II SA/Bk 761/16
PostanowienieWSA w Białymstoku2016-12-23
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy W. S. spełnił przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Wnioskodawca spełnił ustawowe przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, ponieważ wykazał brak stałego źródła dochodu, utrzymywanie się ze świadczeń z pomocy społecznej lub pracy dorywczej, brak zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych, co uniemożliwia mu poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
W. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na brak dochodów, utrzymywanie się z zasiłków i pracy dorywczej, posiadanie nieruchomości rolnych i budynku gospodarczego, w którym zamieszkuje, oraz brak oszczędności. Skarżący podniósł, że nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2016 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy istniejącego budynku gospodarczego p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając we wniosku, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca nie osiąga żadnych dochodów i utrzymuje się jedynie z zasiłków z pomocy społecznej bądź pracy dorywczej np. w zamian za jedzenie. Skarżący swój dom przekazał wnuczkom, które zamieszkują tam z rodzicami. Poza tym wnioskodawca jest właścicielem wspólnie z bratem łąki o powierzchni [...] ha oraz lasu o powierzchni [...] ha. Ponadto jest właścicielem budynku gospodarczego wraz z letnią kuchnią, gdzie zamieszkuje. Poza tym nie posiada zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych (k. 29-30).
W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny.
W rozpatrywanej sprawie skarżący spełnił ustawowe przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż w chwili obecnej nie posiada żadnego stałego źródła dochodu, a utrzymuje się ze świadczeń uzyskiwanego z pomocy społecznej lub dorywczej pracy w zamian za jedzenie. Skarżący posiada wspólnie z bratem łąki o powierzchni [...] ha oraz las o powierzchni [...] ha. Ponadto jest właścicielem budynku gospodarczego wraz z letnią kuchnią, gdzie zamieszkuje. Nie posiada zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych.
Powyższe okoliczności, a w szczególności brak stałego dochodu skarżącego, utrzymującego się ze świadczeń z pomocy społecznej w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie.
W tym stanie rzeczy należało uznać, iż nie należy obarczać wnioskodawcę kosztami sądowymi, jako osoby pozbawionej środków potrzebnych na ich pokrycie, gdyż spowodowałoby to przekreślenie jej szansy na skorzystanie z dobrodziejstwa prawa do Sądu.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło