II SA/Bk 772/09
WyrokWSA w Białymstoku2010-03-25
Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Grażyna Gryglaszewska, Mirosław Wincenciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa zgody na dokonanie zmiany lasu na użytek rolny jest zgodna z prawem w sytuacji braku wykazania szczególnie uzasadnionej potrzeby właściciela lasu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna jedynie w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał takiej potrzeby, a organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy ustawy o lasach oraz p.p.s.a., wobec czego odmowa zmiany lasu na użytek rolny była zgodna z prawem.Stan faktyczny
S. J. nabył działkę leśną położoną w obrębie miasta R., na której dokonano dewastacyjnego wyrębu drzewostanu. Wnioskował o zmianę lasu na użytek rolny w celu utworzenia pastwiska dla koników pony. Organy administracyjne odmówiły zmiany, uznając, że nie wykazał szczególnie uzasadnionej potrzeby właściciela lasu, a działka nadal jest gruntem leśnym zgodnie z ewidencją gruntów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę S. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymującą w mocy decyzję Starosty G. o odmowie zmiany lasu na użytek rolny.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 marca 2010 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zgody na dokonanie zmiany lasu na użytek rolny oddala skargę
Zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego
w B. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję Starosty G. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w sprawie nie dopuszczenia dokonania zmiany lasu na użytek rolny na działce nr [...] na powierzchni [...] ha, oznaczonej w ewidencji gruntów symbolem Ls VI, położonej w obrębie miasta R., należącej do S. J.
U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.
Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2007 r. S. J. zwrócił się do Starosty G. o dopuszczenie zmiany lasu na użytek rolny. Swój wniosek motywował faktem, iż w [...] 2007 r. nabył działkę gruntu leśnego (drzewa leśne były wycięte przez sprzedającego). Podał, iż działka ma powierzchnię [...] m² i chciałby ją wykorzystać na użytek rolny – pastwisko na wypas koników (Pony) dla turystów ośrodków leśnych. Do wniosku dołączył aktualny wypis oraz kopię mapy z ewidencji gruntów.
W wyniku przeprowadzonych przez organ I instancji oględzin ustalono, że w/w działka położona jest w obrębie miasta R., na powierzchni [...] ha jest wykazywana w geodezyjnej ewidencji gruntów jako lasy i grunty leśne o symbolu LsVI. Jest to powierzchnia po wykonanym zrębie, położona w środku kompleksu leśnego. Nadto organ I instancji zasięgnął opinii Nadleśnictwa R., z której wynika negatywne stanowisko dotyczące zmiany lasu na użytek rolny.
W uzasadnieniu swojego stanowiska Nadleśnictwo wskazało, że jest to powierzchnia po wyrębie dewastacyjnym, położona w środku kompleksu leśnego. Otoczona jest drzewostanami sosnowymi zarówno własności prywatnej, jaki i lasów państwowych w wieku około 65 lat. Powierzchnie te zostały zalesione jako grunty nieprzydatne rolniczo i pełnią rolę stabilizacji brzegów jeziora R.
W oparciu o powyższe Starosta G. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r.
Nr [...], na podstawie art. 13 ust. 2 i 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, odmówił dokonania zmiany lasu na użytek rolny na opisanej wyżej działce. Organ uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przypadek szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów, stąd zmiana lasu na użytek rolny jest niedopuszczalna.
W odwołaniu od tej decyzji S. J. podniósł, iż działkę nabył podczas licytacji prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym
w G. Działka została wystawiona na sprzedaż jako nieruchomość rolna niezabudowana. Takie określenie przeznaczenia nieruchomości nie budziło jego wątpliwości, gdyż działka nie była zalesiona. Nabył tę działkę z myślą o konkretnym przedsięwzięciu, chciał urządzić pastwisko na wypas koników dla turystów.
Nie planował kupować lasu, w dodatku wykarczowanego. Do akt dołączył postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] maja 2007r. sygn. akt [...], na podstawie, którego została przesądzona na jego rzecz własność przedmiotowej działki.
W wyniku ponownego rozpatrzenia spawy, Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. nie podzieliło zarzutów odwołania i decyzją z dnia
[...] lutego 2008 r. (nr [...]) orzekło o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji. W uzasadnieniu organ podkreślił, iż dewastacyjne wycięcie drzewostanu (okoliczność nie sporna) nie skutkuje utratą przez działkę jej przymiotu gruntu leśnego. O charakterze działki przesądza aktualny wpis w ewidencji gruntów. W przedmiotowej sprawie sporna działka wykazana jest w geodezyjnej ewidencji gruntów jako lasy i grunty leśne o symbolu LsVI. Zmiana zaś lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów. Właściciel przedmiotowej działki nie wykazał tej przesłanki.
W wyniku skargi S. J. na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wyrokiem tego Sądu z dnia 21 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 211/08 uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd nakazał przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie zbadania czy w sprawie została spełniona przesłanka warunkująca zmianę lasu na użytek rolny oraz przesłanka "szczególnie uzasadnionej potrzeby właściciela lasu". W tym celu organy administracyjne powinny między innymi wyjaśnić: jak doszło do nabycia nieruchomości, która w rzeczywistości ma inne przeznaczenie, ustalić warunki życia skarżącego, warunki zamierzonego wykorzystania działki, a także ustalić czy skarżący jest w stanie być właścicielem zdewastowanego lasu z wszystkimi tego konsekwencjami (obowiązek odtworzenia lasu).
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Starosta G. decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] odmówił dokonania zmiany lasu na użytek rolny na w/w działce. Powyższe rozstrzygnięcie na skutek odwołania S. J. zostało uchylone decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego
w Ł. z dnia [...] października 2008 r. nr [...]. W motywach podjętego orzeczenia organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż postępowanie wyjaśniające przeprowadzone w tej sprawie wymaga znacznego uzupełnienia.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] S. G. ponownie odmówił dokonania zmiany lasu na użytek rolny na w/w działce. Również ta decyzja, w wyniku rozpatrzenia odwołania S. J., została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] i sprawa ponownie została przekazana do rozpatrzenia przez organ I instancji. Powodem uchylenia decyzji organu I instancji - podobnie jak wyżej - był brak wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności tej sprawy.
Kolejną decyzją Starosty G. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] ponownie nie dopuszczono do dokonania zmiany lasu na użytek rolny na wnioskowanej działce. Organ I instancji na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego uznał, iż wnioskodawca nie wykazał szczególnie uzasadnionej potrzeby właściciela lasu, co jest niezbędnym warunkiem uzyskania zgody na jego przekwalifikowanie. W szczególności sprzeczne wyjaśnienia podawane w kolejnych pismach uzasadniających złożony wniosek oraz ostateczne stwierdzenie wnioskodawcy, iż planowane przedsięwzięcie nie ma charakteru gospodarstwa agroturystycznego, a jedynie ma służyć celom rekreacyjnym (spełnienie hobby), nie jest zdaniem organu szczególnie uzasadnioną potrzebą właściciela lasu.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało następnie utrzymane w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] października 2009 r. W uzasadnieniu podjętego orzeczenia organ podkreślił, iż w myśl art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435 ze zm.), zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów.
W niniejszej sprawie za bezsporne przyjęto, iż odwołujący jest właścicielem działki nr [...] o pow. [...] ha położonej w obrębie miasta R., która w ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostę G. oznaczona jest symbolem LsVI - lasy i grunty zalesione. Przedmiotowa działka do września 2006 r. była zalesiona na całej powierzchni drzewostanem sosnowym w wieku około 66 lat, co zostało stwierdzone w sentencji wyroku Sądu Rejonowego w G. II Wydział Karny
z dnia [...] października 2006 r. wydanym w sprawie sygn. akt [...]. Obecnie po dewastacyjnym wyrębie drzewostanu na przedmiotowej działce rosną samosiejki jałowca. S. J. od dnia [...] grudnia 2007 r. ubiega się o zmianę lasu na użytek rolny, argumentując swoją prośbę faktem, że kupując działkę nr [...] przekonany był, iż nabywa działkę rolną niezabudowaną a nie las. Przedmiotową działkę nabył w celu realizacji swojego hobby, tj. hodowli koników pony i chciałby urządzić na niej pastwisko.
Analizując akta sprawy pod kątem spełniania przesłanki warunkującej dopuszczalność zmiany lasu na użytek rolny wynikającej z art. 13 ust. 2 ustawy, organ ustalił, iż odwołujący nie prowadzi hodowli koników pony; na terenie gminy R. ani w samym R. nie posiada zabudowań gospodarczych umożliwiających prowadzenie hodowli koników pony; posiadanych zaś na terenie R. działek nr [...] i nr [...] oraz położonej w obrębie miejscowości W. działki nr [...] nie zamierza przeznaczyć pod lokalizację przedsięwzięcia polegającego na hodowli koników pony, co wynika z treści jego pisma z dnia [...] listopada 2008 r. złożonego do akt sprawy. Nadto gospodarstwo rolne, w którym pracuje odwołujący, mimo iż jest ukierunkowane na produkcję roślinną i zwierzęcą, położone jest w miejscowości N., oddalonej od R. o około [...] km. Gospodarstwo to nie jest własnością skarżącego.
Mając na względzie powyższe stwierdzono, iż w rozpatrywanej sprawie nie ma podstaw do uznania, iż spełniona została przesłanka "szczególnie uzasadnionej potrzeby właściciela lasu", o której mowa w powołanym na wstępie przepisie. Takiej podstawy w szczególności nie dają potrzeby zgłoszone przez odwołującego w piśmie z dnia [...] czerwca 2009 r., dotyczące przekształcenia działki nr [...] w działkę rekreacyjną, na której oprócz hodowli koników pony (kilka sztuk), utworzyłby mini ogródek, niewielką pasiekę (2-3 ule), posadził kilka drzew owocowych oraz wybudował altankę. Także argument, że obecny stan zdrowia skarżącego uzasadnia dokonanie zamiany lasu na użytek rolny nie wypełnia zdaniem organu przesłanki "szczególnie uzasadnionej potrzeby właściciela".
Nadto w oparciu o złożone przez odwołującego oświadczenie z dnia
[...] sierpnia 2008 r. ustalono, że skoro skarżący posiada środki finansowe na realizację przedsięwzięcia polegającego na hodowli koników pony, to środki te mogą być wykorzystane również na ponowne wprowadzenie na działce nr [...] upraw leśnych. Obowiązek ponownego wprowadzenia na przedmiotowej działce upraw leśnych wynika z przepisu art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o lasach, zgodnie z którym: "właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, a w szczególności do ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu". W sprawie bezsporne jest, że od usunięcia drzewostanu sosnowego na działce nr [...] nie upłynęło jeszcze 5 lat, gdyż zgodnie z sentencją wyroku Sądu Rejonowego w G. II Wydział Karny z dnia [...] października 2006 r. wydanego
w sprawie sygn. akt [...], wyrębu zupełnego drzewostanu dokonano we wrześniu 2006 r.
Końcowo odnosząc się do zarzutów odwołania podkreślono, iż o rodzaju użytków gruntowych oraz ich klasie gleboznawczej stanowią dane
z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez starostę właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości a nie klauzule zawarte w umowach kupna lub aktach notarialnych. W związku z tym błędne oznaczenie użytków znajdujących się na działce nr [...] dokonane w postępowaniu egzekucyjnym i w postanowieniu Sądu Rejonowego w G. I Wydział Cywilny z dnia [...] maja 2007 r., sygn. akt
[...], którym przysądzono własność tej działki S. J., nie stanowi podstawy do dokonania zmiany w ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostę G. ani do dokonania zmiany lasu na użytek rolny w trybie art.
