II SA/Bk 766/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów do postępowania egzekucyjnego - oddala skargę.- Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. Decyzją z [...].01.2012. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nakazał J. A., T. K. i K. K. jako współwłaścicielom i użytkownikom budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o numerze [...] położonej w B. przy ulicy W. O. P. [...], usunięcie do dnia 15.02.2012r. niewłaściwego stanu technicznego ww. budynku poprzez wykonanie czynności zabezpieczających obiekt przed zawaleniem oraz niszczącym działaniem warunków atmosferycznych w postaci: - podparcia słupkiem drewnianym o przekroju 10x10 cm, drewnianego stropu w pomieszczeniach na poddaszu tj. w pomieszczeniu od strony ulicy i od strony własnego podwórka, w miejscu największego ugięcia, - uzupełnienia brakujących dachówek w pokryciu połaci dachowych budynku, w celu wyeliminowania zamakania pomieszczeń. Decyzja powyższa nie była skarżona do sądu administracyjnego W dniu 29.02.2012r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. dokonali kontroli wykonania ww. decyzji stwierdzając jej niewykonanie. W związku z powyższym organ egzekucyjny wystosował w dniu 7.03.2012r. do osób zobowiązanych decyzją, upomnienie wzywające do wykonania obowiązku w terminie 7 dni. Upomnienie zostało doręczone każdemu z zobowiązanych, pełnomocnikowi K. K. w dniu 9.03.2012r. a J. A. i T. K. w dniu 8.03.2012r. Po poinformowaniu przez zobowiązanego K. K. o częściowym wykonaniu obowiązku, organ egzekucyjny dokonał w dniu 25.05.2012r. ponownej kontroli, w czasie której stwierdził wykonanie obowiązku w zakresie podparcia stropu. W dniu zaś 14.06.2012r. doszło do wystawienia tytułów wykonawczych wobec każdego z zobowiązanych wskazujących na obowiązek uzupełnienia brakujących dachówek w pokryciu połaci dachowej budynku. Skarżący K. K. wywiódł w terminie 7 dni od doręczenia mu tytułu wykonawczego, zarzuty do postępowania egzekucyjnego. Powołał się na błąd co do osoby zobowiązanego stwierdzając, że egzekucja powinna być skierowana wyłącznie wobec współzobowiązanych T. K. i J. A., gdyż one użytkują stanowiącą samowolę budowlaną dobudówkę, na styku której z budynkiem mieszkalnym doszło do zamakania pomieszczeń z powodu braku dachówek w połaci dachowej. Powołał się na decyzję organu nadzoru budowlanego nakazującą współzobowiązanym uzyskanie pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanej dobudówki oraz na decyzję Prezydenta Miasta B. o anulowaniu na wniosek współzobowiązanych czynności zameldowania skarżącego w budynku przy ulicy W. O. P. [...]. Skarżący dodał, że odpowiedzialność za stan techniczny obiektu nie została powiązana z prawem własności, lecz ze stanem władania i zarządzania obiektem. Wskazał też na niewykonalność obowiązku przez siebie z uwagi na brak zgody współzobowiązanych na wejście na dach budynku od strony pomieszczeń użytkowanych przez współzobowiązane. Postanowieniem z dnia [...].06.2012r. organ egzekucyjny powołując się na art. 22 par. 4, 33 i 34 par. 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, orzekł o nieuwzględnieniu zarzutów. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że powołane przez skarżącego okoliczności nie mogą być podstawą zarzutów w rozumieniu art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Egzekucja została skierowana wobec wszystkich zobowiązanych wymienionych w decyzji organu nadzoru budowlanego. Nie zachodzi tez przypadek niewykonalności obowiązku albowiem obowiązek niepieniężny jest niewykonalny wtedy, gdy jest niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Trudności w wykonaniu obowiązku czy też koszty wykonania nie mają znaczenia. Niezadowolenie strony z treści decyzji nie stanowi dla organu egzekucyjnego przesłanki do zaprzestania działań zmierzających do wykonania decyzji. W zażaleniu od tego postanowienia K. K. podtrzymał zarzuty wnosząc o wstrzymanie lub odroczenie wykonania obowiązków zawartych w tytule wykonawczym celem ustalenia podmiotów odpowiedzialnych za stan władania i zarządzania budynku mieszkalnego i wskazania przyczyn z powodu których nastąpiło zamakanie budynku od strony dobudówki. Podkreślił swoje starania o wykonanie decyzji tj. fakt podparcia stropu oraz dokonanie wyceny robót związanych z naprawą dachu. Dodał, że organ powinien umożliwić stronom dobrowolne wykonanie obowiązków. Postanowieniem z dnia [...].07.2012r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. po rozpoznaniu powyższego zażalenia, orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia odmawiającego uwzględnienia zarzutów do postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu swego postanowienia organ II instancji przytoczył brzmienie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz stwierdził, że obowiązek wykazania zarzutów spoczywa na stronie zobowiązanej. W niniejszym postępowaniu skarżący powołał okoliczności, które nie mieszczą się w katalogu zarzutów określonym treścią zacytowanego art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dodał przy tym, że powołane okoliczności mogą posłużyć do ewentualnego wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych. W skardze na powyższe postanowienie wywiedzionej do sądu administracyjnego K. K. podniósł zarzut przedwczesnego wydania tytułu egzekucyjnego tj. wydania go bez rozstrzygnięcia osób winnych zamakaniu dachu budynku. Wskazał, że odpowiedzialność za zamakanie pomieszczeń ponoszą współwłaścicielki J. A. i T. K. – sprawczynie samowoli budowlanej polegającej na nielegalnym wzniesieniu dobudówki. W uzasadnieniu skargi szczegółowo wskazał na okoliczności świadczące o odpowiedzialności ww. osób za stan budynku. Działanie organów uznał za naruszające zasady postępowania administracyjnego. Zdecydowanie podtrzymał zarzut błędnego skierowania do niego egzekucji administracyjnej oraz niewykonalności tytułu wykonawczego zważywszy na wielość właścicieli budynku i konieczność uzyskania zgody wszystkich na przeprowadzenie prac naprawczych dachu oraz negatywną wobec poniesienia kosztów naprawy postawę współzobowiązanych, odmawiających partycypowania w tych kosztach. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Środki ochrony prawnej przysługujące uczestnikom postępowania egzekucyjnego po jego wszczęciu, w tym zarzuty do postępowania egzekucyjnego, prawo zgłoszenia których służy zobowiązanemu, mają na celu ochronę uczestników postępowania egzekucyjnego wyłącznie w zakresie prawidłowości samego postępowania egzekucyjnego, co oznacza, że nie służą weryfikacji ostatecznych decyzji, czy postanowień, stanowiących podstawę tytułu wykonawczego. Powyższą zasadę wyraża wprost art. 29 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowiący, że organ egzekucyjny bada z urzędu wyłącznie dopuszczalność egzekucji administracyjnej, natomiast nie ma uprawnień do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badanie dopuszczalności egzekucji obejmuje sprawdzenie prawidłowości wszczęcia egzekucji tj. istnienie wniosku wierzyciela, o ile wierzyciel nie jest jednocześnie organem egzekucyjnym oraz poprzedzenie wszczęcia egzekucji wcześniejszym upomnieniem, gdyż zgodnie z art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel po upływie terminu do wykonania obowiązku przez zobowiązanego, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do realizacji obowiązku, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Jest też oczywistym, że egzekucję można wszcząć dopiero po upewnieniu się, że nie doszło do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji, a sam obowiązek podlega egzekucji administracyjnej. Kontrolę dopuszczalności wszczęcia egzekucji w konkretnej sprawie inicjują zarzuty do postępowania egzekucyjnego wnoszone przez zobowiązanego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu tytułu wykonawczego, przy czym podstawą zarzutu mogą być tylko ściśle określone okoliczności, których zamknięty katalog zamieszczony jest w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zarzuty do postępowania egzekucyjnego są środkiem właściwym do zwalczania ewentualnej niedopuszczalności egzekucji tj. sprawdzenia prawidłowości jej wszczęcia w konkretnej sprawie. W niniejszej sprawie zarzuty zgłoszone przez skarżącego do wszczętego postępowania egzekucyjnego nie mogły skutecznie podważyć prawidłowości wszczęcia egzekucji w sprawie wykonania obowiązków wynikających z decyzji ostatecznej P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...].01.2012r. Wprawdzie skarżący oparł zarzuty na ustawowych podstawach wymienionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji pod punktem 4 (na błędzie co do osoby zobowiązanego) i 5 (na niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym), tym niemniej okoliczności wskazane jako uzasadnienie postawionych zarzutów, w rzeczywistości – jak trafnie uznał organ - nie mieściły się w granicach powołanych podstaw. Błąd co do osoby zobowiązanego ma bowiem miejsce wtedy, gdy egzekucja jest kierowana do podmiotu nie będącego adresatem egzekwowanego obowiązku. W niniejszej zaś sprawie egzekucja została skierowana wobec osób w stosunku do których został wydany nakaz wykonania czynności przywracających właściwy stan techniczny obiektu budowlanego. Kwestia prawidłowego określenia kręgu osób odpowiedzialnych za stan techniczny obiektu budowlanego w decyzji, nie może być badana w postępowaniu egzekucyjnym z racji przywołanego wcześniej zakazu dokonywania przez organ egzekucyjny merytorycznej oceny sprawy. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego nie może zmierzać do ustalenia, kto jest zobowiązanym, ponieważ takie ustalanie na etapie postępowania egzekucyjnego byłoby równoznaczne z badaniem zasadności i wymagalności tytułu wykonawczego, co jest niedopuszczalne. Nie mógł zatem organ egzekucyjny, jak chce tego skarżący, dociekać przyczyn zamakania pomieszczeń budynku, którego stanu technicznego dotyczy wykonywana decyzja i ustalać winnych zaniedbań. Nie mógł też korygować kręgu osób zobowiązanych do dokonania czynności naprawczych. Skoro organ egzekucyjny nie został ustawowo wyposażony w kompetencję do modyfikowania zakresu obowiązków wynikających z egzekwowanej decyzji, to i sąd administracyjny, kontrolujący wyłącznie legalność przedmiotu zaskarżenia, nie może w sprawie ze skargi na postanowienie nieuwzględniające zarzutów do postępowania egzekucyjnego, wnikać w kwestie merytorycznej oceny sprawy. Zakres bowiem kognicji sądu w konkretnej sprawie zawsze wyznacza przedmiot zaskarżonej decyzji lub postanowienia (vide: wyrok NSA z 24.03.1998r. sygn. IV SA 170/88). Nietrafnie również skarżący upatrywał w sprawie niewykonalności egzekwowanego obowiązku. Niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym zachodzi jedynie wtedy, gdy istnieją niezależne od zobowiązanego i trwałe przyczyny braku możliwości wykonania obowiązku. Przesłanką uznania decyzji za niewykonalną nie mogą być natomiast trudności w wyegzekwowaniu decyzji, wiążące się z takim działaniami adresatów decyzji, które skutkują utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy albo są uwarunkowane względami ekonomicznymi. Podnoszona przez skarżącego okoliczność braku współdziałania z nim przez pozostałe osoby zobowiązane do naprawy dachu, dowodzi jedynie trudności w wykonaniu obowiązku, nie czyni go jednak niewykonalnym. Na marginesie można zauważyć, że przyznany przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie fakt naprawy dachu budynku już po wniesieniu skargi, dowodzi wykonalności obowiązku. W interesie zobowiązanych leży teraz kwestia powiadomienia organu egzekucyjnego o wykonaniu obowiązku dla zapobieżenia nałożeniu środka egzekucyjnego. Nadto z urzędu organ egzekucyjny przed zastosowaniem środka egzekucyjnego, winien będzie skontrolować potrzebę kontynuowania postępowania egzekucyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę jako bezzasadną oddalił (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).