II SA/Bk 767/16

PostanowienieWSA w Białymstoku2017-08-30

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, prowadzący gospodarstwo rolne i posiadający znaczący majątek, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy, ponieważ pomimo trudnej sytuacji materialnej, dysponuje znacznym majątkiem (nieruchomości rolne, maszyny, inwentarz żywy) oraz kwotą pozostającą po rozliczeniu bieżących wydatków, co świadczy o jego zdolności do poniesienia kosztów postępowania. Drugi wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wykazał istotnej zmiany sytuacji materialnej w porównaniu do poprzedniego, który został już prawomocnie rozpoznany.
Stan faktyczny
Wnioskodawca K. K. złożył drugi wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w sprawie dotyczącej zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Wnioskodawca podał, że utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, posiada dom, nieruchomość rolną, dwa samochody, dwa ciągniki i bydło. W poprzednim wniosku wykazywał wyższe dochody i niższe wydatki. Sąd analizował dochody i wydatki wnioskodawcy oraz skład jego majątku.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty za sporządzenie uzasadnienia i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi K. K. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku rozbiórki rozbudowy budynku p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. K. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty za sporządzenie uzasadnienia i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką, synem ([...] lat) oraz córką ([...] lata). Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi dochód uzyskiwany z prowadzonego gospodarstwa rolnego w kwocie około 4.000 zł (sprzedaż mleka). W skład majątku wnioskodawcy wchodzi: dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Ponadto wnioskodawca posiada dwa samochody osobowy oraz dwa stare ciągniki. Poza tym wnioskodawca nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności, czy też przedmiotów wartościowych i jest osobą schorowaną. Wydatki związane z prowadzonym gospodarstwem domowym oraz rolnym przedstawiają się następująco: utrzymanie domu i wyżywienie – 2.000 zł; woda – 400 zł; energia elektryczna - 500 zł; KRUS – 284 zł (kwartalnie 850 zł); telefon – 100 zł oraz zakup opału do domu – 334 zł (rocznie 4.000 zł) (k. 77-78,80). Jest to drugi wniosek o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. W poprzednim wniosku skarżący uzyskiwał dochody ze sprzedaży mleka w kwocie 6.000 zł i otrzymał dopłaty do gruntów rolnych w kwocie 22.000 zł, co ostatecznie dało mu dochód miesięczny netto w kwocie 8.000 zł, przy wykazanych wydatkach na kwotę 2.300 zł, bez kosztów zakupu żywności. Jednocześnie skarżący wykazywał posiadanie prawie [...] sztuk bydła ([...] sztuk bydła, [...] sztuk uzupełnienie stada "młodzież"). Ponadto aktualnie skarżący wskazał jeszcze, iż we wspólnym gospodarstwie domowym jest dodatkowo pełnoletnia córka (k. 14-15, 19). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 1369, j.t.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sadowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż źródłem stałego miesięcznego dochodu rodziny obecnie pozostaje dochód z gospodarstwa rolnego tj. sprzedaży mleka w wysokości około 4.000 zł oraz dochód z tytułu dopłat do gruntów w kwocie 22.000 zł (co w przeliczeniu na miesiąc daję kwotę około 1.800 zł, dane z poprzedniego wniosku). Miesięczne wydatki [...]osobowej rodziny skarżącego wykazane przez skarżącego wynoszą obecnie około 3.618 zł, bez kosztów zakupu żywności (k. 16). Majątek wnioskodawcy stanowi: dom o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, dwa samochody, dwa stare ciągniki oraz [...] sztuk bydła mlecznego oraz [...] sztuk uzupełnienia stada. Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Przedstawione powyżej dane uniemożliwiają pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podkreślić przy tym należy, iż treść niniejszego wniosku niewiele różni się z wnioskiem złożonym przez skarżącego w sprawie w dniu 16 stycznia 2017 r. i już prawomocnie rozpoznanym, poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia z dnia 9 marca 2017. Skarżący poza wskazaniem we wniosku, iż jego dochód ze sprzedaży mleka wynosi obecnie 4.000 zł (wcześniej 6.000 zł) przy wykazanych wydatkach w kwocie 3.618 zł (wcześniej 2.300 zł) nie podniósł żadnych dodatkowych argumentów uzasadniających zmianę jego sytuacji finansowej. Wykazane wydatki skarżącego za jeden miesiąc zamykają się kwotą 3.618 zł, przy uzyskiwanych dochodach w kwocie około 6.000 zł. Podkreślić przy tym należy, iż po rozliczeniu bieżących wydatków rodziny skarżącego przy uwzględnieniu nawet kosztów zakupu żywności na kwotę około 1.000 – 1.500 zł i tak skarżącemu zostaje jeszcze kwota około 1.000 zł. Ponadto skarżący nie wykazał, aby posiadał jakieś zadłużenie, czy też zaległości w opłacaniu bieżących płatności dotyczących utrzymania rodziny i domu oraz prowadzenia gospodarstwa rolnego, co świadczy o dobrej kondycji finansowej jego rodziny. Wobec powyższych okoliczności należało stwierdzić, iż skarżący nie wykazał w sposób przekonywujący, iż faktycznie znajduje się w sytuacji materialnej, która skutkuje tym, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej. Podsumowując należy bowiem stwierdzić, iż u podstaw negatywnego rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty za sporządzenie uzasadnienia oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego przyczyniła się okoliczność, iż skarżący dysponuje znacznym majątkiem oraz kwotą 1.000 zł, która zostaje mu po rozliczeniu bieżących wydatków. Posiadany areał użytków rolnych, maszyny rolnicze niezbędne do produkcji rolnej, inwentarz żywy świadczą o dużych możliwościach zarobkowych wnioskodawcy. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło