II SA/Bk 774/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 maja 2011 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. `Sygn. akt II SA/Bk 774/10 U Z A S A D N I E N I E U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Pismem z dnia 29 kwietnia 2010 r. Z. M. zwrócił się do Starosty W. o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków wsi M. gmina K. B. poprzez sprostowanie wpisu, jak i podziału działek związanych z wydzieleniem z jego działek oznaczonych numerami geodezyjnymi [...] i [...] gruntu pod drogę powiatową. W uzasadnieniu wniosku podał, iż podział w/w działek nastąpił bez jego wiedzy i w jego opinii wbrew prawu. Zdaniem skarżącego, ten stan rzeczy doprowadził do zmiany prawomocnych wyroków sądów i pozbawienia go dopłat z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W wyniku rozpoznania sprawy Starosta W. decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] odmówił wprowadzenia żądanej zmiany w operacie ewidencji gruntów obrębu M. gmina K. B. Organ stwierdził, iż do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych. Zgodnie z powyższym organ prowadzący ewidencję dokonywał aktualizacji zapisów w ewidencji gruntów wsi M. dotyczących wnioskodawcy. I tak na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] kwietnia 1984 r. sygn. akt. [...] o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości rolnych, w ewidencji gruntów wsi M. jako współwłaściciele między innymi nieruchomości rolnych o nr [...] i [...] zostali wpisani: Z. M. - udział ¼, F. i A. małż. M. - udział ½, J. M. - udział ¼. Następnie aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 1996r. Rep. [...] - (umowa o dożywocie) J. M. przeniosła na rzecz brata Z. M. swój udział wynoszący ¼ części m. in. w działkach oznaczonych nr [...] i [...]. Na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w W. M. z dnia [...] maja 1996 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu praw do spadku po A. M. na podstawie testamentu z dnia [...] stycznia 1990 r. otwartego i ogłoszonego nabył syn Z. M. Na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w W. M. z dnia [...] kwietnia 1997 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po F. M., wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne położone w M. dziedziczą: T. W., L. W., J. M., Z. M. - wszyscy w ¼ części. Na podstawie wyżej wymienionych dokumentów właścicielami przedmiotowych nieruchomości stali się: M. J. - udział 1/16, M. Z. - udział 13/16, W. T. - udział 1/16, W. L. - udział 1/16. Na mocy zaś decyzji Wojewody P. z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...], nieruchomość gruntowa stanowiąca działki nr [...] o powierzchni 0,0063 ha i 18/5 o powierzchni 0,0077ha, stała się własnością Powiatu W.. Na jej podstawie i mapy podziału przedmiotowych działek z dnia 15 października 2007 r., w dniu 28 kwietnia 2008 r. zostały wprowadzone zmiany w ewidencji gruntów w ten sposób, że w miejsce działki nr [...] o pow. 0,1900 ha wpisano działki nr: [...] o pow. 0,0063 ha i [...] o pow. 0,1837 ha, a w miejsce działki nr [...] o pow. 0,1800 ha, wpisano działki nr: [...] o pow. 0,0077 ha i [...] o pow. 0,1723 ha. Jako właściciela działek oznaczonych numerami geodezyjnymi [...] o pow. 0,0063 ha i [...] o pow. 0,0077ha wpisano Powiat W., natomiast jako właściciela działek oznaczonych numerami geodezyjnymi [...] o pow. 0,1837 ha i [...] o pow. 0,1723 ha wpisano: J. M.– udział 1/16, Z. M. - udział 13/16, T. W.– udział 1/16, L. W.– udział 1/16. Nie godząc się z tą decyzją Z. M. odwołał się do organu wyższego stopnia wnosząc o jej uchylenie. Kwestionowanej decyzji zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego, podnosząc, iż zmiana numeracji działek [...] i [...] nastąpiła w oparciu o decyzję Wojewody P., podczas gdy podział nieruchomości i zmiana własności może być dokonana jedynie w oparciu o prawomocne sądowne orzeczenie znoszące współwłasność. Skarżący wskazał, iż brak takiego orzeczenia prowadzi do przyjęcia, iż w ewidencji gruntów wsi Makowo błędnie dokonano wpisu podziału działek [...] i [...] na działki oznaczone numerami[...] ,[...] oraz [...],[...] i błędnie wpisano jako właściciela działek [...] i [...] Powiatu W.. Ponadto zdaniem skarżącego, bezpodstawna była zmiana numeracji tych działek, ponieważ grunty zajęte pod drogę powiatową nie oznaczono przy tym podziale w terenie. W wyniku rozpoznania powyższego odwołania P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. nie podzielił jego zarzutów i decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji. Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 20, art. 22 i art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, zapisy w ewidencji gruntów mają wyłącznie charakter techniczno - deklaratoryjny. Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych. Wskazał przy tym, iż z akt sprawy wynika, że zmiana numeracji działek [...] i [...] nastąpiła na podstawie ostatecznej decyzji Wojewody P. z dnia [...] lutego 2008 r. znak [...]. Dopóki ostateczna decyzja Wojewody P. nie zostanie wzruszona, nie ma podstaw do kwestionowania praw Powiatu W. do nieruchomości opisanych działkami [...] i [...]i do przywrócenia poprzedniej numeracji działek [...] i [...]. Końcowo organ podkreślił, iż w postępowaniu o zmianę danych w ewidencji gruntów nie można samodzielnie ustalać i rozstrzygać o prawidłowości ostatecznych decyzji administracyjnych będących podstawą dokonania wpisów w ewidencji gruntów. Wzruszenie kwestionowanej ostatecznej decyzji może nastąpić wyłącznie w jednym z trybów nadzwyczajnych wymienionych w kodeksie postępowania administracyjnego, tj. wznowienia postępowania - art. 145, stwierdzenia nieważności decyzji - art. 156, względnie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej - art. 155, na podstawie stosownego wniosku złożonego do właściwego organu. Od tej decyzji Z. M. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o jej uchylenie w całości. Skarżący podniósł, iż organy obu instancji dokonały błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Zdaniem skarżącego nie było bowiem podstawy prawnej do dokonania w prowadzonej ewidencji gruntów zmiany oznaczenia numeracji działek [...] i [...] i wpisu zmian prawa własności tych działek, gdyż podstawą do dokonania takich zmian może być jedynie orzeczenie sądu znoszące współwłasność. Podniósł ponadto, iż decyzja Wojewody P. z dnia [...] lutego 2008 r. znak [...], nie mogła stanowić podstawy do zmian w ewidencji gruntów, gdyż w toku prowadzonego postępowania organ ten popełnił szereg nieprawidłowości oraz błędnych ustaleń i z mocy prawa decyzja ta podlega uchyleniu w całości. W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. podtrzymał dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Ustosunkowując się do zarzutów skargi podniesiono, iż wbrew twierdzeniom skarżącego prawomocna decyzja Wojewody P. z dnia [...] lutego 2008 r. ma moc dowodową dla wpisania w ewidencji gruntów prawa własności działek [...] i [...] na rzecz Powiatu W. Organ powtórzył, iż do czasu, gdy decyzja ta nie zostanie wzruszona, nie ma podstaw do kwestionowania praw Powiatu W. do nieruchomości opisanych działkami [...] i [...], w tym również do przywrócenia w ewidencji gruntów poprzedniej numeracji działek oznaczonych [...] i [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Zarzuty skargi są nieuzasadnione. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w chwili jej wydawania. W szczególności uznać należy, iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie oraz właściwie zastosowały i zinterpretowały przepisy prawa będące podstawą kontrolowanej decyzji. Na wstępie rozważań podnieść należy, iż zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.) – zwanej dalej ustawą, celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. W myśl § 44 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 454) – zwanego rozporządzeniem, "do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymywanie w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi". Stosownie zaś do art. 22 ust. 3 ustawy, dokonanie zmian w operacie ewidencyjnym możliwe jest poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji gruntów a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów. Odnosząc się do powyższego, wskazać należy, że zgodnie z art. 