II SA/Bk 76/12

PostanowienieWSA w Białymstoku2012-03-07

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej, polegająca na braku stałego dochodu i posiadaniu jedynie niewielkich środków z prac dorywczych, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych (wpisu od skargi)?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącej, charakteryzująca się brakiem stałego dochodu, bezrobociem, utrzymywaniem się z prac dorywczych oraz brakiem oszczędności, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. Brak możliwości poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie pozwala na skorzystanie z instytucji prawa pomocy, co jest warunkiem realizacji prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżąca D. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, wnosząc o zwolnienie od opłaty od skargi. Wskazała, że jest bezrobotna, utrzymuje się z prac dorywczych, nie posiada stałego dochodu ani oszczędności, a pomaga jej rodzina. Skarga dotyczyła postanowienia P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania robót budowlanych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 07 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. J. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania robót budowlanych p o s t a n a w i a przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi . D. J. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych tj. opłaty za wniesioną skargę w kwocie 100 zł (k. 18). podając we wniosku, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i zamieszkuje w mieszkaniu rodziców. Obecnie skarżąca pozostaje bez jakichkolwiek źródeł stałego utrzymania. Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną i utrzymuje się doraźnie z pracy dorywczej, z której uzyskuje dochód w kwocie około 200 zł. Ponadto pomaga jej rodzina, poprzez zapewnienie wyżywienia lub pomoc w opłaceniu bieżących rachunków. Poza nieruchomością rolną o powierzchni [...] ha wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych. W konkluzji skarżąca wywiodła, iż nie jest w stanie pokryć kosztów prowadzonego postępowania tj. kosztów opłaty za wniesioną skargę bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny (k.18-19). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna skarżącej uzasadnia tezę, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, tj. kosztów wpisu od skargi. Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna D. J. uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego, zgodnie z żądaniem skarżącej. W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała bowiem, iż w chwili obecnej nie posiada żadnego stałego źródła dochodu i utrzymuje się jedynie ze środków uzyskanych z wykonywania prac dorywczych. Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną i nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności, czy też przedmiotów wartościowych, a zamieszkuje w mieszkaniu rodziców. Powyższe okoliczności, a w szczególności brak stałego dochodu w połączeniu z brakiem oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż D. J. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie. W tym stanie rzeczy należało uznać, iż nie należy obarczać wnioskodawczynię kosztami sądowymi, jako osoby pozbawionej środków potrzebnych na ich pokrycie, gdyż spowodowałoby to przekreślenie jej szansy na skorzystanie z prawa do Sądu. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło