II SA/Bk 759/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 września 2014 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezesa Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] czerwca 2014 roku numer [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. przyznaje radcy prawnemu U. D. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego R. S. wykonane na zasadzie prawa pomocy.- Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2014 r. R. S., powołując się na Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) i ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782 ze zm.; dalej powoływana jako: "u.d.i.p."), zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego w B. o przesłanie wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniem z lat 2010 – 2014, wydanych w sprawach rejestrowanych w repertorium [...] pod symbolem [...]i [...]. Zaznaczył jednocześnie, że żądane informacje mogą być zapisane na płycie CD/DVD. Prezes Sądu Rejonowego w B., działając na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wezwał w dniu [...] maja 2014 r. wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez wykazanie, że udostępnienie żądanej informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego w terminie 14 dni, pod rygorem odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. W uzasadnieniu wezwania wskazano, że udzielenie informacji w żądanej formie wymaga przetworzenia tej informacji poprzez anonimizację zawartych we wnioskowanych wyrokach danych osobowych, a powyższa czynność ze względu na ilość orzeczeń - 50, wymagałaby zaangażowania dodatkowych sił i środków. W odpowiedzi na powyższe wezwanie R. S. poinformował, że nie zgadza się z zakwalifikowaniem żądanej informacji do kategorii informacji przetworzonej, argumentując, że jej przygotowanie polega wyłącznie na wykonaniu czynności czysto mechanicznych. Stąd też nie może być mowy o konieczności wykazania przez żądającego szczególnej istotności informacji dla interesu publicznego (pismo z dnia [...] maja 2014). Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Prezes Sądu Rejonowego w B. działając w oparciu o art. 16 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej powoływany jako: "k.p.a.") odmówił udzielenia wnioskodawcy żądanej informacji publicznej. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że wnioskodawca nie wykazał, iż uzyskanie informacji we wnioskowanym zakresie, przy konieczności podjęcia ogromnej ilości dodatkowych czynności związanych z anonimizacją danych osobowych w 50 wyrokach, uwzględnieniu dostępności bardzo bogatego i zróżnicowanego zasobu orzecznictwa na powszechnie dostępnym Portalu Orzeczeń Sądów Powszechnych, jak również uporczywego charakteru ponawianych wniosków o wydanie wyroków wraz z uzasadnieniami ze spraw rejestrowanych pod różnymi symbolami, jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się R. S. i w złożonym odwołaniu wniósł o jej uchylanie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu odwołania jego autor powielił argumenty zawarte w piśmie z dnia [...] maja 2014 r., argumentując, że zakwalifikowanie żądanej przez niego informacji do kategorii informacji przetworzonej, jest bezpodstawne. Prezes Sądu Okręgowego w B. decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr. [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności wyjaśnił, że w sprawie nie budzi wątpliwości, iż żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Za kwestię kluczową organ uznał natomiast zakwalifikowanie żądanej informacji do kategorii informacji przetworzonych z konsekwencjami wskazanymi w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a więc koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Prezes Sądu Okręgowego przyznał jednocześnie rację odwołującemu się, iż sama konieczność anonimizacji żądanych informacji, polegająca na wykreśleniu z nich elementów formalnych dotyczących danych osobowych, nie oznacza jeszcze przekształcenia istniejącej informacji prostej w informację przetworzoną. Tym niemniej, jak podkreślono w zaskarżonej decyzji, wnioskodawca nie wskazał konkretnych elementów identyfikacyjnych informacji prostych - sygnatur akt spraw pozostających w jego zainteresowaniu, pozwalających na natychmiastowe wyodrębnienie i uzyskanie danej informacji. Powyższe oznacza, że nie ma możliwości przedstawienia żądanej grupy informacji prostych "od ręki", bez przedsięwzięcia dodatkowych działań. W celu zaś odnalezienia orzeczeń spełniających warunki określone we wniosku, koniecznym jest przeszukanie całej bazy danych, którą dysponuje sąd w formie papierowej lub elektronicznej. Do przygotowania żądanej informacji niezbędne jest zatem dodatkowe zaangażowanie pracowników sądowych, którzy będą musieli wyszukać pozostające w zainteresowaniu żądającego informacje, spełniające kryteria określone we wniosku. Powyższe czynności, zdaniem organu II instancji, pociągają za sobą konieczność poświęcenia określonej ilości czasu na wyodrębnienie zespołu informacji z ogólnego zbioru i wiążą się z konkretnymi i wymiernymi nakładami finansowymi, jakie musi ponieść dana jednostka organizacyjna sądu. Z tego też względu organ uznał, że żądanie wnioskodawcy należy zakwalifikować, jako żądanie udostępnienia informacji złożonej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. S. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów: 0. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., poprzez przyjęcie, że żądane przez skarżącego informacje mają charakter informacji przetworzonej, której udostępnienie uzależnione jest od wykazania istnienia istotnego interesu publicznego; 1. art. 61 ust. 1- 3 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust.1, art. 5 ust.1 i 2, art. 6 ust. 1 i art. 10 ust. 1 u.d.i.p., poprzez ograniczenie skarżącemu dostępu do zanonimizowanych wyroków z uzasadnieniami Sądu Rejonowego w B., wydanych w latach 2010 - 2014, w sprawach zarejestrowanych w repertorium [...] pod symbolem [...] i [...]; 2. art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 104 § 1 k.p.a., poprzez niewłaściwą formę załatwienia sprawy przez organ l instancji, tj. wydanie decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej zamiast udostępnienia żądnej informacji w formie czynności materialno - technicznej. Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu l instancji. W uzasadnieniu skargi jej autor w większości powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu l instancji. Uzupełniając powyższą argumentację skarżący powołał bogate orzecznictwo sądów administracyjnych, podkreślając, że samo odszukanie żądanych przez niego informacji, tj. orzeczeń Sądu Rejonowego i ich zanonimizowanie, nie czyni z nich informacji przetworzonych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia [...] września 2014 r. podtrzymując zarzuty skargi podkreślił, że informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną poprzez proces anonimizacji, bo czynność ta polega jedynie na jej przekształceniu, a nie przetworzeniu. Informacją przetworzoną nie jest natomiast inne uszeregowanie posiadanych informacji, ale nowa jakość tkwiąca immanentnie w uzyskanej w wyniku przetworzenia nowej informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zasadne okazały się jej zarzuty, dotyczące naruszenia przez organy art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zgodnie z którym prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Przedmiotem wniosku o udzielenie informacji publicznej było przesłanie R. S. wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniem z lat 2010 – 2014, wydanych w sprawach rejestrowanych w repertorium [...] pod symbolem [...] i [...]. Przy czym ww. zaznaczył jednocześnie, że żądane informacje mogą być zapisane na płycie CD/DVD. W sprawie nie budziło wątpliwości Sądu, ani organów wydających rozstrzygnięcia w sprawie, że wnioskodawca zwrócił się z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej do organu zobowiązanego do udzielania informacji publicznej w trybie i na zasadach u.d.i.p., który posiada tą informację publiczną i nie kwestionuje jej publicznego charakteru. Wątpliwości w sprawie dotyczyły wyłącznie uznania żądanych informacji przez organ jako informacji przetworzonych z konsekwencjami, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., związanymi z ograniczeniem uprawnienia do uzyskania informacji przetworzonej do zakresu, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Przy czym organ odwoławczy zgodził się ze skarżącym, że anonimizacja żądanych informacji, która niewątpliwie w sprawie powinna zostać dokonana, nie przekształca informacji prostej w informację złożoną. W ocenie organu odwoławczego żądana informacja spełniała jednak kryteria informacji przetworzonej z uwagi na to, że nie było możliwości przedstawienia żądanej grupy informacji prostych "od ręki", bez przedsięwzięcia dodatkowych działań, tj. przeszukania całej bazy danych, którą dysponuje sąd w formie papierowej lub elektronicznej co wymuszałoby dodatkowe zaangażowanie pracowników sądowych i poświęcenia określonej ilości czasu na wyodrębnienie zespołu informacji z ogólnego zbioru co wiązałoby się z konkretnymi i wymiernymi nakładami finansowymi, jakie musiałaby ponieść jednostka organizacyjna sądu. W ocenie Sądu powyższe rozumienie informacji przetworzonej na kanwie rozpatrywanej skargi należy uznać za błędne. Techniczne czynności organu takie jak selekcja wyroków z zakreślonego przez skarżącego zbioru, ich analiza pod względem treści z uwagi m.in. na dokonanie koniecznej anonimizacji są zwykłymi zabiegami dokonywanymi na poszczególnych informacjach prostych (wyrokach sądów) i nie wpływając na treść tych informacji nie noszą cech ich przetwarzania. To nie informacje proste będą przetwarzane w informacje złożone, tylko na informacjach prostych ujętych w zamkniętych i dostępnych organowi zbiorach będą dokonywane czynności, pozwalające zgrupować je w informację, która będzie udzielona zgodnie z żądaniem wnioskodawcy. Nie ma zatem mowy o powstaniu jakościowo nowej informacji, nieistniejącej dotychczas w przyjętej ostatecznie treści czy też postaci. Również nakład pracy konieczny do rozpatrzenia danego wniosku o udzielenie informacji publicznej oraz koszty związane z udzieleniem informacji nie przesądzają o tym, czy dana informacja publiczna ma charakter prosty czy przetworzony. Zatem w ocenie Sądu w obowiązującym stanie prawnym należy uznać, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci przesłania wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniem z lat 2010 – 2014, wydanych w sprawach rejestrowanych w repertorium [...] pod symbolem [...] i [...], pomimo tego, iż bezsprzecznie wymaga dodatkowego nakładu pracy, nie jest wnioskiem o udzielenie informacji publicznej przetworzonej i jako taki nie wymaga wykazania istnienia interesu publicznego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Prezes Sądu Rejonowego w B. weźmie pod uwagę argumentację przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku, a przy wydawaniu rozstrzygnięcia uwzględni dokonaną wykładnię omawianego przepisu w kontekście stanu faktycznego i zebranego materiału dowodowego w sprawie. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej powoływana jako: "p.p.s.a.") orzeczono jak w sentencji. W punkcie 2 wyroku orzeczono na postawie art. 152 p.p.s.a. Zwrot kosztów postępowania sądowego zasądzono na podstawie art. 250 p.p.s.a.