II SA/Bk 756/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2017 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym wniosku P. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. B. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego gospodarczego użytkowania budynku p o s t a n a w i a wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta S. z dnia [...] czerwca 2017 r., którą nakazano P. B. przywrócenie poprzedniego gospodarczego użytkowania budynku użytkowanego obecnie jako budynek mieszkalny – zgodnie z załącznikiem graficznym do decyzji pierwszoinstancyjnej. Skargę na decyzję organu odwoławczego złożył do sądu administracyjnego P. B., który wniósł o wstrzymanie jej wykonania. Wskazał, że wykonanie decyzji "zagraża niepowetowaną i nieodwracalną szkodą w postaci utraty miejsca zamieszkania". W uzasadnieniu skargi zaś wskazał, że organ nie stwierdził aby nieprawidłowości techniczne ustalone w postępowaniu były tego rodzaju, że zagrażały zdrowiu i życiu mieszkających w budynku osób. Postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazał, że okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania mogą być przyczyną udzielenia ochrony tymczasowej przez sąd na skutek złożonej skargi, natomiast nie jest nimi związany organ orzekający w przedmiocie wstrzymania na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zwrócił uwagę, że wykonanie decyzji powinno nastąpić jak najszybciej, bowiem leży to w interesie społecznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej: p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu tj. ciężar wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia wykonaniem tego aktu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać przy tym należy, że szkoda, o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie musi mieć charakteru materialnego, zaś trudne do odwrócenia skutki oznaczają takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe, powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 2 lutego 2016 r., II OZ 87/16, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego, gospodarczego sposobu użytkowania budynku (obecnie użytkowanego jako mieszkalny) został uzasadniony poprzez wskazanie, że wykonanie decyzji "spowoduje niepowetowaną i nieodwracalną szkodę w postaci utraty miejsca zamieszkania". Tak uzasadniony wniosek rozpatrywany w kontekście znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego jest zasadny. W sprawie ustalono, że w budynku zamieszkuje skarżący z rodziną oraz fakt zamieszkiwania w budynku przez różne osoby ma miejsce od wielu lat, na którą to okoliczność przedstawiono materiał zdjęciowy. Zaskarżona decyzja dotyczy wyłącznie części budynku obejmującej pomieszczenia łazienki i pokoju, co do których stwierdzono, że są zbyt niskie i zbyt mało doświetlone. Organy nadzoru budowlanego nie ustaliły, aby stwierdzone odstępstwa od warunków technicznych miały wpływ na życie i zdrowie mieszkających w nim ludzi. Jak wskazał skarżący w uzasadnieniu skargi, w sprawie w ogóle nie ustalono jakiegokolwiek zagrożenia dla życia i zdrowia mieszkańców budynku, jak też sam organ przyznał w odpowiedzi na skargę, że zarzut ustalenia zagrożenia życia i zdrowia ludzi jest niezasadny. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji też wynika, że skarżący w trakcie postępowania wykonał dodatkową wentylację budynku, zaś z protokołu z dnia [...] grudnia 2016 r. sporządzonego przez mistrza kominiarskiego wynika, że "przewody kominowe w budynku są drożne, posiadają ciąg a podłączenie pieca jest prawidłowe". Tym samym, zdaniem sądu, uprawnione jest twierdzenie, że niezwłoczne wykonanie zaskarżonej decyzji nie jest uzasadnione okolicznościami zagrażającymi zdrowiu i życiu ludzi, ale że wynika de facto z niezgodności budynku z warunkami technicznymi, które to niezgodności nie mają wpływu na bezpieczeństwo przebywania w nim ludzi. Tym samym z akt nie wynika konieczność niezwłocznego wykonania decyzji, zaś w ustalonych okolicznościach argument skarżącego o braku innego miejsca zamieszkania na wypadek obowiązku niezwłocznego wyprowadzenia się jest wystarczający do ustalenia, że występują przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Konieczność niezwłocznego wyprowadzenia się z budynku wiązałaby się z dodatkowym kosztami oraz utrudnieniami, zaś należy też mieć na uwadze zbliżającą się zimę i fakt wyższych kosztów bieżącego utrzymania z tym związanych. Poza tym zasady doświadczenia życiowego wskazują, że każda zmiana miejsca zamieszkania jest procesem trudnym, uciążliwym i kosztownym, związanym z poważną reorganizacją życia codziennego. Zwrócić też należy uwagę, że co prawda w zaskarżonej decyzji nakazano przywrócenie sposobu użytkowania tylko części budynku, jednakże jest to część z łazienką, bez której codzienna egzystencja jest niemożliwa. Z kolei prace budowlane "przywracające" poprzednie użytkowanie związane byłyby z pozbawieniem tej części funkcji mieszkalnej, co nie może być interpretowane inaczej jak nieodwracalna szkoda. Taką bowiem zawsze jest utrata dotychczasowego miejsca zamieszkania. Stąd też ocenić należy uprawdopodobnienie przesłanek uzasadniających udzielenie ochrony tymczasowej, a to prowadzi do uwzględnienia wniosku. Na marginesie wskazać również należy, że przed tutejszym sądem toczy się inne postępowanie ze skargi tego samego skarżącego i dotyczące tego samego budynku, ale innej jego części, którego to postępowania przedmiotem jest zakaz użytkowania na cele mieszkalne. Wykonanie obydwu decyzji, z których żadna nie jest – jak wynika z akt sprawy – uwarunkowana zagrożeniem życia i zdrowia ludzi, niewątpliwie skazywałoby skarżącego na konieczność niezwłocznego wyprowadzenia się. Jest to argument dodatkowo wzmacniający uwzględnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Tytułem wyjaśnienia wskazać tez należy, że niniejsze wstrzymanie uwarunkowane jest okolicznościami innymi niż ocena legalności zaskarżonej decyzji, która zostanie dokonana w orzeczeniu kończącym postępowanie. Innymi słowy, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji pozostaje bez związku z końcowym wynikiem sprawy. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.