II SA/Bk 760/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, asesor WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2006 r. sprawy ze skargi A. G., T. G. G., G. P. G. i K. M. G. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2005 r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazał A. G. rozbiórkę drewnianego budynku letniskowego, zlokalizowanego na działce nr [...] we wsi S., gm. Z. Z uzasadnienia decyzji wynika, że Pani A. G. wybudowała przedmiotowy budynek w 1998 roku bez wymaganego pozwolenia budowlanego. W rozumieniu przepisów art. 29 - 31 Prawa budowlanego, przystąpienie do tego rodzaju i zakresu robót wyczerpuje przesłanki art. 3 pkt 6 o budowie, odbudowie, rozbudowie lub nadbudowie obiektu budowlanego i wymaga wcześniejszej decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie art. 28 ust. l w/w przepisów. Organ nadzoru budowlanego stwierdził przy tym, iż w odniesieniu do przedmiotowego budynku nie było możliwe zastosowanie procedury legalizacyjnej. W świetle art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego jest to możliwe tylko wówczas, gdy inwestycja jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku, z ustaleniami ostatecznej - w dniu wszczęcia postępowania – decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i nie narusza przepisów w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wobec braku aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego na ten teren i decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy obligatoryjnej dyspozycji art. 48 ust. l Prawa budowlanego, zdaniem organu należało nakazać rozbiórkę przedmiotowego budynku. Powyższa decyzja utrzymana została w mocy decyzją P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...]. Organ odwoławczy stwierdził, iż obowiązujący do dnia 11 lipca 2003 stan prawny, stosownie do treści art. 48 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r., w sytuacji kiedy samowola budowlana powstała po 1 stycznia 1995 r., obligował organ nadzoru budowlanego do bezwzględnego wydania nakazu rozbiórki. W wyniku jednak zmian, jakie wprowadziła ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy -Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw, nastąpiła pewna liberalizacja prawa w zakresie sposobu usunięcia skutków samowoli budowlanej. Kolejna nowelizacja ustawy Prawo budowlane w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93 z 2004 r. poz. 888) zachowała w przybliżonej formie poprzedni znowelizowany zapis dotyczący sposobu usunięcia skutków samowoli budowlanej zdefiniowanej jako budowa. W obecnej treści art. 48 daje organowi nadzoru budowlanego możliwość zastosowania alternatywnej formy doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem: - przez określenie inwestorowi obowiązków, które prowadziłyby do legalizacji obiektu bez konieczności jego rozbiórki pod warunkiem, że obiekt odpowiada wymogom określonym art. 48 ust 2.; - bezwzględny nakaz rozbiórki stosownie do zapisu art. 48 ust 1 w sytuacji, gdy wymóg z art. 48 ust 2 nie jest spełniony. Zdaniem organu odwoławczego, jak wskazuje zgromadzony materiał dowodowy, nie jest spełniony wymóg warunkujący legalizację z uwagi na brak możliwości określenia budowy jako zgodnej z przepisami o planowaniu przestrzennym - brak planu miejscowego, jak też ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy. Stąd też jedynym sposobem usunięcia skutków naruszenia prawa mógł być nakaz rozbiórki. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. G. w imieniu własnym oraz T. G. i K. G. wniosła o uchylenie decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i umożliwienie jej legalizacji obiektu w trybie art.48 us.2 Prawa budowlanego. Skarżąca podniosła, że od 2003 r. Urząd Gminy w Z. wydał na jej działkę [...]decyzję podatkową zmieniającą charakter gruntów z pozostałych "F" na grunty letniskowe "S". Na rok 2005, zwróciwszy uwagę na swoją błędną decyzję lub pomyłkę i toczące się postępowanie, Wójt Gminy Z. już nie wydał żadnej decyzji podatkowej, nawet na wezwanie Skarżącej. Ponadto, w jej najbliższym sąsiedztwie, mimo braku planu zagospodarowania przestrzennego, od 2003 r. dwóch inwestorów otrzymało zezwolenia na budowę domów: l murowanego i l drewnianego. Zdaniem A. G., jej samowola budowlana powstała za wiedzą i przyzwoleniem władz Gminy i kierownika Nadzoru Budowlanego w Z. Istniała już 6 lat, kiedy tenże kierownik zdecydował się poinformować o niej Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Ł. dowiedziawszy się, że Skarżąca rozpoczęła gromadzenie