13 ust. 2 ustawy o lasach. Dodatkowo wskazano, iż z akt sprawy wynika,
iż zalesienie omawianej działki nastąpiło przed sześćdziesięcioma sześcioma laty,
a powodem zalesienia był fakt nieprzydatności gruntu do upraw rolniczych, zatem niecelowym jest dokonanie zmiany lasu na użytek rolny, który byłby nieprzydatny do upraw rolnych. Za błędne również uznano twierdzenie skarżącego, iż działka nie jest lasem, gdyż rosną na niej samosiejki i porosty jałowców. Fakt dokonania na niej dewastacyjnego usunięcia całego 66 - letniego drzewostanu sosny nie spowodował sam w sobie zmiany rodzaju użytku gruntowego z leśnego na rolny, gdyż skarżący ma obowiązek ponownego wprowadzenia na działce upraw leśnych. Za nie trafny uznano też zarzut, że "przedmiotowa działka nie ma dostępu do drogi publicznej"
z winy zarządcy lasów i Starosty G.. Skoro jest to działka leśna położona w środku kompleksu leśnego ani zarządca lasu ani Starosta G. nie mają obowiązku budowania do niej drogi publicznej. Stwierdzenie zaś, że skarżący jest
w stanie ponownie wprowadzić na działce nr [...] uprawy leśne w żaden sposób nie narusza jego strefy prywatności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zwróciło uwagę, iż obowiązek ustalenia "czy skarżący jest w stanie być właścicielem zdewastowanego lasu z wszystkimi konsekwencjami (obowiązek odtworzenia lasu), wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia
21 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 211/08.
Nie godząc się z tą decyzją oraz poprzedzającą jej wydanie decyzją organu
I instancji, S. J. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zdaniem skarżącego w/w decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa mającym wpływ na wynik sprawy, w szczególności:
1. art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nie wykonanie przez organy obu instancji obowiązków nałożonych na nie przez WSA w Białymstoku w wyroku w sprawie
II SA/Bk 211/08, w tym całkowicie zaniechanie:
- zbadania jak doszło do nabycia nieruchomości przez skarżącego, która
w rzeczywistości ma inne przeznaczenie,
- ustalenia warunków życia skarżącego,
- ustalenia czy skarżący jest w stanie być właścicielem zdewastowanego lasu
z wszystkimi tego konsekwencjami (obowiązek odtworzenia lasu).
2. art. 10 § 1 w zw. z art. 7 kpa poprzez pozbawienie skarżącego prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, co uniemożliwiło mu złożenie wniosków dowodowych mających na celu udowodnienie szczególnego interesu skarżącego
w dokonaniu przekwalifikowania nieruchomości, w tym w zakresie wskazanym przez WSA w Białymstoku w sprawie II SA/Bk 211/08, co w sytuacji zupełnie biernej postawy organów obu instancji w przedmiocie dokładnego zbadania sprawy w części nakazanej przez Sąd spowodowało wydanie błędnych, sprzecznych z prawem decyzji administracyjnych.
3. art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach poprzez stwierdzenie, że nie istnieje szczególnie uzasadniony interes skarżącego w żądaniu przekształcenia nieruchomości przy jednoczesnym zaniechaniu przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie nakazanym przez WSA w Białymstoku na stronie 5 uzasadnienia w/w wyroku.
Podnosząc powyższe zarzuty i rozbudowując w uzasadnieniu skargi argumentację, skarżący wniósł o uchylenie zakwestionowanej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji, celem przeprowadzenia ponownego postępowania w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej
i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Sąd nie posiada natomiast uprawnień do oceny słuszności, czy też celowości skarżonej decyzji, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w chwili ich wydawania. W szczególności uznać należy, iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie oraz właściwie zastosowały i zinterpretowały przepisy prawa będące podstawą podjętych decyzji.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymująca w mocy decyzję Starosty G.
w przedmiocie niedopuszczenia dokonania zmiany lasu na użytek rolny. Podstawę jej podjęcia stanowił art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. Nr 45, poz. 435 ze zm.). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów.