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych. Podstawą zaś dokonania przez Starostę zmian w ewidencji gruntów obrębu M. gmina K. B. dla działek oznaczonych numerami geodezyjnymi [...] i [...], była wydana na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, ostateczna decyzja Wojewody P. nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. stwierdzająca, iż powstała w wyniku podziału działki [...] - działka [...] oraz powstała w wyniku podziału działki [...] - działka [...] stała się własnością Powiatu W. W oparciu o ten dokument, Starosta W. w dniu [...] kwietnia 2008 r., dokonał zmiany w ewidencji gruntów i budynków obrębu M. poprzez wpisanie w miejsce działki [...] o pow. 0,1900 ha działek o numerach [...] o pow. 0,0063 ha i [...] o pow. 0,1837 ha, zaś w miejsce działki nr [...] działek numer [...] o pow. 0,0077 i [...] o pow. 0,1723 ha. Jak słusznie podniosły organy obu instancji dopóki w/w decyzja funkcjonuje w obrocie prawnym, nie ma podstaw do kwestionowania praw Powiatu W. do nieruchomości opisanych działkami [...] i [...], a w konsekwencji przywrócenia w ewidencji gruntów poprzedniej numeracji działek oznaczonych w tym przypadku nr [...] i [...]. W tym miejscu podnieść należy, iż problematyka dotycząca wprowadzania zmian w ewidencji gruntów była przedmiotem licznych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z orzeczeń tych ponad wszelką wątpliwość wynika, iż zapisy w ewidencji gruntów mają wyłącznie charakter techniczno - deklaratoryjny, co oznacza, iż nie kształtują nowego stanu prawnego nieruchomości, a organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Organy ewidencyjne nie mogą zatem samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu lub budynku. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością (tak: wyrok z dnia 17.02.1993 r., sygn. akt II SA1155/92, opubl. ONSA 1994/2/61; wyrok z dnia 16.04.1998 r., sygn. akt II SA 258/98, Lex 41288; wyrok z dnia 20.08.1988 r. sygn. akt II SA 766/98, Lex 82005). Mając na uwadze przedstawianą powyżej specyfikę postępowania ewidencyjnego stwierdzić należy, iż Starosta jako organ właściwy w sprawach ewidencji gruntów i budynków nie posiada uprawnień do rozstrzygania poprzez wpisy do ewidencji o prawie własności nieruchomości. W związku z tym, Starosta W. jako organ prowadzący ewidencję gruntów nie jest uprawniony do badania prawidłowości wydanej przez Wojewodę P. decyzji z dnia [...] lutego 2008 r. stanowiącej podstawę do zmiany numeracji działek [...] i [...]. Uprawnień takich nie posiada również Sąd w kontrolowanym postępowaniu. Końcowo podnieść należy, iż sprawa zakończona ostateczną decyzją w instancyjnym toku postępowania może być wzruszona wyłącznie w jednym z trybów nadzwyczajnych przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego. Jeżeli zatem w ocenie skarżącego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody P. z dnia [...] lutego 2008 r. zachodzi przesłanka uzasadniająca wszczęcie jednego z nadzwyczajnych trybów postępowania, winien on złożyć stosowny wniosek do właściwego organu. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż podnoszone przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa materialnego okazały się bezzasadne. W ocenie Sądu przy podejmowaniu skarżonej decyzji nie naruszono również przepisów prawa procesowego. Stosownie do treści art. 77, 7 i 80 kpa organy administracji publicznej podjęły wszystkie niezbędne czynności mające na celu zebranie całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie i dokonały jego rzetelnej oceny. Ocena ta, wbrew twierdzeniom skarżących nie nosi cech dowolności. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 kpa w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Z tych względów uznać należy, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono jak na wstępie.-