II SA/Bk 775/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.),, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] września 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie budynku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. P. z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego M. W. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 59 ust. 4 w zw. z art. 55 pkt 3 i 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 156, poz. 1118 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. P. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] odmawiającej M. W. wydania pozwolenia na użytkowanie budynku obory na działce nr geod. [...] we wsi M. gm. B., rozbudowywanej na podstawie decyzji Starosty B. P. z dnia [...] kwietnia 2007 r. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. Starosta B. P. zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. W. pozwolenia na rozbudowę obory dla krów, z częściową przebudową stodoły na oborę, budowę zbiornika i płyty gnojowej. Postępowanie administracyjne w sprawie prowadzonych na podstawie powyższej decyzji robót budowlanych zostało wszczęte na skutek pisma E. O. informującego organ nadzoru budowlanego o zmianie naturalnego spływu wód opadowych z działki oznaczonej nr geod. [...] na skutek usytuowania zbiornika na gnojowicę. Przeprowadzone przez powiatowy organ nadzoru budowlanego w dniu 7 września 2007 r. oględziny wykazały, że budowa zbiornika na gnojowicę jest realizowana z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki, które polegają na zmianie odległości zbiornika od narożnika stodoły na działce sąsiedniej z projektowanych 15 m na 14,5 m oraz zmianie odległości od ogrodzenia zamiast 4 m zachowano odległość 3,40 m. W wyniku stwierdzonych odstępstw Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. P. postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. nakazał M. W. wstrzymanie robót budowlanych. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2008 r. WSA w Białymstoku (sygn. akt [...]) uchylił oba postanowienia. W międzyczasie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. P. decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., nakazał inwestorowi sporządzenie i przedstawienie w terminie do 3 marca 2008 r. czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego, wykonanego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, uwzględniającego wykonane istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego przy budowie zbiornika na gnojowicę. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzję tę utrzymał w mocy (decyzja z dnia [...] lutego 2008 r.). Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. WSA w Białymstoku skargę odrzucił. Starosta B. P. decyzją z dnia [...] marca 2008 r. uchylił własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2007 r. w części dotyczącej pozwolenia na budowę zbiornika na gnojówkę. Wojewoda P. decyzję tę utrzymał w mocy (decyzja z dnia [...] kwietnia 2008 r.). W dniu 22 lipca 2008 r. M. W. wystąpił do powiatowego organu nadzoru budowlanego o wydanie pozwolenia na użytkowanie rozbudowy obory dla krów z częściową przebudową stodoły na oborę. W wyniku przeprowadzonej kontroli organ stwierdził, że inwestor nie rozebrał części starej płyty gnojowej przewidzianej do rozbiórki w zatwierdzonym projekcie budowlanym oraz że nie została zakończona budowa zbiornika na gnojówkę – urządzenia służącego ochronie środowiska. W związku z powyższym decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. odmówiono wydania pozwolenia na użytkowanie budynku obory. Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. wymierzono inwestorowi karę za nielegalne użytkowanie budynku. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. W. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, decyzją z dnia [...] września 2008 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I – instancyjne. W uzasadnieniu przytoczono treść art. 59 ust. 3 i 4 i stwierdzono, że w przedmiotowej sprawie nie może być wydane wnioskowane pozwolenie na użytkowanie, gdyż nie została zakończona budowa zbiornika na gnojówkę pełniącego funkcję urządzenia służącego ochronie środowiska. Zaznaczono, że obecnie pozwolenie na budowę zbiornika na gnojówkę zostało uchylone. Z decyzją tą nie zgodził się M. W. i wywiódł od niej skargę do sądu administracyjnego. Zarzucił organom obu instancji celowe prowadzenie postępowania w sposób utrudniający mu budowę a teraz jej zakończenie. Podniósł, że: - pracownicy PINB w B. P. niestarannie dokonali oględzin budowy – co doprowadziło do wstrzymania prac budowlanych, - źle rozpatrzono jego wniosek z 22 lipca 2008 r., którym zgłaszał zakończenie budowy. Zdaniem skarżącego niezrozumiałym jest prowadzenie w oparciu o ten wniosek postępowania w sprawie uzyskania pozwolenia na użytkowanie, skoro w pozwoleniu na budowę nie ma takiego obowiązku, - PWINB w B., w wyniku złej interpretacji, opiera się na stwierdzeniu, że inwestor nie rozebrał starej płyty gnojowej. To co pozostało po starej płycie to utwardzony dojazd do starej obory i sklepienie starego zbiornika na gnojówkę, wybudowanego przez poprzedniego właściciela działki, - PWINB w B. błędnie opiera swoją decyzje o to, że obora nie posiada urządzeń służących ochronie środowiska, gdyż nie została zakończona budowa zbiornika na gnojówkę i płyty gnojowej. Faktem jest, że obora posiada wybudowany zbiornik i płytę. W konkluzji skarżący wskazał, że nie może zakończyć budowy obory bo urzędnicy nie dokładnie wymierzyli jego budowę przez co została mu uchylona decyzja o pozwoleniu na budowę. Pomimo tego, że skarżący udowodnił pracownikom nadzoru ich błąd poprzez powołanie geodety, który stwierdził zgodność budowy z projektem nadal ponosi konsekwencje błędu pracowników nadzoru. Wskazując na powyższe uchybienia strona wniosła o uchylenie decyzji obu instancji. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko zawarte w kwestionowanej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Na etapie postępowania sądowoadministracyjnego złożono do akt sprawy: - decyzję PWINB w B. z dnia [...] lutego 2009 r. uchylającą własną decyzję ostateczną z dnia [...] lutego 2008 r. oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję PINB w B. P. z dnia [...] grudnia 2007 r. (były to decyzje zobowiązujące inwestora do przedłożenia zamiennego projektu budowlanego), - decyzję PINB w B. P. z dnia [...] lutego 2009 r. odmawiającą wydania nakazu wstrzymania przez M. W. robót budowlanych przy budowie zbiornika na gnojówkę, gdyż w oparciu o mapę poinwentaryzacyjną ustalono, że został on usytuowany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wydana została w logicznym następstwie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, realizowanych przy budowie zbiornika na gnojówkę, które to postanowienie zostało następnie uchylone wyrokiem sądu administracyjnego. Okoliczność ta stanowi postawę do wznowienia postępowania administracyjnego, zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że na gruncie regulacji prawnej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd stwierdzając takie naruszenie prawa obligowany jest do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. Podstawę ingerencji organów nadzoru budowlanego w proces inwestycyjny stanowiło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. P. z dnia [...] października 2007 r. zobowiązujące inwestora M. W. do wstrzymania robót budowlanych przy budowie zbiornika na gnojówkę; stało się ono ostateczne w dniu [...] listopada 2007 r. Mimo wniesienia przez inwestora skargi na powyższe postanowienie do sądu administracyjnego organy nadzoru nie czekały na rozstrzygnięcie sądu. Następstwem postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych była decyzja nakazująca inwestorowi sporządzenie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego wykonane istotne odstępstwa projektu budowlanego przy budowie zbiornika na gnojówkę; decyzja stała się ostateczna w dniu [...] lutego 2008 r. Konsekwencją tej decyzji było wszczęcie z urzędu przez Starostę B., postępowania w sprawie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w części dotyczącej pozwolenia na budowę zbiornika na gnojówkę (decyzja Starosty B. z dnia [...] marca 2008 r. utrzymana w mocy decyzją Wojewody P. z dnia [...] kwietnia 2008 r.). Następstwem tych decyzji jest decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. P. z dnia [...] sierpnia 2008 r. odmawiająca wydania pozwolenia na użytkowanie budynku obory. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że "budynek nie spełnia wymogów formalnych do wydania pozwolenia na użytkowanie ze względu na nie zakończone postępowanie administracyjne toczące się w organach nadzoru budowlanego w zakresie istotnych odstępstw przy budowie urządzeń służących ochronie środowiska, tj. zbiornika na gnojówkę, w części którego to urządzenia zostało uchylone pozwolenie na budowę." Nie ulega zatem wątpliwości, iż odmowa pozwolenia na użytkowanie budynku obory była konsekwencją odstępstw przy budowie zbiornika na gnojówkę. Co jednak istotne, jeszcze przed wydaniem powyższej decyzji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. P. z dnia [...] sierpnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2008 r. [...] uchylił postanowienia organów nadzoru budowlanego obu instancji nakazujące wstrzymanie robót budowlanych przy budowie zbiornika, stwierdzając, iż zaskarżone postanowienia zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd poddał w wątpliwość stanowisko organów co do zaistnienia istotnych odstępstw od pozwolenia budowlanego przy budowie zbiornika na gnojówkę. O ile organ I instancji wydając w dniu [...] sierpnia 2008 r. decyzję odmawiającą wydanie pozwolenia na użytkowanie obory mógł nie wiedzieć o wyroku kasacyjnym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia [...] sierpnia 2008 r., to organ II instancji wydając decyzję z dnia [...] września 2008 r. o wyroku wiedzieć powinien, albowiem na wyrok ten inwestor powołał się w uzasadnieniu składanego odwołania z dnia 26 sierpnia 2008 r. (teczka III, k. 1 akt administracyjnych). Organ odwoławczy wydając dnia [...] września 2008 r. decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w ogóle nie ustosunkował się do podniesionych w odwołaniu okoliczności wydania wyroku kasacyjnego (decyzja organu odwoławczego została wydana na 7 dni przed uprawomocnieniem się wyroku). Organy nadzoru budowlanego nie spieszyły się z naprawieniem swoich błędów. Dopiero dnia [...] lutego 2009 r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uchylił własną decyzję ostateczną z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. P., które to decyzje nakładały na inwestora obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. W dzień po przeprowadzeniu pierwszej rozprawy przez Sądem dnia 27 lutego 2009 r. została wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. P. decyzja nr [...], mocą której organ odmówił nakazu wstrzymania robót budowlanych przy budowie zbiornika na gnojówkę na działce będącej we władaniu inwestora M. W.; decyzja ta stała się ostateczna dnia [...] marca 2009 r. W obrocie prawnym pozostały zaskarżone decyzje odmawiające wydania inwestorowi pozwolenia na użytkowanie obiektu obory. Organy nadzoru nie wyeliminowały tych decyzji z obrotu prawnego w trybie wznowienia postępowania administracyjnego. Dlatego też Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. "b" – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku – art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz orzeczenie o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącego poniesionych przez niego kosztów postępowania sądowego – art. 200 w zw. z art. 210 § 1 w/w ustawy.