II SA/Bk 767/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 05 kwietnia 2011 r. wniosku Z. P. i M. P. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestników w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] września 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji orzekającej o uchyleniu czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu p o s t a n a w i a odmówić dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym. W dniu 29 listopada 2010r. do tutejszego sądu administracyjnego wpłynęła skarga E. P. na decyzję Wojewody P. z [...] września 2010r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] sierpnia 2010r., wydaną po wznowieniu postępowania, odmawiającą uchylenia decyzji tego organu z [...] marca 2008r. nr [...] o anulowaniu czynności materialno – technicznej, polegającej na zameldowaniu E. P. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. S. S. [...] w B. W dniu 4 kwietnia 2011r. do akt sprawy wpłynął wniosek Z. P. o dopuszczenie go do udziału w niniejszej sprawie w charakterze uczestnika postępowania. W uzasadnieniu wnioskodawca powołał się na postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] września 2002r. (sygn. akt [...]) o stwierdzeniu zasiedzenia przez niego udziału 3/48 części nieruchomości położonej przy ul. S. [...] w B., z dniem 4 kwietnia 1980r. Dalej wyjaśnił, że nigdy nie zrzekł się notarialnie tych 3/48 części na rzecz J.W. i R. P. Ponadto w czerwcu 2005 roku "z przedmiotowej nieruchomości" - zajął mieszkanie nr [...] (gdzie mieszka skarżąca) oraz nr [...] (gdzie mieszkała B. B.). Zdaniem wnioskodawcy Urząd Miejski w B. prowadząc przedmiotowe postępowania bezprawnie pominął go jako stronę postępowania i bez jego zgody (jako właściciela w 3/48 części) anulował meldunek skarżącej. Końcowo wnioskodawca podkreślił, że sprawa o rzekomy podział spadku po jego rodzicach J. i B. P. będzie wznowiona. Z analogicznym wnioskiem wystąpił M. P. wskazując, że jest właścicielem 3/48 części spornej nieruchomości z tytułu zasiedzenia i nigdy notarialnie nie zrzekł się tej części na rzecz E. W. i R. P. Wyjaśnił, że to on zameldował E. P do lokalu nr [...], a od 2000 roku jest w posiadaniu całej nieruchomości. W ocenie wnioskodawcy organ I instancji bezprawie uznał, że nie jest on stroną w przedmiotowej sprawie i bez jego zgody anulował zameldowanie skarżącej. Na rozprawie sądowej w dniu 5 kwietnia 2011r. M. P. wyjaśnił, że wynik tego postępowania dotyczy jego interesu prawnego i wynika z tego, że ma on współudział we własności spornej nieruchomości, przyznany mu postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z [...] września 2002r. Dodatkowo wnioskodawca wyjaśnił, że przedmiotowa sprawa dotyczy jego byłej żony, matki jego dzieci, która pozostanie bez meldunku. Nadto podał, iż jego brat Z. P. chciałby w przyszłości zamieszkać w spornym mieszkaniu, upoważnił E. P. do zarządzania tym mieszkaniem. Obecny na rozprawie pełnomocnik skarżącej poparł powyższy wniosek, argumentując, że wnioskodawcy mają udział w nieruchomości. Uczestniczki postępowania J. W. i J. P. pozostawiły powyższy wniosek do uznania sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Wniosek Z. P. i M. P. o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu sądowym w charakterze uczestników postępowania podlegał oddaleniu. Zgodnie z przepisem art. 33 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej cytowanej: p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) udział w postępowaniu w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Brzmienie powyższego przepisu nie pozostawia wątpliwości, iż uczestnikiem postępowania przed sądem administracyjnym może być tylko taka osoba, której przysługiwała w postępowaniu administracyjnym legitymacja materialnoprawna do uczestnictwa w tymże postępowaniu, ale która nie brała w nim udziału. Pojęcie "interes prawny", użyte w przepisie art. 28 kpa, rozumiane w bezpośrednim jego znaczeniu, oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, interes prawny w rozumieniu omawianego przepisu, to interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. O istnieniu interesu prawnego decydują, w myśl ugruntowanych poglądów orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści (vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 1390/98). Pojęcie strony może być, bowiem wyprowadzone tylko z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza więc ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (tak: NSA w Warszawie w wyroku z dnia 5 października 1998r., sygn. akt II SA 1104/98). Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji (vide: wyrok NSA z 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83, niepubl.). Niewątpliwie szczególnymi cechami interesu prawnego jest po pierwsze bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu, a wspomnianą normą prawa administracyjnego, na której budowany jest interes prawny. Oznacza to, że interes prawny mają tylko te z podmiotów, których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego, a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu. Drugą szczególną cechą interesu prawnego jest jego realność, interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 19 marca 2002 r., sygn. akt IV SA 1132/00 oraz wyrok WSA w Warszawie z 14.09.2004 r. II S.A. 2160/03, LEX nr 160419). W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowej jest kwestia odmowy uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji orzekającej o uchyleniu czynności materialno – technicznej polegającej na zameldowaniu skarżącej E. P. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. S. S. [...] w B. Kwestia ta w sensie prawnym, na gruncie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), nie dotyczy zdaniem Sądu, interesu prawnego Z. P. i M. P. Jak wskazano bowiem wyżej najważniejszymi cechami interesu prawnego w rozumieniu art. 33 p.p.s.a. są bezpośredniość i realność tego interesu. Bezpośredniość dotyczy związku sytuacji prawnej danego podmiotu z normą materialnoprawną, z której ten interes wywodzi. Tymczasem czynności meldunkowe mają charakter jedynie ewidencyjno-porządkowy i odzwierciedlają wyłącznie określony stan faktyczny, tj. okoliczność stałego lub czasowego przebywania określonej osoby w konkretnym miejscu. Samo zameldowanie nie daje więc żadnych praw do lokalu, a brak zameldowania nie stoi na przeszkodzie w dochodzeniu praw majątkowych do tego lokalu przed sądem. Uwzględniając powyższe okoliczności nie sposób uznać, aby Z. P. i M. P. mieli interes prawny w sprawie dotyczącej anulowania czynności zameldowania skarżącej. Wnioskodawcy swoje uczestnictwo w procesie uzasadniali tym, że są właścicielami w 3/48 części nieruchomości przy ul. S. S. [...] w B. Tymczasem, jak wynika z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] lutego 2006r. (sygn. akt [...]), doszło do działu spadku po J. P. i B. M. P. i zniesienia współwłasności spornej nieruchomości, poprzez przyznanie jej: J. E. W. i R. P. po ½ części. Wprawdzie wnioskodawcy próbują aktualnie wznowić postępowanie w tej sprawie, jednakże w chwili wydawania niniejszego postanowienia orzeczenie to jest nadal w obrocie prawnym i wiąże tutejszy Sąd. Również podany przez M. P. fakt posiadania od 2000 roku całej spornej nieruchomości i zameldowania skarżącej w lokalu nr [...] nie dowodzi istnienia interesu prawnego po jego stronie. Niewątpliwie wnioskodawca z uwagi na to, że sprawa dotyczy jego byłej żony (matki jego dzieci), jest zainteresowany zameldowaniem jej w spornym lokalu, ale jest to wyłącznie jego interes faktyczny, a nie prawny. Podobnie w przypadku Z. P. można mówić jedynie o interesie faktycznym. Zamiar zamieszkania w spornym mieszkaniu w przyszłości nie dowodzi istnienia interesu prawnego po stronie tego wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze Sąd nie znalazł podstawy materialnoprawnej do przypisania dla Z. P. i M. P. legitymacji do bycia uczestnikiem niniejszego postępowania sądowego na prawach strony i dlatego, na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., odmówił uwzględnienia ich wniosku.