II SA/Bk 764/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego M. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. O. i M. O. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego p o s t a n a w i a odmówić M. O. przyznania prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. , M. O. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz małoletnią córką i synek. Skarżący i jego żona uzyskują dochód z tytułu stosunków pracy w łącznej wysokości 5.229,52 zł oraz otrzymują świadczenie 500+. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi mieszkanie o powierzchni [...] m 2 (wartości około 290.000 zł, współwłasność, kredyt), samochód [...], rok 2011 oraz oszczędności w kwocie 5.000 – 6.000 zł. Ponadto żona skarżącego posiada odrębny majątek w postaci mieszkania o powierzchni [...] m2 (wartości 190.000 zł). W uzasadnieniu swego wniosku skarżący podniósł, iż koszty bieżące utrzymania rodziny, w tym dwójki dzieci przedstawiają się następująco: kredyt – 1.463,36 zł; opłaty stałe (media) – 250 zł; czynsz – 600 zł; paliwo na dojazd do pracy – 300 zł; leki – 200 - 300 zł, opłata za przedszkole – 650 zł (k. 12-13). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 j.t.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, m.in. kosztów ustanowienia radcy prawnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, a w związku z tym uzasadniona jest pomoc Państwa. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie sytuacja materialna skarżącego uzasadnia tezę, iż mimo wnioskowanego zwolnienia od kosztów sądowych, jest on w stanie ponieść koszty w sprawie niniejszej, które aktualnie wynoszą 200 zł. W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz dwójką małoletnich dzieci. Skarżący i jego żona uzyskują dochód z tytułu stosunków pracy i świadczenia 500+ w łącznej wysokości 5.729,52 zł W skład majątku rodziny wnioskodawcy wchodzi mieszkanie o powierzchni [...] m 2 (wartości około 290.000 zł, współwłasność, kredyt), samochód [...], rok 2011 oraz oszczędności w kwocie 5.000 – 6.000 zł. Ponadto żona skarżącego posiada odrębny majątek w postaci mieszkania o powierzchni [...] m2 (wartości 190.000 zł). Na podstawie danych zawartych we wniosku należy stwierdzić, iż posiadanie przez wnioskodawcę oszczędności w kwocie około 5.000 – 6.000 zł oraz dochodów przewyższających ponoszone wydatki pozwala na uznanie, iż skarżący jest w stanie pokryć koszty w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazana we wniosku kwota oszczędności (około 5.000 – 6.000 zł) może być przeznaczona na pokrycie kosztów postępowania sądowo - administracyjnego. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają zgromadzone oszczędności, w wysokości przewyższającej kwotę ewentualnych kosztów sądowych. Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część posiadanych oszczędności powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności. W tym stanie rzeczy pokrycie przez skarżącego kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie doprowadzi do powstania niedostatku w jej utrzymaniu, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawcy. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.