W tym miejscu wskazać należy, iż w myśl art. 13 ust. 1 w/w ustawy, podstawowym obowiązkiem ciążącym na właścicielach lasów jest obowiązek trwałego utrzymywania lasów oraz zapewnienia ciągłego użytkowania lasów. Powyższa regulacja jest niewątpliwie realizacją podstawowych założeń ustawy
o lasach, sprowadzających się przede wszystkim do traktowania w sposób priorytetowy obowiązków o charakterze ochronnym. Powołany na wstępie ust. 2 art. 13 ustawy stanowi odstępstwo od tych zasad i zgodnie z wolą ustawodawcy może mieć zastosowanie jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Pojęcie użyte w tym przepisie wskazuje, że ustawodawca zezwala na zmianę przeznaczenia lasu jedynie w sytuacjach wyjątkowych, a mianowicie "w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów".
W ocenie Sądu sytuacja, o której mowa wyżej nie zaistniała w konkretnym przypadku.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący jest właścicielem działki nr [...]
o powierzchni [...] ha, położonej w obrębie miasta R., która w ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostę G. oznaczona jest symbolem [...] - lasy i grunty zalesione (k. 34 akt I instancji). Działka położona jest w obszarze chronionego krajobrazu pojezierza r. (k. 63 akt I instancji), w środku kompleksu leśnego, otoczona drzewostanem sosnowym (k. 68 – 74 i 60 akt
I instancji). Do września 2006 r. była zalesiona na całej powierzchni drzewostanem sosnowym w wieku około 66 lat (dowód: wyroku Sądu Rejonowego w G.
II Wydział Karny z dnia [...] października 2006 r. sygn. akt [...] k. 61 akt
I instancji). Obecnie po dewastacyjnym wyrębie drzewostanu na przedmiotowej działce rosną samosiejki jałowca.
Organy ustaliły ponadto, iż skarżący nie prowadzi hodowli koników pony; na terenie gminy R. ani w samym R. nie posiada zabudowań gospodarczych umożliwiających prowadzenie hodowli koników pony. Jak wynika zaś z treści pisma skarżącego z dnia [...] listopada 2008 r., posiadanych na terenie R. działek nr [...] i nr [...] oraz położonej w obrębie miejscowości W. działki nr [...] nie zamierza przeznaczyć pod lokalizację przedsięwzięcia polegającego na hodowli koników pony. Nadto gospodarstwo rolne, w którym obecnie pracuje skarżący, mimo iż jest ukierunkowane na produkcję roślinną i zwierzęcą, położone jest w miejscowości N., oddalonej od R. o około [...] km. Gospodarstwo to nie jest własnością skarżącego.
W tym stanie rzeczy przyjąć należy za organami obu instancji, iż żądanie zawarte we wniosku z dnia [...] grudnia 2007 r. dotyczące zmiany lasu na użytek rolny na działce nr [...] położonej w R. w celu utworzenia tam pastwiska na wypas koników pony dla turystów ośrodków leśnych jest niezasadne. Podzielić, bowiem należy stanowisko organów, iż w rozpatrywanej sprawie nie ma podstaw do uznania, iż spełniona została przesłanka "szczególnie uzasadnionej potrzeby właściciela lasu", o której mowa w powołanym na wstępie przepisie. Takiej podstawy – jak słusznie zauważa organ II instancji - nie dają potrzeby zgłoszone przez skarżącego w piśmie z dnia [...] czerwca 2009 r., dotyczącym przekształcenia działki
nr [...] w działkę rekreacyjną, na której oprócz hodowli koników pony (kilka sztuk), utworzyłby mini ogródek, niewielką pasiekę (2-3 ule), posadził kilka drzew owocowych oraz wybudował altankę. Podobnie argument, że obecny stan zdrowia skarżącego uzasadnia dokonanie zamiany lasu na użytek rolny nie wypełnia przesłanki "szczególnie uzasadnionej potrzeby właściciela". Trafnie także przyjęły organy, iż powodem dokonania wnioskowanej zmiany nie może być fakt, że kupując działkę nr [...] skarżący przekonany był, iż nabywa działkę rolną niezabudowaną a nie las. Bezspornie bowiem o rodzaju użytków gruntowych oraz ich klasie gleboznawczej stanowią dane z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez starostę właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, nie zaś klauzule zawarte w umowach czy aktach notarialnych. W związku z tym błędne oznaczenie użytków znajdujących się na działce nr [...], dokonane w postępowaniu egzekucyjnym i w postanowieniu przysądzającym własność tej działki na rzecz skarżącego, nie stanowi podstawy do dokonania zmiany lasu na użytek rolny w trybie art. 13 ust. 2 ustawy o lasach. Dodatkowo podkreślić należy, iż dewastacyjne wycięcie drzewostanu nie skutkuje utratą przez działkę jej przymiotu gruntu leśnego, skoro obowiązujące przepisy statuują obowiązek ponownego wprowadzenia na przedmiotowej działce upraw leśnych – art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o lasach.
