II SA/Bk 757/12
PostanowienieWSA w Białymstoku2013-05-13
Skład orzekający: sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu, jeśli sprawa dotyczy należności alimentacyjnych, co skutkuje ustawowym zwolnieniem od ponoszenia kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu, gdy sprawa dotyczy należności alimentacyjnych, ponieważ w takim przypadku strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. 'a' PPSA. Odmowa przyznania prawa pomocy nie wynika wówczas z oceny zdolności strony do poniesienia kosztów, lecz z faktu przysługującego jej ustawowego zwolnienia.Stan faktyczny
P. G., przebywający w zakładzie karnym i nieposiadający dochodów ani majątku, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ale odmówił w pozostałym zakresie, wskazując na ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach alimentacyjnych. P. G. złożył sprzeciw od postanowienia referendarza w części dotyczącej odmowy zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją materialną.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
II SA/Bk 757/12 P O S T A N O W I E N I E Dnia 13 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2013 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. G. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 kwietnia 2013 r. w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia terminu płatności należności alimentacyjnych p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
P. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wskazał, że sam pozostaje w gospodarstwie domowym, ale obecnie przebywa w zakładzie karnym (dołączył zaświadczenie potwierdzające tę okoliczność). Nie posiada majątku, w tym oszczędności i przedmiotów wartościowych, a także nie osiąga żadnego dochodu.
Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2013 r. referendarz sądowy tutejszego sądu przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, natomiast odmówił jego przyznania "w pozostałym zakresie", wskazując że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem sprawa dotyczy należności alimentacyjnych (art. 239 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej jako p.p.s.a.
Sprzeciw od powyższego postanowienia złożył do sądu administracyjnego P. G. wskazując, że kwestionuje to orzeczenie w części "odmawiającej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie". Argumentacja sprzeciwu sprowadza się do wskazania, że strona znajduje się w bardzo trudnym położeniu uniemożliwiającym poniesienie kosztów sądowych. Wnioskodawca przedstawił również swoje stanowisko w kwestii obciążających go należności alimentacyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek podlegał oddaleniu.
Zauważyć należy, że postanowienie referendarza sądowego dotyczyło wniosku o przyznanie prawa pomocy w całości tj. zwolnienia od kosztów sądowych
i ustanowienia adwokata. Natomiast sprzeciw, co wyraźnie wynika z jego treści, dotyczy tylko zakresu odmowy w postanowieniu referendarza, czyli faktycznie odmowy przyznania prawa pomocy w części dotyczącej kosztów sądowych. W tej też tylko części sąd orzekał na skutek sprzeciwu.
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy
i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych .
Z uwagi na to, że sprawa dotyczy odmowy odroczenia terminu płatności należności alimentacyjnych, należy ją zaliczyć do spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skarżący jest więc zwolniony od kosztów sądowych w tej sprawie, czy inaczej - korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy (wnioskodawcę poinformowano już o tym fakcie pismem z dnia 4 marca 2013 r. - k. 35).
Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez P. G. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został rozstrzygnięty odmownie. Jeszcze raz należy podkreślić, że ta odmowa nie wynika z oceny zdolności skarżącego do poniesienia kosztów sądowych (bowiem przeprowadzenie jej nie było potrzebne), ale z faktu przysługiwania mu ustawowego zwolnienia.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło