II SA/Bk 760/13

WyrokWSA w Białymstoku2014-01-21

Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Grażyna Gryglaszewska, Marek Leszczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który nie prowadzi osobiście gospodarstwa rolnego, ale jest jego współwłaścicielem i oddał je w dzierżawę, może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji przedwcześnie zakwalifikowały skarżącego jako rolnika w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, opierając się jedynie na współwłasności gospodarstwa rolnego. Brak było dowodów na osobiste prowadzenie działalności rolniczej. Ponadto, sąd wskazał, że uchwała NSA I OPS 5/12, na którą powoływały się organy, została podjęta w poprzednim stanie prawnym, a zmiany w ustawie o świadczeniach rodzinnych od 2013 r. mogły wyeliminować przesłankę negatywną w postaci podlegania ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu z innych tytułów. W związku z niewystarczającym materiałem dowodowym i naruszeniem przepisów proceduralnych, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W. S. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad całkowicie ubezwłasnowolnioną siostrą. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając skarżącego za rolnika prowadzącego gospodarstwo rolne, co zgodnie z uchwałą NSA I OPS 5/12 stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia. Skarżący argumentował, że jest współwłaścicielem gospodarstwa, ale oddał je w dzierżawę z powodu braku sprzętu, nie wykonuje innej pracy zarobkowej i otrzymywał świadczenie do tej pory. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję odmowną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i stwierdził, że decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant st. sekr. sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Burmistrza Miasta L. z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. W dniu 12 czerwca 2013 r. W. S. złożył w Miejsko – Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w L. wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad całkowicie ubezwłasnowolnioną siostrą H. S., która orzeczeniem Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w A. została zaliczona do pierwszej grupy inwalidztwa (orzeczenie z dnia 14 października 1987 r.). Niepełnosprawność istnieje od urodzenia i orzeczenie wydano na stałe. Według zaświadczenia wydanego przez Urząd Miejski w L. z dnia [...] czerwca 2013 r. wnioskodawca jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,2007 ha przeliczeniowych i zgodnie z zaświadczeniem z dnia [...] czerwca 2011 r. wydanym przez KRUS w A. podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustaw od [...] marca 2010 r. jako rolnik (współwłaściciel gospodarstwa rolnego w udziale ¾). W oparciu o te okoliczności Burmistrz L., decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu, powołując się na uchwałę NSA z dnia 11 grudnia 2012, I OPS 5/12, organ podał, że prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rolnika stanowi negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Podstawą decyzji odmownej jest fakt, że W. S. nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Posiłkując się uzasadnieniem przedmiotowej uchwały NSA organ I instancji wywiódł, że rolnicy prowadzący gospodarstwo rolne nie mogą w równej mierze zrezygnować z zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej, co osoby wykonujące, określone w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, formy aktywności zawodowej. W przypadku osób rezygnujących z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej świadczenie pielęgnacyjne ma zrekompensować utratę zarobku ze względu na poświęcenie czasu wyłącznie na opiekę nad bliską osobą niepełnosprawną. Sam fakt prowadzenia gospodarstwa rolnego pozbawia rolnika prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i nie ma w tym przypadku potrzeby dokonywania oceny, czy wielkość posiadanego przez niego gospodarstwa, rodzaj upraw, pozwalałyby mu na podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej poza rolnictwem, a pracy takiej nie podejmuje, lub z niej rezygnuje z powodu konieczności opieki nad osobą niepełnosprawną. Przesłanka rezygnacji z zatrudnienia nie może budzić w danej sprawie wątpliwości - osoba niepodejmująca zatrudnienia musi definitywnie zrezygnować zarówno z aktualnego zatrudnienia, jak i nie podejmować tego zatrudnienia w przyszłości, w przypadku rolnika oznaczałoby to konieczność rezygnacji z prowadzenia gospodarstwa rolnego, która przejawiałaby się, np. całkowitym wyzbyciem się posiadanych gruntów rolnych lub trwałą niezdolnością do pracy w gospodarstwie rolnym. Odwołanie od tej decyzji złożył W. S. W uzasadnieniu podniósł, że decyzja odmawiająca przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest niesłuszna, ponieważ niepełnosprawność siostry istnieje od urodzenia, orzeczenie wydano na stałe, jest rolnikiem, nie wykonuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i otrzymywał świadczenie pielęgnacyjne do 30 czerwca 2013 r. w związku ze sprawowaniem opieki. Wskazał na przepisy art. 17 ust. 1, 1b i art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W ocenie odwołującego się oznacza to, że rolnik który nie wykonuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej zdefiniowanej w ww. artykule niezależnie od wielkości gospodarstwa rolnego może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne, gdyż spełnia warunek zawarty w art. 17 ust. 1 ustawy, tj. warunek bycia osobą, która w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jednoznacznie zdefiniowanej w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Powyższe przepisy tej ustawy przewidują możliwość otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego przez rolników, pozostają niezmienione od wielu lat i nie były przedmiotem ostatnich zmian w ustawie wprowadzonych ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. W. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od 1 lipca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, że przedmiotem postępowania w sprawie niniejszej jest ustalenie czy odwołującemu się przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, o jakim mowa w przepisie art. 17 ustawy oświadczeniach rodzinnych. Wskazano, że z akt sprawy wynika iż osobą wymagającą opieki jest H. S., lat 65, która orzeczeniem wydanym przez Obwodową Komisję Lekarską do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w A. z dnia [...] października 1987 r. została zaliczona do pierwszej grupy inwalidztwa i wymaga opieki innych osób, a niepełnosprawność jej istnieje od urodzenia i orzeczenie wydano na stałe. Z zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] czerwca 2013 r. wydanego przez lekarza specjalistę psychiatrę wynika, iż od dziecka jest upośledzona umysłowo i wymaga stałej opieki osób trzecich. Wnioskodawca jest bratem osoby wymagającej opieki i opiekunem całkowicie ubezwłasnowolnionej H. S. (odpis postanowienia Sądu Rejonowego w A. III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] kwietnia 2011 r., [...] i kserokopia zaświadczenia z dnia [...] maja 2011 r. w aktach sprawy). Znajduje się więc w kręgu osób uprawnionych do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, o których mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z treści tego artykułu wynika też, że jedną z przesłanek kwalifikujących uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego jest niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, ze względu na konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Z akt sprawy wynika bezspornie, że wnioskodawca jest współwłaścicielem gospodarstwa o powierzchni 14,9475 ha, w tym użytki rolne 3,9175 ha, co stanowi 2,2007 ha przeliczeniowych (zaświadczenie Urzędu Miejskiego w L. z dnia [...] czerwca 2013 r.) i zgodnie z zaświadczeniem z dnia [...] czerwca 2013 r. wydanym przez KRUS w A. podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy od dnia [...] marca 2010 r. jako rolnik (współwłaściciel gospodarstwa rolnego w udziale ¾) oraz zdrowotnemu od dnia 17 maja 2011 r. W definicji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej pominięto prowadzenie gospodarstwa rolnego, co oznacza, że prowadzenie gospodarstwa rolnego nie zalicza się do żadnego z przypadków wymienionych w art. 3 pkt. 22 ustawy, a zatem zgodnie z ustawową definicją tego pojęcia wnioskodawca nie zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w znaczeniu tej ustawy. Ponieważ jest on rolnikiem świadczenie pielęgnacyjne nie mogło być mu przyznane, pomimo iż znalazł się w kręgu osób upoważnionych do świadczenia i nie występuje także żadna z przesłanek wymienionych w art. 17 ust. 5 ustawy. Stanowisko to potwierdził NSA w uchwale z dnia 11 grudnia 2012 r., I OPS 5/12. Podniesiono, że bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje fakt nieuprawiania gruntów rolnych i oddania ich w dzierżawę. Decyzja właściciela gospodarstwa rolnego o zaniechaniu prowadzenia w nim jakiejkolwiek działalności winna być traktowana jako forma zarządzania tym gospodarstwem a nie jako rezygnacja z zatrudnienia. W związku z tym wnioskodawca nadal pozostaje rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rolne a to jak wskazał NSA w cytowanej uchwale, stanowi przesłankę negatywną przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Dlatego organ odwoławczy uznał, że wnioskodawca nie spełnia wymogów określonych w art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożył W. S. W uzasadnieniu skargi została powtórzona argumentacja zawarta odwołaniu. A mianowicie w ocenie skarżącego spełnia on warunki do przyznania wnioskowanego świadczenia, ponieważ niepełnosprawność siostry istnieje od urodzenia, orzeczenie wydano na stałe, jest rolnikiem, nie wykonuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i otrzymywał świadczenie pielęgnacyjne do 30 czerwca 2013 r. w związku ze sprawowaniem opieki. W. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od 1 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139 poz. 992 ze zm., dalej jako ustawa). Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje m.in. matce albo ojcu, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Ustawodawca precyzuje przy tym w art. 3 pkt 22 ustawy, że przez zatrudnienie lub inną pracę zarobkową należy rozumieć wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkowstwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Należy przy tym od razu zaznaczyć, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy obejmuje: wniosek skarżącego o ustalenie prawa do świadczenia pieniężnego z dnia 12 czerwca 2013 r., orzeczenie Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w A. z dnia [...] października 1987 r. zaliczające siostrę skarżącego do I grupy inwalidzkiej, zaświadczenie o posiadanym gospodarstwie rolnym, pismo z KRUS o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników i oświadczenie w którym skarżący podał, że jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego ale z uwagi na brak jakiegokolwiek sprzętu rolnego do uprawiania ziemi oddał gospodarstwo w dzierżawę. Brak jest wywiadu środowiskowego. Na podstawie powyższego materiału dowodowego organy administracji publicznej uznały, że skarżący posiada status rolnika. Organ odwoławczy powołał się nadto na uchwałę NSA z dnia 11 grudnia 2012 r., I OPS 5/12, pub. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov, zgodnie z którą prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rolnika stanowi negatywną przesłankę przyznania tej osobie świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy. Tym samym skarżący, jako osoba będąca rolnikiem, nie mógł otrzymać przedmiotowego świadczenia. Z taką argumentacją nie można się jednak zgodzić. Na początku należy podkreślić, że Sąd nie kwestionuje trafności powołanej uchwały NSA z dnia 11 grudnia 2012 r., I OPS 5/12. Trafnie bowiem zauważył w cytowanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny, że świadczenie pielęgnacyjne pełni rolę rekompensaty finansowej za niepodjęcie lub rezygnację z własnej woli z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Dlatego nie powinny z niego korzystać osoby, które wprawdzie nie wykonują pracy, lecz mimo to osiągają dochody z innych źródeł. Jednocześnie, zdefiniowanie w art. 3 pkt 22 ustawy wyrażenia "zatrudnienie lub inna praca zarobkowa" wyklucza rozszerzającą interpretację tego pojęcia. Tym samym pominięcie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub działalności rolniczej w katalogu form aktywności gospodarczej wymienionych w tym przepisie oznacza, że takie zajęcia nie mogą być traktowane jako zatrudnienie lub inna praca zarobkowa na gruncie rozważanej ustawy. W konsekwencji więc rolnik nie może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne; zwłaszcza, że w odróżnieniu od pracownika nie jest on poddany wymogom w zakresie czasu i organizacji pracy, a zatem może elastycznie zarządzać własnym czasem, także w zakresie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Niemniej, materiał dowodowy zgromadzony w rozpatrywanej sprawie nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że powołana uchwała NSA z dnia 11 grudnia 2012 r., I OPS 5/12 znajduje odniesienie do sprawy niniejszej. Cytowana uchwała zapadła bowiem w odniesieniu do osoby, która legitymowała się statusem rolnika podczas, gdy w niniejszej sprawie zakwalifikowanie skarżącego jako rolnika było przedwczesne. Przede wszystkim trzeba zauważyć, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie wyjaśnia znaczenia słowa "rolnik". Jak wskazano w cytowanej uchwale, pojęcie to zostało zdefiniowane w art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. nr 50 poz. 291 ze zm.), zgodnie z którym rolnikiem jest pełnoletnia osoba fizyczna, zamieszkująca i prowadząca na terytorium RP, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osoba, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia. Jak wynika ponadto z art. 3 pkt 6 ustawy o świadczenia rodzinnych, wyrażenie "gospodarstwo rolne" powinno być rozumiane zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. nr 136 poz. 969 ze zm.), wedle którego za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów o sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Odnosząc te uwagi do specyfiki niniejszej sprawy należy uznać, że przypisanie skarżącemu statusu rolnika okazało się przedwczesne. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych pozwala bowiem jedynie stwierdzić, że jest on współwłaścicielem gospodarstwa rolnego. Organy administracji publicznej nie przedstawiły natomiast jakiegokolwiek dowodu na okoliczność, że skarżący prowadzi je osobiście i na własny rachunek w ramach działalności rolniczej w tym gospodarstwie. Wykazanie takiego faktu było tymczasem niezbędne do zakwalifikowania skarżącego jako rolnika w myśl art. 6 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Nie ulega przy tym wątpliwości, że na prowadzenie gospodarstwa rolnego mogą składać się różne czynności, lecz nie zwalnia to organów administracji publicznej od uzasadnienia w tym zakresie swojego stanowiska. Tym bardziej, że skarżący oświadczył, że nie prowadzi gospodarstwa rolnego. Oddał je w dzierżawę bo nie ma sprzętu potrzebnego do jego uprawy. Trzeba przy tym zauważyć, że pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego wiąże się z objęciem ubezpieczeniem społecznym. Zgodnie z art. 6 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. nr 205 poz. 1585 ze zm.), za osobę pobierającą m.in. świadczenie pielęgnacyjne wójt, burmistrz lub prezydent miasta opłaca składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy odpowiadającej wysokości świadczenia pielęgnacyjnego przez okres niezbędny do uzyskania 25-letniego okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego). Powołany przepis zdaje się zatem prima facie wykluczać przypadek, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne korzysta już z ubezpieczenia społecznego na podstawie innego tytułu prawnego. Konkluzja ta nie jest jednak trafna, gdyż wedle art. 6 ust. 2b cytowanej ustawy wójt, burmistrz lub prezydent miasta nie opłaca składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli podlega ono obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z innego tytułu na podstawie ustawy lub na podstawie odrębnych przepisów. Tym samym fakt, że skarżący podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, nie przekreśla jeszcze możliwości uzyskania przedmiotowego świadczenia. Okoliczność ta jest zatem niewystarczająca do negatywnego załatwienia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Nadto należy zauważyć, że uchwała NSA z dnia 11 grudnia 2012 r. sygn. akt I OPS 5/12 została podjęta w poprzednio obowiązującym stanie prawnym. Zmiany do ustawy o świadczeniach rodzinnych, wprowadzone przepisami ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. (Dz.U. z 2012 r., poz. 1548), które weszły w życie od 1 stycznia 2013 r. dotyczą również brzmienia art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W przepisie tym pominięto m.in., jako przesłankę negatywną "podleganie obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu z innych tytułów". Może to świadczyć o tym, że ta przesłanka nie jest istotna dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w tym osobie będącej właścicielem gospodarstwa rolnego. Z uwagi na zmianę stanu prawnego od 1 stycznia 2013 r., organ II instancji nie powinien, niejako automatycznie, powoływać się na treść uchwały NSA – I OPS 5/12, która niekoniecznie znajduje zastosowanie w nowym stanie prawnym. Sąd podziela, w tym względzie stanowisko WSA w Poznaniu, zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Po 1198/13, pub. http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Nie ulega zatem wątpliwości, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy okazał się niewystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Takie działanie organów administracji publicznej stanowiło naruszenie art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W niniejszej sprawie doszło ponadto do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., wedle którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, oraz art. 80 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Uchybienia te miały istotny wpływ na wynik postępowania, co w konsekwencji uzasadniało wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. W tej sytuacji należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję organu I instancji z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, oraz z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Rozpoznając ponownie sprawę organy administracji publicznej powinny ustalić, czy skarżący faktycznie posiada status rolnika w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, a w razie uzyskania w tej mierze odpowiedzi negatywnej organy administracji publicznej powinny zbadać, czy skarżący nie podjął lub zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu opieki nad niepełnosprawnym synem. Należy przeprowadzić wywiad środowiskowy, który został pominięty w niniejszej sprawie przez organ I instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło