II SA/Bk 752/09

WyrokWSA w Białymstoku2010-01-26

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Grażyna Gryglaszewska, Mirosław Wincenciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Wojewody o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest prawidłowe, gdy doręczenie decyzji pierwszej instancji nastąpiło osobie podającej się za domownika, a skarżący podnosi, że osoba ta była nieuprawniona i chora psychicznie?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że doręczenie decyzji pierwszej instancji dorosłemu domownikowi, który zobowiązał się dostarczyć pismo adresatowi, jest skuteczne na podstawie art. 43 kpa. Skoro odwołanie zostało wniesione po upływie terminu, organ odwoławczy miał obowiązek stwierdzić uchybienie terminu zgodnie z art. 134 kpa. Wnioski o przywrócenie terminu powinny być składane do organu pierwszej instancji, a nie do sądu administracyjnego.
Stan faktyczny
Starosta odmówił zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżących poprzez jego syna, R.M., który pokwitował odbiór. Pełnomocnik wniósł odwołanie z uchybieniem terminu. Wojewoda stwierdził uchybienie terminu. Skarżący zarzucił, że decyzję odebrała osoba nieuprawniona i chora psychicznie, a nie R.M. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi J. M. i J. M. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odmowy zwrotu wywłaszczonych nieruchomości - oddala skargę.- Starosta Powiatowy w B. decyzją z dnia [...].07.2009 r. odmówił p. J. i J.M. (działającym przez pełnomocnika J.M.) zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako działki o numerach [...]/60 i [...]/64. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi J.M. w dniu 27.07.2009 r. Odbiór pokwitował R.M. dorosły domownik i syn J.M., który zobowiązał się oddać korespondencję adresatowi (adnotacja listonosza na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pisma). W dniu 16.10.2009 r. pełnomocnik wnioskodawców J.M. złożył odwołanie od decyzji do Wojewody P. Postanowieniem z dnia [...].10.2009 r. Wojewoda P. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia podał, iż pełnomocnik odwołujących się od decyzji złożył odwołanie z naruszeniem 14 dniowego terminu, który zgodnie z art. 129 kpa upłynął 11 sierpnia 2009 r. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku J.M. stwierdził, iż nie jest zgodne z prawdą to, że decyzję odebrał w dniu 27.07.2009 r., gdyż w tym czasie przebywał za granicą. Decyzję odebrała i podpisała bez jego zgody osoba chora psychicznie, która leczy się w szpitalu w C. Na rozprawie sądowej w dniu 26 stycznia 2010 r. skarżący podał, że decyzję odebrała jego siostra, zaś doręczyciel napisał, że odebrał ja syn – R.M. Podał także, że składał wniosek o przywrócenie terminu, lecz Wojewoda wniosek odrzucił. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie. Dodatkowo wyjaśnił, iż doręczenie korespondencji dorosłemu domownikowi jest skuteczne na podstawie art. 43 kpa. Natomiast w odwołaniu J.M. nie przedstawił okoliczności wskazujących na zasadność przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, tj. na fakt pokwitowania decyzji przez osobę nieuprawnioną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W aktach sprawy administracyjnej znajduje się zwrotne poświadczenie odbioru decyzji z dnia 23.07.2009 r. Starosty Powiatowego w B., z którego wynika, że odbiór pokwitował R.M. – syn J.M., który podjął się oddać pismo adresatowi. Pokwitowanie odbioru nastąpiło dnia 27.07.2009 r., a w uzasadnieniu decyzji zawarto prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania upłynął 10 sierpnia 2009 r. (nie zaś 11 sierpnia 2009 r., jak mylnie wskazał organ), natomiast odwołanie wpłynęło dopiero 16.10.2009 r. tj. z ponad 2-miesięcznym opóźnieniem. Wojewoda P. wydając postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, prawidłowo ocenił dowody znajdujące się w aktach sprawy i należycie zastosował przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 43 kpa doręczenie korespondencji jest skuteczne, jeśli nastąpi (pod nieobecność adresata) do rąk dorosłego domownika, a ten zobowiąże się dostarczyć pismo adresatowi. W niniejszym przypadku odpis decyzji odebrał dorosły domownik – R.M. Organ nie miał powodu wątpić w skuteczność tego doręczenia. Jego następstwem oraz brakiem wniesienia odwołania w terminie 14 dni stało się zaskarżone postanowienie wydane w oparciu o treść art. 134 kpa, który stanowi: "Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania". J.M. dopiero w skardze do Sądu podaje zupełnie nową okoliczność, a mianowicie że odpis decyzji pokwitowała chora psychicznie, nieupoważniona osobą, zaś osoba tą nie był R.M., tylko siostra pełnomocnika skarżących (wyjaśnienie uściślone zostało na rozprawie sądowej). Zatem pełnomocnik skarżących miał prawo złożyć wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, lecz nie do sądu administracyjnego, a do Wojewody P., gdzie dokonałby uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z art. 58 § 2 kpa prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść do organu właściwego w sprawie (art. 59 kpa) w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Organ odwoławczy nie wypowiedział się w odpowiedzi na skargę, by wniosek o przywrócenie terminu został złożony. Powyższa informacja zawarta przez Sąd dla pełnomocnika skarżących pozostaje poza meritum niniejszej sprawy. Należy podkreślić, że Wojewoda P., działając zgodnie z treścią art. 134 kpa miał obowiązek stwierdzić uchybienie terminu, gdy odwołanie zostało wniesione po jego upływie. Stwierdzenie uchybienia terminu nie zależy od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.05.2008 r. VIISA/Wa 333/08 niepubl.). Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło