II SA/Bk 751/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Stowarzyszenia F. Z. w B., Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenia Z. B. w B., Fundacji T. U. Ś. w B. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 22 listopada 2016 r. o umorzeniu postępowania wywołanego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi B. F. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego Stowarzyszenie F. Z. w B., Stowarzyszenie F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenie Z. B. w B. oraz Fundacja T. U. Ś. w B. złożyły wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (k. 729-731,755). Ponadto skarżące stowarzyszenia i fundacje złożyły wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie i postanowieniem z dnia 7 września 2016 r. odmówiono dopuszczenia do udziału w sprawie. Postanowieniem z dnia 22 listopada 2016 r. referendarz sądowy, działając na podstawie art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2016, poz. 718 - w skrócie: "p.p.s.a."), umorzył postępowanie wywołane wnioskiem Stowarzyszenia F. Z. w B., Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenia Z. B. w B., Fundacji T. U. Ś. w B. o przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, argumentując, że wnioskodawcy nie są stroną ani uczestnikiem postępowania. Sprzeciw od powyższego postanowienia złożyły Stowarzyszenie F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenie z. Z. B. w B. oraz Fundacja T. U. Ś. w B. reprezentowane przez R. K. żądając zwolnienia od kosztów i przyznania z urzędu bezpłatnej pomocy radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.- dalej jako "p.p.s.a."), w brzmieniu nadanym przez art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Jak wynika natomiast z art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Oznacza to, że o przyznanie prawa pomocy może ubiegać się osoba, która jest stroną postępowania toczącego się przed sądem administracyjnym. Przepis art. 12 p.p.s.a. wskazuje, że ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Stosownie natomiast do art. 32 w/w ustawy w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W art. 33 p.p.s.a. wyróżniono także dwa rodzaje uczestników postępowania – uczestnika na prawach strony tj. osobę, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego oraz innego uczestnika postępowania tj. osobę, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Poza przypadkami wyraźnie przewidzianymi w przepisach prawa uprawnienia procesowe przysługujące stronie przysługują również uczestnikom postępowania. Uwzględniając przedstawione okoliczności należy stwierdzić, iż wnioskujące Stowarzyszenia i Fundacja nie korzystają w sprawie ze statusu strony, ani uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego. W związku z tym, iż wnioskodawcy wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego nie są stroną ani uczestnikiem postępowania, referendarz sądowy trafnie ocenił, że nie może zostać im przyznane prawo pomocy. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego przez wnioskujące Stowarzyszenia i Fundację, należało uznać za zbędne, wobec czego zaskarżone sprzeciwem postanowienie referendarza sądowego utrzymano w mocy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 249a w zw. z art. 243 w zw. art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.