II SA/Bk 772/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. K. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2011r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie kary za usunięcie drzew bez zezwolenia p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. J. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką H. K. oraz synami J. K. (22 lata) i K. K. (18 lat). Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi: wynagrodzenie H. K. z tytułu zatrudnienia (etat sprzątaczki) w wysokości 2.000 zł brutto. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną, nie osiąga dochodu. Wykazane wydatki miesięczne rodziny to: czynsz – 600 zł; energia elektryczna – 130 zł; telefon – 50 zł; Internet – 40 zł; abonament TV – 70 zł. Skarżący nie posiada majątku, w tym zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 30 listopada 2011 r. skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego tytułu prawnego do zajmowanego mieszkania przy ul. Ś. W. [...] w B., a syn J. K. uczy się, nie pracuje i nie osiąga dochodu. Wnioskodawca oświadczy też, że nie posiada samochodu. Wnioskodawca nie nadesłał natomiast wymaganych treścią wzmiankowanego wezwania z dnia 30 listopada 2011 r. dokumentów tj. dokumentów poświadczających wysokość aktualnego miesięcznego dochodu (brutto i netto) uzyskiwanego przez H. K. z tytułu pracy (np. zaświadczenie z zakładu pracy) oraz rachunków i faktur potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków ponoszonych przez rodzinę skarżącego, do czego został wezwany pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. J. K. nie wyjaśnił również przyczyny tego zaniechania. W tych okolicznościach referendarz sądowy postanowieniem z dnia 17 stycznia 2012r. odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, wskazując, że wnioskodawca, pomimo skierowanego do niego wezwania, nie nadesłał wymaganych dokumentów, uniemożliwiając w ten sposób pełną ocenę sytuacji majątkowej, a w konsekwencji pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku. Przedmiotowe postanowienie wraz z pouczeniem o prawie i terminie wniesienia sprzeciwu zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 2 lutego 2012r. J. K. w ustawowym terminie do wniesienia sprzeciwu od opisanego postanowienia zwrócił się do Sądu z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika celem sporządzenia sprzeciwu od postanowienia z dnia 17 stycznia 2012r. Wyjaśnił, że nie posiada środków finansowych i nie jest w stanie ponieść we własnym zakresie kosztów opłacenia usług adwokackich bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Zarządzeniem z dnia 20 lutego 2012r. poinformowano wnioskodawcę, że ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wprowadza obowiązku sporządzania sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy przez profesjonalnego pełnomocnika i wnioskodawca może osobiście wnieść taki sprzeciw. Jednocześnie poinformowano skarżącego, że w razie podtrzymania pierwotnego wniosku Sąd pismo z dnia 9 lutego 2012r. potraktuje jako sprzeciw od postanowienia z dnia 17 stycznia 2012r. Pismem z dnia 13 marca 2012r. skarżący poinformował, że pomimo, iż nie ma obowiązku sporządzania sprzeciwu przez profesjonalistę, to on taki wniosek podtrzymuje, gdyż nie zna się na obowiązujących przepisach prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że w związku z tym, iż pismo skarżącego z dnia 9 lutego 2012r. wpłynęło w terminie przewidzianym do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 17 stycznia 2012r., Sąd potraktował powyższe pismo jako skutecznie wniesiony sprzeciw od tego postanowienia. Wniesienie sprzeciwu spowodowało utratę mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 17 stycznia 2012r. w całości. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: dalej powoływanej: p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy czym to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż jedynym źródłem dochodu czteroosobowej rodziny pozostaje wynagrodzenie uzyskiwane przez H. K. w wysokości 2.000 zł brutto. Wykazane wydatki miesięczne to 890 zł (czynsz, energia elektryczna, telefon, Internet, abonament TV). Rodzina wnioskodawcy zajmuje mieszkanie przy ul. Ś. W. [...] w B. bez żadnego tytułu prawnego. Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z brakiem nadesłania dokumentów określonych w wezwaniu z dnia 30 listopada 2011 r., uniemożliwiają, zdaniem Sądu, pełną ocenę sytuacji majątkowej wnioskodawcy (w szczególności jego możliwości finansowych), a w konsekwencji pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższych okoliczności należało stwierdzić, iż wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonywujący, iż faktycznie znajduje się w sytuacji materialnej, która skutkuje, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.