dokumentów do legalizacji obiektu. Skarżąca jest świadoma, że postawiony w 1998 r. dom bez uzyskania zezwolenia na budowę jest czynem nagannym, ale jeszcze bardziej naganne było "przyzwolenie" urzędników na tę czynność. Obiekt nie powstał w ciągu jednej nocy i nie był przez ten czas niewidoczny. Skarżąca ponosi tego konsekwencje, a winni zaniedbań urzędnicy są bezkarni. Zdaniem Skarżącej wybudowany obiekt nie odbiega wyglądem od sąsiednich budynków, a nawet pod względem sanitarnym i ochrony środowiska jest bardziej przyjazny, niż inne znajdujące się w okolicy obiekty. Skarżąca uważa też, że jej skarga być może przyczyni się do ograniczenia istniejącej w Urzędzie Gminy korupcji, "kolesiostwa" i "sobiepaństwa". W odpowiedzi na skargę Wojewódzki P. Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie może być uwzględniona. W pierwszym rzędzie należy wyjaśnić, iż w świetle art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd mógłby uchylić zaskarżoną decyzję – o co wnosiła A. G. – tylko wówczas, gdyby stwierdził: – naruszenie prawa materialnego, w taki sposób, iżby miało to wpływ na wynik sprawy; – naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; – inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznanej sprawie żadna z tych przesłanek nie wystąpiła, bowiem organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawidłowo zastosowały obowiązujące przepisy prawa. Przede wszystkim nie budzą wątpliwości ustalenia organów nadzoru budowlanego, iż budynek letniskowy położony na działce nr [...] we wsi S., gm. Z. wybudowany został bez wymaganego pozwolenia na budowę. Potwierdza to również sama A. G. Skarżąca nie neguje również i tego, że dla przedmiotowego trenu nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Nadto w dniu wszczęcia postępowania w tej sprawie Skarżąca nie dysponowała decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Za taką decyzję nie może być uznana wydana wobec Skarżącej przez Wójta Gminy Z. decyzja w przedmiocie podatku od nieruchomości. W decyzji tej Wójt – działając jako organ podatkowy- dokonał wymiaru zobowiązania podatkowego, nie zaś zmiany przeznaczenia gruntów lub warunków ich zagospodarowania. Nawet jeśli w decyzji podatkowej Wójt błędnie zakwalifikował przedmiotowe grunty – co podniosła w swej skardze A. G. – to powyższe nie może być przedmiotem rozważań w sprawie dotyczącej legalności budowy domu letniskowego. Kwestia ta może być podnoszona w ewentualnym postępowaniu podatkowym. W tych okolicznościach faktycznych brak było podstaw prawnych do zastosowania przez organy nadzoru budowlanego procedury legalizacyjnej przedmiotowego budynku. Tak, jak to wskazały organy w uzasadnieniu swoich decyzji, zgodnie z art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), legalizacja samowoli budowlanej jest możliwa wówczas, gdyby budowa jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku – z ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Żadna z tych przesłanek nie została w tej sprawie spełniona, a skutkiem tego jest obowiązek orzeczenia o nakazie rozbiórki przedmiotowego budynku – art. 48 ust. 1 cyt. ustawy Prawo budowlane. Niewystarczające dla legalizacji tej samowoli są twierdzenia Skarżącej, iż samowola ta powstała za wiedzą i przyzwoleniem władz Gminy i kierownika Nadzoru Budowlanego w Z. Brak wcześniejszej reakcji ze strony uprawnionych organów nie może oznaczać zgody na samowolę budowlaną. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma też znaczenia fakt, iż wybudowany obiekt nie odbiega wyglądem od sąsiednich budynków, a pod względem sanitarnym i ochrony środowiska jest nawet od nich bardziej przyjazny. Należy też wyjaśnić, że w myśl przepisu art. 134 § 1 przywołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd może rozstrzygać jedynie w granicach danej sprawy. Rozpoznana przed Sądem sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki wzniesionego bez wymaganego pozwolenia budowlanego budynku letniskowego na działce nr [...] we wsi S., gm. Z. Stąd też nie mogą być w tej sprawie uwzględnione te zarzuty i argumenty Skarżącej, które dotyczą budowy w jej najbliższym sąsiedztwie dwóch innych domów, mimo braku planu zagospodarowania przestrzennego. Orzekający w niniejszej sprawie Sąd nie jest też właściwy do wyjaśniania przypuszczeń Skarżącej, co do istniejącej w Urzędzie Gminy Z. korupcji, "kolesiostwa" i "sobiepaństwa". Mając powyższe na uwadze, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i na zasadzie art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.