowiązano organ do wyeliminowania bezczynności (wykonania wyroku lub załatwienia sprawy). W postępowaniu opartym na art. 154 § 1 p.p.s.a. zakres kognicji sądu ograniczony został do zbadania, czy organ w zakreślonym terminie wykonał wytyczne sądu i ewentualnie do wymierzenia grzywny, jeśli uchybień nie zlikwidowano. W rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone przepisem art. 154 § 1 p.p.s.a. Skarżący wywiódł skargę na niewykonanie przez organy nadzoru budowlanego, wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w B. z dnia [...] stycznia 2002r. uwzględniającego skargę na decyzje organów nadzoru budowlanego obu instancji. Prawdą jest, iż po tym wyroku kasacyjnym długo trwało postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego. Ostatecznie doszło wszakże do wydania decyzji merytorycznej nakładającej określone obowiązki na inwestora. Chodzi tu o opisaną wyżej decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005r., którą to decyzją organ uchylił własną decyzję z dnia [...] września 2005r. oraz decyzję organu I instancji z dnia [...] września 2002r. i orzekł merytorycznie w sprawie zobowiązując inwestora B. J. do przerobienia wentylacji mechanicznej w obiektach chlewni. Decyzja ta ma charakter decyzji prawomocnej podlegała bowiem sądowej kontroli co do jej legalności. Skargi na powyższą decyzję wniosły obie strony toczącego się sporu. Skarga A. T. została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia [...] lutego 2006r. (sygn. akt [...]). Natomiast skarga inwestora – B. J. – została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia [...] maja 2006r. (sygn. akt [...]). Wyrokiem z dnia [...] października 2007r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę kasacyjną wniesiona przez B. J. od powyższego wyroku. Skoro mamy zatem do czynienia z prawomocna decyzją rozstrzygającą merytorycznie o obowiązkach inwestora, i to decyzją, której legalność została oceniona w dwuinstancyjnym postępowaniu sądowoadministracyjnym, to nie ma żadnych podstaw do twierdzenia, że w dacie wniesienia rozpoznawanej skargi mamy do czynienia z bezczynnością organu po wyroku NSA OZ w B. z dnia [...] stycznia 2002r. A zatem brak jest przesłanki do zastosowania w rozpoznawanej sprawie przepisu art. 154 § 1 p.p.s.a. Przedłużający się okres wykonania decyzji PWINB w B. z dnia [...] listopada 2005r. jest konsekwencją podejmowania przez inwestora działań zmierzających do podważenia tejże decyzji w trybach nadzwyczajnych. Okoliczność ta nie może wszakże stanowić podstawy do postawienia organom zarzutu co do bezczynności po wyroku kasacyjnym NSA OZ w B. z [...].01.2002r. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd skargę oddalił, jako bezzasadną, na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 270 ze zm.).