II SA/Bk 778/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant st. sekr. sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi K. K. i E. Ch. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w akcie własności ziemi oddala skargę Przedmiotem skargi wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2015 roku, nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy C. z dnia [...] lipca 2015 roku, nr [...], w którym odmówiono uwzględnienia wniosku o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w akcie własności ziemi wydanym przez Powiatowe biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych w H. w dniu [...] marca 1975 roku, nr [...], w sprawie nabycia własności nieruchomości. Postanowienia powyższe zostały wydane na podstawie następującego stanu faktycznego: Pan K. K. wnioskiem z dnia 18 listopada 2014 roku zwrócił się do Wojewody P. o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi wydanego przez Powiatowe Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych w H., Nr [...] z dnia [...] marca 1975 roku, w przedmiocie zmniejszonej wielkości powierzchni działki oznaczonej nr geod. [...], obręb C., który przeczy prawu własności ziemi ujawnionemu od [...] października 1958 roku w umowie cywilnoprawnej, uprzednio bez wydania decyzji administracyjnej. Wojewoda P. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 roku znak [...] zwrócił ww. wniosek. W wyniku złożonego zażalenia przez K. K., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał postanowienie z dnia [...] marca 2015 roku znak [...], w którym uchylił ww. postanowienie Wojewody P. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewoda P. w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy wystąpił do wnioskodawcy o sprecyzowanie żądania zawartego we wniosku z dnia [...] listopada 2014 roku w odniesieniu do aktu własności ziemi z dnia [...] marca 1975 roku. Pismem z dnia [...] czerwca 2015 roku wnioskodawca – K. K. precyzując ww. wniosek, wniósł o sprostowanie omyłki pisarskiej w akcie własności ziemi wydanym przez Powiatowe Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych w H., Nr [...] z dnia [...] marca 1975 roku, w przedmiocie tylko zmniejszonej wielkości powierzchni działki ziemi, który przeczy prawu własności ziemi ujawnionemu w umowie cywilnoprawnej. Na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. póz. 267 z późn. zm.) ww. wniosek został przekazany wg właściwości do Wójta Gminy C. Wójt Gminy C., po przeprowadzeniu postępowania, postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 roku, nr [...], odmówił sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w akcie własności ziemi wydanym przez Powiatowe Biuro Geodezji i Urządzeń rolnych w H. w dniu [...] marca 1975 roku, nr [...] w sprawie nabycia własności nieruchomości przez dziadka wnioskodawcy – W. C. Organ uznał, że żądanie Pana K. K. nie spełnia przesłanek z art. 113 §1 k.p.a. Na skutek zażalenia Pana K. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 roku, nr [...], utrzymało w mocy postanowienie I instancji. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy stwierdził, że stosownie do przepisu art. 113 § 1 k.p.a. sprostowaniu podlegają jedynie błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki popełnione w decyzjach wydanych przez organ administracji państwowej. Sprostowanie nie może wykraczać poza granice określone powyższym przepisem. Przyjęta w nim klasyfikacja wadliwości jest wyczerpująca. Te wady decyzji charakteryzuje przy tym ich oczywistość, stanowiąca równocześnie normy dopuszczalności sprostowania. Wynika z tego, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Oczywista omyłka w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu to widoczne, niezgodne z zamierzeniem niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu. W świetle wyżej wymienionych okoliczności żądanie o sprostowanie powierzchni nieruchomości – nie spełnia przesłanek z art. 113 § 1 k.p.a. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiedli: Pan K. K., Pani E. Ch. i Pani S. Cz. Skarga Pani S. Cz. została odrzucona postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 roku, bowiem nie spełnia wymogów formalnych tym samym Pani S. Cz. stała się uczestnikiem postepowania sądowego. Należy zauważyć, że powyższą uczestniczkę postępowania oraz skarżącą Panią E. Ch. reprezentował w sprawie skarżący Pan K. K. W skardze Pan K. K. podnosił: 1. "wnoszę skargę na bezprawne działanie Wojewody P., która dotyczy zaniechania i niezakończenia I. postępowania administracyjnego na wniosek strony o nr [...] bez wydania postanowienia, tzn. brak ciągłości w numerze sprawy, kończącego postępowanie administracyjne w trybie nadzwyczajnym w sprawie uchylenia i zmiany aktu własności ziemi wydanego przez Powiatowe Biuro Geodezji i Urządzeń Rolny w H. o nr [...] z [...].03.1975 r. tylko w przedmiocie zmniejszonej wielkości powierzchni działki ziemi, który przeczy prawu własności ujawnionemu w umowie cywilnoprawnej "aktu kupna = sprzedaży działki ziemi pomiędzy sprzedawcami gromadą obywateli wsi S. gromady C. powiat H. wojew. B. a Cz. W. zamieszkałym w osadzie kolejowej C. powiat H. /.../ o powierzchni 0,50 ha", tj. na podstawie art. 1. pkt 1 - 2), art. 161. § 2. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; zm. z 2014 r. poz. 183, 1195; zm. z 2015 r. poz. 211, 702) w skrócie k.p.a., art. 3. ust. 1. pkt 5) i 7) ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2009 r. Nr 31, poz. 206; z 2010 r. Nr 40, poz. 230; z 2011 r. Nr 22, poz. 114, Nr 92 poz.529, Nr 163, poz. 981, Nr 185, poz. 1092), tzn. w związku z prawomocnym postanowieniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o nr [...] z dnia [...] marca 2015 roku.; 2. zaskarżam w całości postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. o nr [...] z dnia [...].09.2015 r. utrzymujące w mocy postanowienie własne Wójta Urzędu Gminy C. p. inż. M. W. o nr [...] z dnia [...].07.2015 r., które dotyczy tożsamości sprawy (dublowania) i autonomiczności drugiego postępowania administracyjnego bez wniosku strony, tzn. nowy numer sprawy; • ponadto sprawy uprzednio już rozstrzygniętej ostatecznym prawomocnie postanowieniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o nr [...] z dnia [...].03.2015 r. oraz prawomocnego uchylenia zdublowanego postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym przez Niego o nr [...] z dnia [...].10.2015 r., które wszczął samowolnie, jednostronnie i autonomiczne Wojewoda P. w przedmiocie tej samej sprawy o nr [...], na które z kolei powołał się Wójt Urzędu Gminy C. w swym postanowieniu, tj. z pominięciem odpowiedniej procedury przewidzianej w art. 65. § 1. k.p.a., de facto z pominięciem wniosku strony nakazanym art. 61. § 1 - 2. k.p.a. Prócz tego, na podstawie: 3. art. 61. § 2. pkt 1) p.p.s.a. żądam wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia własnego w całości od S.K.O. w B. o nr [...] z dnia [...].09.2015 r.; 4. art. 61. § 3. p.p.s.a. składam wniosek przed WSA w Białymstoku w przedmiocie wstrzymania wykonania postanowienia S.K.O. w B. w całości, tj. w związku z art. 61. § 1. p.p.s.a. o nr [...] z dnia [...].09.2015 r.; 5. art. 134. § 2. p.p.s.a. żądam ochrony interesów osób skarżących, zaś w przypadku braku takiej instytucji prawnej żądam wskazania i podania na piśmie przyczyn tego stanu prawnego; 6. art. 141. § 1 - 2a. i § 4., art. 142. p.p.s.a. żądam uzasadnienia wyroku na piśmie; 7. art. 145. § 1. pkt 1 - 2) i § 3. p.p.s.a. w oparciu o przedstawione tutaj zarzuty wnoszę o uchylenie i stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia S.K.O. w B. w całości o nr [...] z dnia [...].09.2015 r.; 8. art. 200. p.p.s.a. zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wychodząc z tak określonych granic kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony sprostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. W literaturze przedmiotu i w orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że niedopuszczalne jest Sprostowanie w trybie art. 113 § 1 k.p.a. decyzji, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy. Przedmiotem postępowania o sprostowanie nie mogą być wiec kwestie merytoryczne takie jak mylne ustalenia faktyczne czy też błędne zastosowanie przepisów prawa. Nie podlegają zatem w omawianym trybie sprostowaniu błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a wiec do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (por. wyroki NSA z 23 kwietnia 2001 roku II SA/863/00, Lex nr 77522; z dnia 24 września 1988 roku I SA 152/97; 24 września 1999 roku, IV SA 1184/97, 1 lipca 1999 roku, IV SA 1067/97, niepubl.). Na gruncie powyższych rozważań nie budzi wątpliwości, że zmiana powierzchni działki objętej aktem własności ziemi Nr [...] prowadzi do zmiany merytorycznej decyzji - tego aktu własności ziemi. Dotyczy bowiem granic prawa własności i związanych z tym uprawnień właścicielskich osób, które na podstawie aktu własności ziemi nabyły w całości przedmiotową nieruchomość, zaś tych kwestii organy administracji nie mogą rozstrzygać samodzielnie i to w oparciu o art. 113 § 1 k.p.a. Na powyższe stanowisko nie ma wpływu w żadnym zakresie wskazana przez skarżących treść umowy z 1958 roku. Kwestie własnościowe rozstrzygają sądy powszechne, a zatem w postępowaniu administracyjnym nie jest dopuszczalne rozstrzyganie w zakresie prawa własności. Wniosek skarżących zmierza w istocie do zmiany uprawnień właścicielskich do działki z tego względu wniosek ten nie może być uwzględniony. Dodatkowo podkreślić także należy, że przepisy materialne uniemożliwiają zadośćuczynienie żądaniu skarżących. Zgodnie bowiem z treścią 63 ust 2. ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2004 roku Nr 208, poz. 2128) do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27, poz. 250 i z 1975 roku Nr 16, poz. 91), nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Z brzmienia dyspozycji normy zawartej w powołanym przepisie wynika zatem zakaz stosowania wymienionych trybów nadzwyczajnych przewidzianych w postępowaniu administracyjnym do wzruszenia decyzji ostatecznych - aktów własności ziemi wydanych na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. W trybie administracyjnym oceny legalności tego typu decyzji można było dokonywać wyłącznie do dnia 31 grudnia 1991 roku, albowiem z dniem 1 stycznia 1992 roku weszła w życie ustawa z dnia 19 października 1991 roku. Niezależnie od powyższego należy wskazać, iż na podstawie art. 4 ustawy z dnia 26 marca 1982 roku o zmianie ustawy - kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych organy administracji utraciły prawo do wydawania decyzji administracyjnych - aktów własności ziemi na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, a sprawy o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości rolnych przez samoistnych posiadaczy oraz o odroczenie terminu zapłaty należności z tytułu nabycia własności tych nieruchomości zostały przekazane do wyłącznej kompetencji sądów powszechnych. Sąd nie podzielił zarzutu strony skarżącej, jakoby w sprawie doszło do "dwutorowości" postępowania. sytuacja taka nie zaistniała, bowiem skarżący w piśmie z dnia 23 czerwca 2015 roku jednoznacznie sprecyzował żądanie w przedmiocie sprostowania aktu własności poprzez zmianę powierzchni nieruchomości – i w tym zakresie organy prowadziły postepowanie administracyjne. Powyższym zakresem przedmiotowym związany jest tez Sąd – dlatego wniosek Pana K. K. o "rozszerzenie żądania z art. 24 a ust. 12 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z rozszerzeniem roszczeń do działki [...] i [...]" – jest nie uprawnione, ponieważ nie było objęte postępowaniem administracyjnym (k. 304 akt sądowych) Mając całokształt okoliczności Na względzie Sąd uznał, ze zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tj, Dz. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami).