II SA/Bk 763/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Marta Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 lutego 2009 r. sprawy ze skargi M. O. działającej w imieniu ubezwłasnowolnionego A. F. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie wyznaczenia terminu wykonania obowiązków 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi A. D. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 309,80 (trzysta dziewięć złotych osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącej wykonane na zasadzie prawa pomocy.- W piśmie z dnia 19 maja 2008 r. M. i M. O. zwrócili się z prośbą o interwencję w sprawie niewłaściwego sprawowania opieki nad ich stryjem A. M., pensjonariuszem Domu Pomocy Społecznej w C. Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. nakazał: 1. W pokojach nr [...] Domu Pomocy Społecznej w C. zapewnić łóżka o właściwym stanie sanitarno – technicznym, czyste, bez plam materace, czystą, bez plam bieliznę pościelową. 2. Wymienić zniszczoną odzież i obuwie pensjonariuszom nieposiadającym możliwości ich zakupienia z własnych środków. Jako termin realizacji pkt 1 i 2 decyzji wskazano 15.09.2008 r. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż w wyniku kontroli sanitarnej przeprowadzonej w dniu 13 czerwca 2008 r. na skutek zawiadomienia złożonego przez M. i M. O. stwierdzono naruszenie art.13 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach oraz § 6 ust. 1 pkt. 7 lit "a" i "e" Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 października 2005r. w sprawie domów pomocy społecznej. Odwołanie od powyższej decyzji złożył Dom Pomocy Społecznej w C. We wniesionym odwołaniu zwrócił się o przesunięcie terminu realizacji pkt 2 z 15 września 2008 r. na 28 luty 2009 r. argumentując to brakiem środków finansowych. Decyzją z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków zawartych w punkcie 2 w/w decyzji i wyznaczył nowy termin wykonania zaleceń na 28.02.2009 r. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż Dom Pomocy Społecznej w C. przedstawił dowody na to, iż rzeczywiście nie jest w stanie sprostać realizacji polecenia w wyznaczonym terminie z uwagi na wyczerpanie środków budżetowych na 2008 r. Na w/w decyzję organu odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniosła M. O. Podniosła, iż w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków zawartych w punkcie 2 tej decyzji. Wskazała przy tym na szereg uchybień, jakich jej zdaniem dopuszczono się przy sprawowaniu opieki nad pensjonariuszami w Domu Pomocy Społecznej w C. oraz podczas kontroli interwencyjnej w dniu 13.06.2008 r. przeprowadzonej przez Państwową Powiatową Inspekcję Sanitarną w B. Skarżąca w uzasadnieniu wskazała m.in. na to, iż Dom Pomocy Społecznej w C. nieprawidłowo dysponuje środkami finansowymi udzielonymi na rzecz mieszkańców Ośrodka i jedynie w niewielkim stopniu przeznacza je na zaspokajanie ich potrzeb. Zarzuciła, iż Ośrodek jest niedostatecznie ogrzewany, odzież pensjonariuszy niewłaściwie prana, co powoduje że pacjenci ubrani są w zniszczoną odzież, a na stołówkach nie obowiązują podstawowe standardy czystości. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o odrzucenie skargi ewentualnie o jej oddalenie argumentując to tym, iż M. O. nie ma przymiotu strony postępowania albowiem nie posiada interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny. Wskazał przy tym, iż stroną przedmiotowego postępowania administracyjnego był wyłącznie Dom Pomocy Społecznej w C., natomiast organ jedynie z ostrożności przekazywał dokumenty sprawy do wiadomości różnym podmiotom. Ponadto organ II instancji z ostrożności procesowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Podkreślił, iż w swoim odwołaniu DPS w C. podniósł argumenty, które pozwalały na dokonanie zmiany decyzji pod kątem przesunięcia terminu wykonania zaleceń, co nie zmienia faktu iż strona jest nadal zobowiązania do wykonania obowiązku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny (a także prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym). Zgodnie zaś z art. 50 § 2 w/w ustawy uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Legitymacja do złożenia skargi oparta jest zatem na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Innymi słowy, zaskarżona do sądu decyzja może dotyczyć tylko własnej sprawy administracyjnej skarżącego, rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 198/06, Lex nr 283599). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowania żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, iż M. O. nie ma w sprawie interesu prawnego w rozumieniu art. 50 ustawy p.p.s.a., a co za tym idzie nie przysługuje jej legitymacja do wniesienia skargi. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż Skarżąca nie miała przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, postępowanie to wszczęte zostało z urzędu, zaś inicjatywa Skarżącej spełniła tu rolę jedynie impulsu inicjującego przedmiotowe postępowanie. Ponadto postępowanie w sprawie niniejszej, jak i zaskarżona decyzja w ogóle nie dotyczyła skarżącej, a była adresowana do innego podmiotu, tj. Domu Pomocy Społecznej w C. Samo informowanie przez organ administracji publicznej konkretnej osoby o sposobie załatwienia sprawy nie czyni z niej automatycznie strony tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. O tym bowiem, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danej osoby bądź dopuszczenie jej przez organ do udziału w nim, ale okoliczność, czy – jak już to podkreślono wyżej - istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny". Tymczasem w przedmiotowej sprawie brak jest związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków Skarżącej, chronionych przez przepisy prawa administracyjnego, a zaskarżoną decyzją organu administracji publicznej. Wprawdzie nie ulega wątpliwości, iż Skarżąca jest zainteresowana rozstrzygnięciem przedmiotowej sprawy administracyjnej, jednakże interes ten rozważać należy w kategoriach interesu faktycznego, niniejsze postępowanie dotyczy bowiem sfery relacji między Domem Pomocy Społecznej w C. a nadzorującym ten podmiot organem administracji publicznej. Okoliczność, iż Skarżąca nie posiada w niniejszej sprawie legitymacji skargowej nie oznacza jednak wcale, że jest ona pozbawiona możliwości ochrony swoich praw. Podkreślenia bowiem wymaga, iż jednostka niezadowolona z działalności organów administracji publicznej może wskazywać na dostrzeżone nieprawidłowości i nadużycia w trybie skargi przewidzianej w art. 221 i nast. kpa. W postępowaniu tym nie wymaga się żadnej legitymacji, tzn. organ nie może żądać, by skarżący lub wnioskodawca uzasadnił swój interes w składaniu skargi. Reasumując, skoro Skarżąca musi mieć w złożeniu skargi do sądu administracyjnego interes prawny rozumiany jako istnienie związku między sferą jej indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem, tj. skarga musi dotyczyć tylko jej "własnej sprawy administracyjnej", a sytuacja taka jak już wyżej wykazano nie zachodzi w sprawie niniejszej, przedmiotowa skarga jako złożona przez osobę nieuprawnioną podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach orzeczono w oparciu o art. 250 w/w ustawy.