W przedmiotowym postępowaniu nie wykazano zatem istnienia szczególnie uzasadnionej potrzeby właściciela lasu, co jest niezbędnym warunkiem uzyskania zgody na jego przekwalifikowanie. W szczególności ostateczne stwierdzenie skarżącego, iż planowane przedsięwzięcie nie ma charakteru gospodarstwa agroturystycznego, a jedynie ma służyć celom rekreacyjnym (spełnienie hobby), nie jest "szczególnie uzasadnioną potrzebą właściciela lasu". Skarżący jak wykazano wyżej nie prowadzi hodowli koników pony ani nie posiada w R. gospodarstwa rolnego, zatem uznać należy, iż nie potrzebuje pastwiska, które chciałby zlokalizować na działce nr [...] po jej zmianie na użytek rolny. Również chęć prowadzenia działalności turystyczno – rekreacyjnej nie uzasadnia dopuszczenia wnioskowanej zmiany, skoro skarżący posiada na terenie R.
i miejscowości W. inne działki, na których może prowadzić taką działalność.
Podsumowując tę część rozważeń wskazać należy, iż organy obu instancji
w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy prawidłowo ustaliły, iż
w konkretnym przypadku nie została spełniona przesłanka z art. 13 ust. 2 ustawy
o lasach, wskazana zaś w tej mierze argumentacja nie budzi zastrzeżeń.
Nie ma przy tym racji skarżący wywodząc, że organy przeprowadzając ponownie postępowanie w tej sprawie nie zastosowały się do oceny prawnej
i wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Białymstoku z dnia 21 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 211/08.
W tym miejscu godzi się zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna, o której mowa w powołanym przepisie dotyczy zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, natomiast wskazania mają wytyczyć kierunek działalności organu przy ponownym rozpoznawaniu sprawy.
W konkretnej sprawie organy obu instancji przeprowadzając powtórnie postępowanie w sprawie związane były wyżej opisanym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Ustaleniami prawnymi wskazaniami w tym wyroku związany jest również Sąd orzekający w niniejszym postępowaniu. Zgodnie zaś z wytycznymi tego wyroku, organ prowadzący postępowanie w sprawie winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w zakresie zbadania czy
w konkretnym przypadku została spełniona przesłanka warunkująca zmianę lasu na użytek rolny oraz przesłanka "szczególnie uzasadnionej potrzeby właściciela lasu". W tym celu organy administracyjne powinny między innymi wyjaśnić jak doszło do nabycia nieruchomości, która w rzeczywistości ma inne przeznaczenie, ustalić warunki życia skarżącego, warunki zamierzonego wykorzystania działki, a także ustalić czy skarżący jest w stanie być właścicielem zdewastowanego lasu
z wszystkimi tego konsekwencjami (obowiązek odtworzenia lasu).
Mając na względzie powyższe, a także analizę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie uznać należy, iż organy zastosowały się do przedstawionych powyżej zaleceń Sądu, co znalazło swój wyraz w uzasadnieniu skarżonych decyzji.
Zgodnie z wytycznymi w/w wyroku, organy wyjaśniły kwestię możliwości bycia przez skarżącego właścicielem zdewastowanego lasu ze wszystkimi tego konsekwencjami, tj. z obowiązkiem odtworzenia lasu oraz zbadały warunki jego życia. W złożonym w dniu [...] sierpnia 2008 r. oświadczeniu skarżący podał, iż przebywał przez [...] lat w S., nadto posiada inne składniki majątkowe do zbycia, stąd konieczne środki finansowe na prowadzenie działalności rekreacyjno – turystycznej z łatwością zdobędzie. Nadto wskazał, iż od [...] r. podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników i po uzyskaniu wieku emerytalnego,
tj. ukończeniu 65 lat otrzyma emeryturę, gdyż posiada konieczne lata pracy
(k. 39 i 67 akt I instancji). W tych okolicznościach organy uznały, iż skoro skarżący dysponuje środkami finansowymi na realizację przedsięwzięcia polegającego na hodowli koników pony, to środki te mogą być również wykorzystana na ponowne wprowadzenie na jego działce upraw leśnych.
Wbrew twierdzeniu skarżącego organy zbadały również jak doszło do nabycia nieruchomości, która w rzeczywistości ma inne przeznaczenie. Na tę okoliczność przeprowadzono szczegółowe postępowanie dowodowe, w tym między innymi dopuszczono dowód z wyjaśnień Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym
w G. dotyczących zakwalifikowania działki nr [...] jako nieruchomości rolnej niezabudowanej (k. 104 i 110 – verte akt I instancji) i wyjaśnień referendarza sądowego SR w G. V Wydział Ksiąg Wieczystych dotyczących podstaw dokonania wpisu w [...] w dziale I/5 o treści "nieruchomość rolna zabudowana" oraz dowód w postaci wypisu z Księgi Wieczystej nr [...] wraz
z mapką prowadzonej dla nieruchomości rolnej zabudowanej, stanowiącej do dnia
[...] maja 2007 r. własność M. G. Na podstawie powyższych dokumentów ustalono, iż wpis o treści "nieruchomość rolna zabudowana" dotyczył nieruchomości oznaczonych nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...], z których tylko ta ostatnia była zabudowana. Jak wynika z mapki dołączonej do księgi, działka nr [...] oznaczona została symbolem Ls VI, zaś działka [...] – Ł VI, [...] – PS VI, [...] – RV.
Dopóki właścicielką nieruchomości o pow. [...] ha, składającej się z działek o nr [...], [...] i [...] była M. G. można było mówić, iż włada ona nieruchomością rolną zabudowaną, gdyż w jej skład wchodziły użytki rolne, grunty leśne i grunty zabudowane, co odpowiada definicji nieruchomości rolnej zawartej
w art. 46¹ kc. Skarżący nie nabył natomiast nieruchomości rolnej niezabudowanej, gdyż działka nr [...] nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności,
o której mowa w powyższym przepisie. Organy zwróciły przy tym uwagę, iż skarżący nabywając przedmiotową nieruchomość nie dołożył należytej staranności
w ustaleniu, jakie grunty nabywa. Tymczasem określenie "nieruchomość rolna niezabudowana" jest bardzo szerokie, gdyż może to być każdy użytek rolny,
np. grunt rolny, sad, łąka trwała lub pastwisko.
Z wyżej wskazanych powodów zaskarżonej decyzji nie można czynić zarzutu naruszenia prawa materialnego.
W niniejszej sprawy nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Wbrew twierdzeniom skarżącego wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia. Ocena ta nie nosi zaś cech dowolności (art. 80 kpa). W tym miejscu godzi się zauważyć, iż przedmiotem dowodu mogą być jedynie okoliczności mające znaczenie dla sprawy, a więc dotyczące jej przedmiotu
i mające znaczenie dla rozstrzygnięcia. O tym zaś przesądza norma prawa materialnego. Zgodnie zaś z art. 107 kpa w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji
z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia zasady wyrażonej w art. 10 § 1kpa, to jest czynnego udziału strony w postępowaniu.
Mając powyższe na względzie zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło